Την απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών ανακοίνωσε σήμερα, Μεγάλη Τετάρτη 8 Απριλίου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ζητώντας παράλληλα με επιστολή του προς την πρόεδρο της Κομισιόν, Ursula von der Leyen, να αποκτήσει η πρωτοβουλία πανευρωπαϊκό χαρακτήρα.
Η ρύθμιση θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις πρώτες χώρες που προχωρούν σε μια τόσο αυστηρή παρέμβαση για την πρόσβαση ανηλίκων στα social media.
Το πλαίσιο των ρυθμίσεων εξειδίκευσαν σε κοινή συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης οι υπουργοί Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου και Επικρατείας Άκης Σκέρτσος.
Όπως αναφέρθηκε στη συνέντευξη Τύπου, το πλαίσιο πατά πάνω στον ευρωπαϊκό κανονισμό Digital Services Act (DSA) και ειδικά στις προβλέψεις για την προστασία των ανηλίκων. Η επαλήθευση ηλικίας θα μπορεί να γίνεται μέσω μηχανισμών όπως το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet, που βασίζονται σε «διακριτικά ηλικίας» (age tokens), χωρίς να επιβάλλεται μία και μοναδική τεχνολογική λύση.
Οι μηχανισμοί αυτοί, σύμφωνα με την παρουσίαση, θα πρέπει να είναι αξιόπιστοι, λειτουργικοί σε πραγματικές συνθήκες, δύσκολο να παρακαμφθούν, προσβάσιμοι στους χρήστες και συμβατοί με την προστασία προσωπικών δεδομένων. Στο τραπέζι βρίσκεται και η προοπτική διασύνδεσής τους με το ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι EUDI Wallet.
Σε ό,τι αφορά την εποπτεία, το ισχύον πλαίσιο του DSA ενεργοποιεί τη διασυνοριακή συνεργασία των αρμόδιων αρχών, ενώ στην Ελλάδα ρόλο έχουν η ΕΕΤΤ ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, το ΕΣΡ και η ΑΠΔΠΧ για τα ζητήματα που άπτονται της προστασίας των ανηλίκων και της εφαρμογής του άρθρου 28. Σε περίπτωση καταγγελιών, η διαδικασία μπορεί να διαβιβάζεται στη χώρα εγκατάστασης της κάθε πλατφόρμας, με ταυτόχρονη ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για πιθανές κυρώσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός επισήμανε πρώτος την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων από τον εθισμό στο διαδίκτυο στη ΓΣ του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2024. Από τότε, η Ελλάδα έχει προωθήσει μια σειρά από μέτρα σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο μέσω μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την προστασία των ανηλίκων από τον εθισμό στο διαδίκτυο.
Το KidsWallet αποτέλεσε τον πρώτο λειτουργικό μηχανισμό επιβεβαίωσης ηλικίας που υιοθετήθηκε από κράτος-μέλος της ΕΕ, ενώ η πρόταση της Ελλάδας για τη θέσπιση μιας πανευρωπαϊκής ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης υιοθετήθηκε πολιτικά από 13 κράτη-μέλη.
Η παρούσα πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διεθνές momentum: όλο και περισσότερες χώρες αναγνωρίζουν ότι η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην ατομική ευθύνη των οικογενειών ή στην αυτορρύθμιση των πλατφορμών. Η Αυστραλία, η Γαλλία και η Ισπανία προχωρούν σταδιακά σε μέτρα όπως όρια ηλικίας, υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας και γονική συναίνεση, ενώ και η ευρωπαϊκή νομοθεσία κινείται προς αυστηρότερες υποχρεώσεις για τις εταιρείες τεχνολογίας.
Η παρέμβαση γίνεται τώρα γιατί η καθημερινότητα των παιδιών έχει μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό στο ψηφιακό περιβάλλον και οι κίνδυνοι δεν είναι πλέον θεωρητικοί αλλά πραγματικοί και μετρήσιμοι.
Το μέτρο αφορά υπηρεσίες που λειτουργούν ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δηλαδή, κάθε εφαρμογή ή ιστοσελίδα όπου οι χρήστες δημιουργούν προφίλ, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και μπορούν να δημοσιεύουν περιεχόμενο που το βλέπουν άλλοι (π.χ. αναρτήσεις, stories, βίντεο, σχόλια, likes, followers).
Θα ακολουθηθούν οι ορισμοί που δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Ενδεικτικά μιλάμε για πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok.
Η νομοθεσία αυτού του τύπου δεν είναι πανάκεια. Πρόκειται για ένα σύνθετο τεχνικό και ρυθμιστικό ζήτημα που απαιτεί χρόνο για να εφαρμοστεί και συνεργασία με τις ίδιες τις πλατφόρμες.
