Το στοίχημα της αποσυμφόρησης των μεγάλων αστικών κέντρων ανέδειξε ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος επιχειρώντας έναν λεπτό ελιγμό ανάμεσα στις «εμβληματικές εξαγγελίες» και την «εργοταξιακή πραγματικότητα». Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, αναδείχθηκαν οι διαχρονικές παθογένειες στον σχεδιασμό και την εκτέλεση των μεγάλων έργων.
Παρά την προώθηση έργων όπως ο άξονας Ελευσίνα-Οινόφυτα μέσω του θεσμού των Πρότυπων Προτάσεων, αναγνωρίζεται πλέον μια θεμελιώδης αλήθεια, βάσει της οποίας η μονοδιάστατη ανάπτυξη οδικών δικτύων δεν αποτελεί πανάκεια για το κυκλοφοριακό.
Η παραδοχή του κ. Ταχιάου πως κανένα αστικό κέντρο δεν έλυσε το πρόβλημα μόνο με νέους δρόμους, θέτει σε αμφισβήτηση την προτεραιοποίηση δαπανηρών οδικών παρεμβάσεων έναντι των μέσων σταθερής τροχιάς.
Έργα όπως η Αστική Σήραγγα Ηλιούπολης και η επέκταση της Λεωφόρου Κύμης, αν και χαρακτηρίζονται «στοχευμένα», παραμένουν δέσμια χρηματοδοτικών αβεβαιοτήτων και τοπικών αντιδράσεων, εγείροντας ερωτήματα για τον πραγματικό χρόνο υλοποίησής τους.
Επομένως, η μετάβαση από το μοντέλο των μεγάλων έργων σε αυτό της βιώσιμης κινητικότητας απαιτεί περισσότερα από απλές παραδοχές. Απαιτεί θεσμική συνέπεια και κυρίως ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα.
Εξ’ αφορμής της αναφοράς του υφυπουργού στα ΜΜΜ, επαναφέρουμε τα εκτενή και τεκμηριωμένα ρεπορτάζ του energodromio.gr και της συντάκτριας Μαρίας Λιλιοπούλου, αναφορικά με τα όσα γίνονται ως προς αυτή την κατεύθυνση.
Σε κρίσιμες παρεμβάσεις ασφαλείας, αλλά κι ένα συνολικό «λίφτινγκ» του μεγαλύτερου τμήματος της Γραμμής 1 ύστερα από την αλλαγή 32 χλμ. σιδηροτροχιών στο αρχικό δίκτυο των Γραμμών 2 και 3 που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, προχωρεί η ΣΤΑΣΥ. Η εταιρεία λειτουργίας των μέσων σταθερής τροχιάς έβγαλε πριν ένα μήνα στον αέρα διαγωνισμό που αφορά εκτεταμένο πρόγραμμα συντήρησης για τη Γραμμή του πρώην ηλεκτρικού σιδηροδρόμου, με τη ΣΤΑΣΥ να προχωρά σε εργολαβία συνολικού προϋπολογισμού 6,07 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), επιχειρώντας να αντιμετωπίσει συσσωρευμένα προβλήματα υποδομής που εδώ και χρόνια επηρεάζουν τη λειτουργία του δικτύου.
Το έργο αφορά τη συντήρηση της λεγόμενης «σκυρογραμμής» σε μήκος περίπου 16 χιλιομέτρων μονής γραμμής, καλύπτοντας ουσιαστικά το σύνολο της διαδρομής από την Κηφισιά έως το Φάληρο.
Όπως επισημαίνεται στην προκήρυξη του έργου, κατά τη διάρκεια των εργασιών θα προχωρήσει ένα ευρύ φάσμα τεχνικών παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση της γεωμετρίας και της σταθερότητας της γραμμής. Οι εργασίες περιλαμβάνουν την οριζοντιογραφική και υψομετρική τακτοποίηση της τροχιάς, ελέγχους και ενίσχυση των συστημάτων πρόσδεσης, αντικατάσταση σιδηροτροχιών σε καμπύλα τμήματα, αλλαγές σε κρίσιμα εξαρτήματα όπως βελόνες και αντιβελόνες, καθώς και αλουμινοθερμικές συγκολλήσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην περιοχή της λεωφόρου Κύμης, όπου εδώ και χρόνια έχει εντοπιστεί σημαντική καθίζηση της επιδομής. Εκεί, οι αποκλίσεις στην κατακόρυφη γεωμετρία της γραμμής φτάνουν έως και τα 109 χιλιοστά στην άνοδο και 116 χιλιοστά στην κάθοδο, όταν τα ανεκτά όρια δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τα 60 χιλιοστά. Το έργο προβλέπει αποκατάσταση των αποκλίσεων, σφράγιση ρηγματώσεων και ενίσχυση της υποδομής, καθώς και παρεμβάσεις αποστράγγισης για την αποφυγή νέων προβλημάτων.
