Στην πιο κρίσιμη φάση περνά το «Ελλάδα 2.0», καθώς η κυβέρνηση καλείται να ολοκληρώσει μέσα στις επόμενες ημέρες τις τελευταίες επενδυτικές και μεταρρυθμιστικές εκκρεμότητες του προγράμματος.
Ο στόχος είναι να υποβληθούν εγκαίρως τα τελικά αιτήματα πληρωμής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να εισπραχθεί έως το τέλος του 2026 το σύνολο των περίπου 36 δισ. ευρώ που αναλογούν στην Ελλάδα από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Μέχρι σήμερα, οι εκταμιεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τη χώρα ανέρχονται σε 24,6 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 68,5% του ελληνικού πακέτου. Επομένως, για να καλυφθεί ο συνολικός στόχος, απομένουν περίπου 11,4 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο από τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο και τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση, έχουν εκπληρωθεί 253 ορόσημα και στόχοι. Σε αυτά περιλαμβάνονται όσα συνδέονται με το αναθεωρημένο όγδοο αίτημα επιχορηγήσεων και το έβδομο αίτημα πληρωμής του δανειακού σκέλους.
Τα δύο ποσά που συνοδεύουν την πορεία του προγράμματος αφορούν διαφορετικές ροές χρημάτων και δεν πρέπει να συγχέονται.
Τα 24,6 δισ. ευρώ είναι οι πόροι που έχουν εκταμιευθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση προς την Ελλάδα. Αντίθετα, τα 28,4 δισ. ευρώ αφορούν το άθροισμα των πληρωμών μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και των κεφαλαίων του δανειακού σκέλους που έχουν ήδη εκταμιευθεί.
Η διαφορά προκύπτει επειδή το Ταμείο Ανάκαμψης δεν λειτουργεί όπως τα συνηθισμένα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Οι ευρωπαϊκές πληρωμές συνδέονται κυρίως με την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων και μεταρρυθμίσεων και όχι αποκλειστικά με την υποβολή παραστατικών δαπανών. Το ίδιο το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει επισημάνει ότι πρόκειται για μηχανισμό που βασίζεται στην επίδοση και στην εκπλήρωση οροσήμων.
Με απλά λόγια, η είσπραξη μιας δόσης από τις Βρυξέλλες δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε σχετικό έργο έχει ολοκληρωθεί και παραδοθεί. Γι’ αυτό, μετά την κάλυψη των τυπικών οροσήμων, το βάρος μεταφέρεται στη φυσική ολοκλήρωση των έργων, στις πληρωμές προς τους τελικούς δικαιούχους και στους μεταγενέστερους ελέγχους.
Έως το τέλος της τρέχουσας εβδομάδας αναμένεται να ολοκληρωθεί η παράδοση των τελευταίων εκκρεμών επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών οροσήμων.
Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη για να υποβληθούν τα τελικά αιτήματα πληρωμής και να εγκριθούν οι υπόλοιπες εκταμιεύσεις. Τυχόν καθυστερήσεις ή αποκλίσεις από τους συμφωνημένους στόχους μπορούν να οδηγήσουν σε αναστολή πληρωμών ή περικοπή μέρους των ευρωπαϊκών πόρων.
Το κρίσιμο στοίχημα, επομένως, δεν περιορίζεται στη λογιστική απορρόφηση των 36 δισ. ευρώ. Αφορά επίσης το κατά πόσο τα έργα θα ολοκληρωθούν, θα λειτουργήσουν στην πράξη και θα παράγουν μετρήσιμο οικονομικό ή κοινωνικό αποτέλεσμα.
Στην κυβερνητική παρουσίαση καταγράφονται παρεμβάσεις σε φορολογία, αγορά εργασίας, ψηφιακές υπηρεσίες, ενέργεια, υγεία, εκπαίδευση, Δικαιοσύνη και Κτηματολόγιο.
Στα βασικά στοιχεία περιλαμβάνονται:
Πρόκειται για στοιχεία της κυβερνητικής αποτίμησης του προγράμματος. Η τελική αξιολόγηση, ωστόσο, δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των παρεμβάσεων, αλλά από την ποιότητα των υπηρεσιών, τη διάρκεια των αποτελεσμάτων και το κατά πόσο οι επενδύσεις ανταποκρίθηκαν στις πραγματικές ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων.
Μέσω των χαμηλότοκων επιχειρηματικών δανείων, των εγγυήσεων του InvestEU, των κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών και των στεγαστικών προγραμμάτων, εκτιμάται ότι το Ταμείο Ανάκαμψης θα κινητοποιήσει συνολικές επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις 46,6 δισ. ευρώ.
Το ποσό αυτό δεν αποτελεί αποκλειστικά ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Περιλαμβάνει πόρους του Ταμείου, τραπεζικό δανεισμό και ιδιωτική συμμετοχή. Συνεπώς, αποτυπώνει το συνολικό ύψος των επενδύσεων που επιδιώκεται να ενεργοποιηθεί και όχι χρήματα που διατίθενται απευθείας από το Δημόσιο.
Η ολοκλήρωση των αιτημάτων πληρωμής μέχρι το τέλος του 2026 αποτελεί το άμεσο ορόσημο. Δεν συνεπάγεται, όμως, ότι την ίδια ημερομηνία θα έχουν κλείσει όλες οι οικονομικές και κατασκευαστικές εκκρεμότητες.
Πληρωμές έργων μπορούν να συνεχιστούν μέσα στο 2027, ενώ οι εκταμιεύσεις ορισμένων δανείων προς επιχειρήσεις και πολίτες προβλέπεται να εκτείνονται έως το 2029, σύμφωνα με προηγούμενες διευκρινίσεις του υπουργείου.
Η πραγματική εικόνα του «Ελλάδα 2.0» θα φανεί επομένως μετά τη λήξη του ευρωπαϊκού χρονοδιαγράμματος: από το πόσα έργα θα λειτουργούν κανονικά, πόσες επενδύσεις θα έχουν ολοκληρωθεί, ποιοι θα έχουν ωφεληθεί και εάν οι μεταρρυθμίσεις θα διατηρηθούν όταν πάψει η πίεση των προθεσμιών και των ευρωπαϊκών πληρωμών.
Περισσότερες ειδήσεις
«Βουνό» η ακρίβεια για το 83% των νοικοκυριών στην Αττική – Απαισιόδοξο το 61% για την οικονομία
Επανέρχονται τα μέτρα στήριξης για αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών στα καύσιμα