Σε όλες τις χώρες όπου θεσπίζονται αντίστοιχα μέτρα, η εφαρμογή γίνεται σταδιακά και δεν σημαίνει ότι την επόμενη μέρα θα «κλείσουν» αυτόματα λογαριασμοί ανηλίκων.
Στην πράξη:
Ρόλος κράτους:
Επιπλέον:
Όταν υπάρχει παραβίαση της νομοθεσίας:
Προβλέπονται:
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η υπερβολική χρήση κινητού, social media και online παιχνιδιών δεν είναι απλώς μια «κακή συνήθεια».
Συνδέεται με:
Παράλληλα, ενεργοποιούνται τα ίδια «κυκλώματα ανταμοιβής» με αυτά των εξαρτησιογόνων ουσιών.
Ενδεικτικά στοιχεία:
Δεν θα συμβεί:
Θα συμβεί:
Κομβικός παράγοντας: οι γονείς
Η ρύθμιση δεν αντικαθιστά την οικογένεια, τη θωρακίζει.
Κεντρικός πυλώνας είναι ο Digital Services Act (DSA):
Επιπλέον εξελίξεις:
Η Ελλάδα λειτουργεί εντός ευρωπαϊκού πλαισίου.
Αυτό σημαίνει:
Διαδικασία:
Μέσω επιστολής προς την Ursula von der Leyen:
«Λίγες φορές στην Ευρώπη εφαρμόζεται μια τέτοια παρέμβαση. Είναι αναγκαία και κρίσιμη. Πρόκειται για ένα κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα. Συνεργαστήκαμε με όλα τα υπουργεία, προκειμένου να προσεγγίσουμε το ζήτημα απ’ όλες τις πλευρές. Μιλάμε για θέματα ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης των παιδιών μας. Απαιτούνται λύσεις. Πρέπει να δούμε το ζήτημα των αποτελεσματικών ελέγχων και κυρώσεων, ώστε το πλαίσιο που θα φέρει προς ψήφιση η κυβέρνηση να είναι αποτελεσματικό», είπε ο υπουργός Επικρατείας, κ. Σκέρτσος.
Υπογράμμισε ότι το μέτρο εντάσσεται στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την αντιμετώπιση της βίας των ανηλίκων, «για ένα κράτος που φροντίζει την ανηλικότητα και την οικογένεια από νέες προκλήσεις και απειλές».
Με τη σειρά του και ο Άδωνις Γεωργιάδης ανέφερε πως «δεν περιορίζουμε την ελευθερία του λόγου, δεν κάνουμε τίποτα απ΄όλα αυτά που κάποιοι λένε. Παίρνουμε κάποια προληπτικά μέτρα για να προσαρμοστούμε στο νέο κόσμο που έχει γεννηθεί και ήρθε γρηγορότερα από τις εθνικές νομοθεσίες».
«Είναι μια πρωτοβουλία του Κυριάκου Μητσοτάκη, απολύτως σύμφυτη με τους στόχους του υπ. Υγείας». Ο κ. Γεωργιάδης στη συνέχεια ανέλυσε την πρόκληση της εξάρτησης αλλά και τις επιπτώσεις του εθισμού στα social media:
Ο κ. Παπαστεργίου ξεκαθάρισε πως «σκοπός μας δεν είναι να κόψουμε το ίντερνετ στα παιδιά, δεν θα σκεφτόμασταν κάτι τέτοιο. Αλλά έχουμε υποχρέωση να βοηθήσουμε τα παιδιά να μεγαλώσουν ως φυσιολογικά σε ένα φυσιολογικό κόσμο», σημειώνοντας πως το μέτρο αφορά παιδιά έως την Γ’ Γυμνασίου, που έχουν γεννηθεί από το 2012.
«Το νομοσχέδιο που έρχεται είναι πολύ απλό που βασίζεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο νομοθέτησης και λέει πως η απαγόρευεται η πρόσβαση ανηλίκων που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους στα social media».
Για το πώς θα απαγορεύεται η πρόσβαση στις δημοφιλής πλατφόρμες, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης εξήγησε πως «οι πλατφόρμες είναι υποχρεωμένες πλέον να γνωρίζουν, να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών. Οι πλατφόρμες έχουν αλγορίθμους που θα μπορούν να το κάνουν αυτό, αλλά σε περίπτωση που δεν είναι εφικτό, προτείνουμε να χρησιμοποιήσουμε εργαλεία σαν το KidsWallet».
Ο κ. Παπαστεργίου εξήγησε πως οι ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πλατφόρμες όπως το Instagram, το TikTok και το Facebook και πως στην απαγόρευση «δεν περιλαμβάνονται οι πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται απλώς για την ανταλλαγή μηνυμάτων».
