Ως αναγκαίο εργαλείο προστασίας από τα ολοένα συχνότερα κύματα καύσωνα, αναγνωρίζει τον κλιματισμό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ξεκαθαρίζει όμως ότι δεν μπορεί να αποτελέσει τη μοναδική απάντηση στην κλιματική κρίση. Αντίθετα, προωθεί μια συνολική στρατηγική που συνδυάζει ενεργειακά αποδοτικές λύσεις ψύξης με καλύτερο αστικό σχεδιασμό, περισσότερους χώρους πρασίνου και παρεμβάσεις στα κτίρια.
Οι θέσεις αυτές διατυπώνονται ενώ η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ακόμη κύμα ακραίας ζέστης, που έχει αναδείξει τις αδυναμίες πολλών πόλεων να προστατεύσουν αποτελεσματικά τους κατοίκους τους.
Σύμφωνα με αξιωματούχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο οποίος μίλησε στο Euronews υπό καθεστώς ανωνυμίας, τα παθητικά μέτρα ψύξης –όπως η θερμομόνωση, οι σκιάσεις και ο σωστός προσανατολισμός των κτιρίων– δεν επαρκούν πάντα σε συνθήκες ακραίων θερμοκρασιών.
Όπως εξήγησε, ο κλιματισμός αποτελεί σε πολλές περιπτώσεις αναγκαίο μέσο προστασίας, ωστόσο η αποκλειστική εξάρτηση από αυτόν συνεπάγεται σημαντικές επιβαρύνσεις.
Η αυξημένη χρήση κλιματιστικών οδηγεί σε μεγαλύτερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργεί ανάγκη για πρόσθετη ηλεκτροπαραγωγή και μεταφράζεται σε υψηλότερους λογαριασμούς για τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν αυξημένες.
Παράλληλα, η μαζική εγκατάσταση εξωτερικών μονάδων μπορεί να εντείνει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, καθώς οι συσκευές αποβάλλουν θερμότητα στο περιβάλλον, αυξάνοντας τη θερμοκρασία στις πυκνοδομημένες περιοχές.
Η συζήτηση εντάσσεται στο πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να παρουσιάσει το τέταρτο τρίμηνο του 2026.
Στόχος της είναι να μετατοπιστεί το βάρος από την αποκατάσταση των καταστροφών στην πρόληψη και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων απέναντι στα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η Επιτροπή υποστηρίζει μια ολιστική προσέγγιση, η οποία θα συνδυάζει:
Οι Βρυξέλλες επισημαίνουν επίσης ότι τα φορητά κλιματιστικά εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα δημοφιλή επειδή δεν απαιτούν εγκατάσταση, ωστόσο χαρακτηρίζονται αισθητά λιγότερο αποδοτικά ενεργειακά σε σχέση με τα μόνιμα συστήματα.
Αντίθετα, τα σύγχρονα σταθερά κλιματιστικά λειτουργούν συχνά ως αναστρέψιμες αντλίες θερμότητας, παρέχοντας τόσο ψύξη όσο και θέρμανση και συμβάλλοντας στη σταδιακή απανθρακοποίηση των κτιρίων.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι κανόνες οικολογικού σχεδιασμού (ecodesign) και ενεργειακής επισήμανσης της ΕΕ έχουν βελτιώσει σημαντικά την ενεργειακή απόδοση των συστημάτων ψύξης από το 2002, ενώ εξετάζονται και νέες παρεμβάσεις στο κανονιστικό πλαίσιο.
Παράλληλα, διευκρινίζει ότι οι αποφάσεις για την εγκατάσταση κλιματιστικών, σκιάστρων ή άλλων παρεμβάσεων στα κτίρια ανήκουν κυρίως στις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, ώστε κάθε περιοχή να μπορεί να εφαρμόζει τις λύσεις που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες της.
Ο ευρωβουλευτής Pascal Canfin υποστήριξε ότι η δημόσια συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται στο δίλημμα «υπέρ ή κατά του κλιματισμού».
Όπως σημείωσε, σχολεία, νοσοκομεία και άλλες ευάλωτες δομές θα πρέπει να διαθέτουν επαρκή συστήματα ψύξης, χωρίς όμως αυτό να θεωρείται πανάκεια απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Από την πλευρά της, η συμπρόεδρος της ομάδας των Πρασίνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Terry Reintke υπογράμμισε ότι προτεραιότητα αποτελεί η προστασία της ανθρώπινης ζωής, ιδίως των πιο ευάλωτων πολιτών.
Η ίδια ζήτησε μεγαλύτερες επενδύσεις σε δέντρα, υδάτινα στοιχεία, πράσινους διαδρόμους και φυσικές λύσεις ψύξης, χαρακτηρίζοντάς τες κρίσιμες υποδομές για τις ευρωπαϊκές πόλεις, ενώ επανέλαβε ότι η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελούν βασική προϋπόθεση για την αντιμετώπιση των ολοένα συχνότερων ακραίων καυσώνων.
Περισσότερες ειδήσεις
«Καιρικά φαινόμενα που δεν έχουμε ξαναδεί»: Πώς θα επηρεάσει την Ελλάδα το νέο El Niño
«Στερεύουν» τα αποθέματα νερού σε Αλόννησο και Τήνο – Σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης για το καλοκαίρι
Cinque Terre: Η κλιματική αλλαγή απειλεί το στολίδι της Ιταλίας με κύματα… 13 μέτρων!