Όσον αφορά το έργο συντήρησης που θα ξεκινήσει στο πλαίσιο του διαγωνισμού, οι εργασίες θα εκτελούνται χωρίς πλήρη διακοπή της κυκλοφορίας, αλλά σε συγκεκριμένα χρονικά «παράθυρα» κατά τις νυχτερινές ώρες, όταν διακόπτεται η λειτουργία της γραμμής. Το βασικό ωράριο εργασιών προβλέπεται μεταξύ 21:30 και 04:30, με διαφοροποιήσεις τα Σαββατοκύριακα, ενώ σε κάθε τμήμα όπου εκτελούνται εργασίες θα επιβάλλονται προσωρινά όρια ταχύτητας έως την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων.
Ο ανάδοχος δεν θα αναλάβει την προμήθεια βασικών σιδηροδρομικών υλικών, όπως ράγες και στρωτήρες, τα οποία θα διατεθούν από τη ΣΤΑΣΥ. Αντίθετα, θα είναι υπεύθυνος για την τοποθέτηση, τη ρύθμιση και την τεχνική αποκατάσταση της γραμμής, καθώς και για την προμήθεια και διάστρωση των απαραίτητων σκύρων.
Πρόκειται για την πρώτη συντήρηση που γίνεται στη Γραμμή 1 μετά τη μεγάλη ανακαίνισή της στο διάστημα μεταξύ 2008 και 2011, από την οποία ωστόσο είχε εξαιρεθεί το τμήμα Φάληρο – Πειραιάς, καθώς επικρατούσε η πεποίθηση ότι θα προχωρούσε το «στοιχειωμένο» έργο της υπογειοποίησής του, το οποίο φαίνεται πως τελικά εγκαταλείπεται.
Το έργο συζητείται εδώ και πάνω από 15 χρόνια, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει προχωρήσει, κυρίως λόγω χρηματοδοτικών και τεχνικών δυσκολιών. Πλέον φαίνεται πως επιλέγεται η λύση μιας υπέργειας ανακαίνισης, την οποία έχει ήδη μελετήσει η ΣΤΑΣΥ και κοστολογείται σε περίπου 27 εκατ. ευρώ. Η εταιρεία βρίσκεται εν αναμονή της έγκρισης χρηματοδότησης που όπως όλα δείχνουν θα προέρχεται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Πρόκειται για το πλέον παραμελημένο τμήμα της Γραμμής 1, καθώς η ευρεία ανακαίνιση της γραμμής δεν το συμπεριέλαβε με τις εργασίες να σταματούν στο Φάληρο και να μην επεκτείνονται έως τον Πειραιά. Να σημειωθεί ότι στη Γραμμή 1 πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 είχαν γίνει κάποια έργα, αλλά αφορούσαν κυρίως σταθμούς και εγκαταστάσεις και όχι τη γραμμή.
Τουλάχιστον τριετή καθυστέρηση «γράφει» πλέον και επισήμως η ολοκλήρωση της Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας, η οποία μετατίθεται πλέον για το 2032, επιβεβαιώνοντας και τυπικά τη σημαντική μετατόπιση στο αρχικό χρονοδιάγραμμα, η οποία αποτελούσε κοινό μυστικό.
Αρχικά, το έργο είχε προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί έως τις 20 Ιουνίου 2029, ωστόσο οι διαδοχικές παρατάσεις που έχουν δοθεί τα τελευταία χρόνια, χωρίς να αποδίδεται υπαιτιότητα στην ανάδοχο κοινοπραξία, οδήγησαν σε αναθεώρηση του χρονοδιαγράμματος. Μάλιστα, όπως προκύπτει από τα αναφερόμενα στην έκθεση που συνοδεύει τα οικονομικά αποτελέσματα της AVAX που ανακοινώθηκαν την Πέμπτη (2/4), η ανάδοχος κοινοπραξία η ΑΒΑΞ – GHELLA – ALSTOM στο επικαιροποιημένο σχέδιο το οποίο είχε υποβάλλει μετακινούσε το χρονοδιάγραμμα ακόμα πιο μακριά και συγκεκριμένα τον Φεβρουάριο του 2034. Ωστόσο περίπου ένα μήνα πριν η Ελληνικό Μετρό ενέκρινε τελικά νέα προθεσμία περαίωσης για τις 3 Σεπτεμβρίου 2032, η οποία μένει να φανεί εάν θα τηρηθεί δεδομένου ότι ακόμα δεν έχουν παραδοθεί στο ανάδοχο σχήμα ελεύθεροι όλοι οι απαραίτητοι αργοταξιακοί χώροι.
Περισσότερες ειδήσεις