Για το πώς θα απαγορεύεται η πρόσβαση στις δημοφιλής πλατφόρμες, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης εξήγησε πως «οι πλατφόρμες είναι υποχρεωμένες πλέον να γνωρίζουν, να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών. Οι πλατφόρμες έχουν αλγορίθμους που θα μπορούν να το κάνουν αυτό, αλλά σε περίπτωση που δεν είναι εφικτό, προτείνουμε να χρησιμοποιήσουμε εργαλεία σαν το KidsWallet».
Ο κ. Παπαστεργίου εξήγησε πως οι ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πλατφόρμες όπως το Instagram, το TikTok και το Facebook και πως στην απαγόρευση «δεν περιλαμβάνονται οι πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται απλώς για την ανταλλαγή μηνυμάτων».
Κάνοντας αρχικά τη χαρακτηριστική viral κίνηση «6-7» ο Κυριάκος Μητσοτάκης, λέει στο βίντεο: «Τώρα που έχω την προσοχή, σας, παιδιά γεια σας. Αυτό το βίντεο δεν θα είναι ούτε top ούτε viral, υπάρχει όμως σοβαρός λόγος που θέλω να σας πω κάτι από εδώ. Θέλω να σας μιλήσω ειλικρινά. Τα τελευταία χρόνια μιλάω με πολλούς γονείς και όλοι μου λένε περίπου το ίδιο πράγμα. Ότι το παιδί τους δεν κοιμάται καλά, αγχώνεται εύκολα, είναι συνεχώς στο κινητό. Μιλάω όμως, με πολλούς και πολλές από εσάς! Πολλά παιδιά μού λένε ότι κουράζονται από τη σύγκριση, από τα σχόλια, από την πίεση να είναι συνέχεια εκεί. Η επιστήμη είναι σαφής: Όταν ένα παιδί περνάει ώρες μπροστά στην οθόνη, το μυαλό δεν ξεκουράζεται. Γι’ αυτό και αποφασίσαμε να προχωρήσουμε σε κάτι δύσκολο, αλλά απαραίτητο: Να απαγορεύσουμε την πρόσβαση στα social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Η ρύθμιση θα έρθει μέσα στο καλοκαίρι του 2026 και θα τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2027. Η Ελλάδα θα ανήκει στις πρώτες χώρες που θα πάρει μια τέτοια πρωτοβουλία και είμαι σίγουρος όμως ότι δεν θα είναι και η τελευταία. Στόχος μας είναι να πιέσουμε και την Ευρωπαϊκή Ένωση προς αυτή την κατεύθυνση».
@kyriakosmitsotakis_ Αποφασίσαμε να προχωρήσουμε σε κάτι δύσκολο αλλά απαραίτητο: να απαγορεύσουμε την πρόσβαση στα social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών.
♬ original sound – Kyriakos Mitsotakis
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πρόσθεσε: «Τώρα είμαι σίγουρος ότι πολλοί μικρότεροι θα θυμώσετε μαζί μου. Αν ήμουν στην ηλικία σας, ίσως το ίδιο θα ένιωθα κι εγώ. Αλλά ο ρόλος μας και ο δικός μου, δεν είναι να είμαστε πάντα ευχάριστοι. Αλλά, ακόμα κι αν σήμερα διαφωνείτε, θέλω απλά να το σκεφτείτε και να το συζητήσετε με τις φίλες σας και τους φίλους σας. Αν κάτι μας κάνει να αισθανόμαστε πιο αγχωμένοι, χειρότερα, λιγότερο καλοί από αυτό που πραγματικά είμαστε, τότε ίσως αξίζει να μπει ένα φρένο. Ο στόχος μας δεν είναι να σας απομακρύνουμε από την τεχνολογία, η οποία μπορεί να είναι πηγή έμπνευσης, πηγή γνώσης, πηγή δημιουργίας. Ο εθιστικός όμως σχεδιασμός ορισμένων εφαρμογών, το μοντέλο κέρδους που βασίζεται στη δική σας προσοχή, στο πόσο καιρό περνάτε εσείς μπροστά στην οθόνη και στερεί και τη δική σας αθωότητα και ελευθερία, κάπου πρέπει να σταματήσει. Και θέλω να πω κάτι στους γονείς: Κανένας νόμος δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη δικιά σας παρουσία. Η πολιτική αυτή είναι απλά ένα εργαλείο για να σας βοηθήσει. Ειλικρινά πιστεύω ότι σε λίγα χρόνια θα το δούμε όλοι ως κάτι θετικό και αυτονόητο».
Περισσότερες ειδήσεις
