Τον κίνδυνο να ενταθούν οι πιέσεις στο ήδη επιβαρυμένο κόστος στέγασης στην Ελλάδα επισημαίνει το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece), με αφορμή την υποχρεωτική εφαρμογή της αναθεωρημένης Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων (EPBD 2024/1275).
Το SBC Greece παρουσιάζει πρόταση θεσμικού οδικού χάρτη για την ενσωμάτωση της Οδηγίας στην ελληνική πραγματικότητα, τονίζοντας ότι χωρίς συντονισμένες παρεμβάσεις η ενεργειακή μετάβαση του κτιριακού αποθέματος ενδέχεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο νοικοκυριά και αγορά ακινήτων.
Σύμφωνα με τον φορέα, η εφαρμογή της Οδηγίας μπορεί παράλληλα να αποτελέσει καταλύτη για τη βελτίωση των κτιρίων της χώρας και εργαλείο αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης, εφόσον συνοδευτεί από στοχευμένες πολιτικές και μηχανισμούς χρηματοδότησης.
Η πρόταση του SBC Greece, η οποία – όπως αναφέρεται – έχει επικυρωθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, περιλαμβάνει συνολικό σχέδιο παρεμβάσεων στους τομείς της πράσινης χρηματοδότησης, της μεταρρύθμισης του θεσμού της πολυκατοικίας, της δημιουργίας υποδομής δεδομένων για τον άνθρακα και της επαγγελματικής κατάρτισης.
Όπως υπογραμμίζει το SBC Greece, η νέα Οδηγία προβλέπει δεσμευτικές απαιτήσεις ελάχιστων ενεργειακών επιδόσεων, αλλά και εκτίμησης Ολικού Άνθρακα Ζωής (Whole Life Carbon), δηλαδή των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα ενός κτιρίου σε όλο τον κύκλο ζωής του.
Ωστόσο, η ελληνική αγορά ακινήτων καλείται να προσαρμοστεί σε ένα περιβάλλον με συσσωρευμένες ανισορροπίες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο φορέας, οι Έλληνες δαπανούν κατά μέσο όρο το 35,5% του οικογενειακού εισοδήματός τους για στέγαση, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ανέρχεται σε 19,2%, βάσει μελέτης των diaNEOsis και ΙΟΒΕ τον Ιανουάριο του 2026. Παράλληλα, ένα στα τρία αστικά νοικοκυριά δαπάνησε πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγαση το 2024, ενώ οι τιμές των διαμερισμάτων ξεπέρασαν το ιστορικό υψηλό του 2008 ήδη από το δεύτερο τρίμηνο του 2025.
Την ίδια ώρα, 2.277.615 κατοικίες παραμένουν κενές, αριθμός που αντιστοιχεί στο 35% του συνολικού οικιστικού αποθέματος της χώρας, σύμφωνα με την Απογραφή 2021 της ΕΛΣΤΑΤ. Το SBC Greece αποδίδει τη συγκεκριμένη αντίφαση σε νομικές, χρηματοδοτικές και ιδιοκτησιακές δεσμεύσεις, όπως ακίνητα εγκλωβισμένα σε χαρτοφυλάκια κόκκινων δανείων, διατηρητέα κτίρια με πολεοδομικά εμπόδια και πολυκατοικίες όπου δεν μπορούν να ληφθούν συλλογικές αποφάσεις για ανακαινίσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην ενεργειακή κατάσταση των κτιρίων, καθώς το 66,8% των κατοικιών κατατάσσεται στις κατηγορίες ενεργειακής απόδοσης Ε έως Η του ΚΕΝΑΚ, με κατανάλωση από 201 έως πάνω από 500 kWh/m² ανά έτος. Όπως σημειώνεται, τα κτίρια αυτής της κατηγορίας καταναλώνουν έως και 15 φορές περισσότερη ενέργεια σε σχέση με ένα σύγχρονο κτίριο σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης.
Το SBC Greece επισημαίνει ακόμη ότι η κρίση της περιόδου 2009–2019 επηρέασε βαθιά τη δυνατότητα ανανέωσης του κτιριακού αποθέματος. Οι οικοδομικές άδειες μειώθηκαν κατά 89% μεταξύ 2007 και 2015, ενώ εκτιμάται ότι 600.000 έως 700.000 κατοικίες δεν κατασκευάστηκαν ποτέ.
Παράλληλα, ο κατασκευαστικός κλάδος έχασε το 32,3% των επιχειρήσεων και το 28,2% των εργαζομένων του, ενώ η μεταναστευτική εργατική δύναμη που αποχώρησε κατά την περίοδο της κρίσης δεν αντικαταστάθηκε. Σήμερα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του φορέα, λείπουν περισσότεροι από 100.000 εργαζόμενοι από τον κατασκευαστικό κλάδο.
Στο πλαίσιο αυτό, η πρόταση του SBC Greece περιλαμβάνει μέτρα εφαρμογής στην Ελλάδα του προγράμματος «Zero Carbon and Climate Resilience Readiness Framework» (ZCCRRF), το οποίο έχει αναπτυχθεί από το παγκόσμιο δίκτυο του World Green Building Council σε συνεργασία με τα εθνικά συμβούλια πράσινων κτιρίων.
Το πλαίσιο αυτό αποτελεί, σύμφωνα με τον φορέα, το πρώτο βήμα για την απανθρακοποίηση του δομημένου περιβάλλοντος και τη μετάβαση σε ενεργειακά αποδοτικά και κλιματικά ανθεκτικά κτίρια έως το 2050.
Περισσότερες ειδήσεις
Κυκλική Οικονομία στα Κτίρια: Από τη θεωρία στην ελληνική πραγματικότητα
Σπίτια… για λίγους: Ράλι τιμών σε όλη τη χώρα – Πού βρίσκονται οι τελευταίες «φθηνές» περιοχές
