Διπλασιασμό των υποχρεωτικών αποθεματικών που διατηρούν άτοκα οι εμπορικές τράπεζες στο Ευρωσύστημα εξετάζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), με στόχο να περιορίσει το κόστος των τόκων που καταβάλλει στις τράπεζες και να απορροφήσει μέρος της πλεονάζουσας ρευστότητας. Η αλλαγή θα μπορούσε να εξασφαλίσει ετήσια εξοικονόμηση τουλάχιστον 4,4 δισ. ευρώ για τις κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης.
Σύμφωνα με τέσσερις πηγές που επικαλείται το Reuters, το θέμα αναμένεται να συζητηθεί στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ στις 25 Νοεμβρίου, χωρίς να αποκλείεται η λήψη απόφασης να μετατεθεί για τη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της 17ης Δεκεμβρίου.
Η πρόταση προβλέπει την αύξηση του ποσοστού των υποχρεωτικών ελάχιστων αποθεματικών από το 1% στο 2% των καταθέσεων και άλλων βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων που συνυπολογίζονται στη σχετική βάση.
Πρόκειται για κεφάλαια τα οποία οι εμπορικές τράπεζες υποχρεούνται να διατηρούν σε λογαριασμούς των εθνικών κεντρικών τραπεζών, χωρίς να λαμβάνουν τόκο.
Με τον διπλασιασμό του ποσοστού, μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων τους θα δεσμεύεται υποχρεωτικά χωρίς απόδοση, περιορίζοντας τα ποσά που μπορούν να τοποθετούν σε έντοκες καταθέσεις στην κεντρική τράπεζα.
Σήμερα, το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων της ΕΚΤ διαμορφώνεται στο 2,50%, ενώ οι υποχρεωτικές ελάχιστες καταθέσεις δεν αποφέρουν τόκους.
Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters, η αύξηση του συντελεστή στο 2% θα μπορούσε να μειώσει τις ετήσιες δαπάνες τόκων της ΕΚΤ και των 21 εθνικών κεντρικών τραπεζών της ευρωζώνης κατά περίπου 4,4 δισ. ευρώ, με βάση τα σημερινά επιτόκια.
Το οικονομικό όφελος ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω εάν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για άνοδο του επιτοκίου αποδοχής καταθέσεων μεταξύ 3% και 3,25% το 2027.
Το Ευρωσύστημα καταβάλλει σήμερα περίπου 52,2 δισ. ευρώ ετησίως σε τόκους για πλεονάζουσα ρευστότητα που ξεπερνά τα 2 τρισ. ευρώ.
Μεγάλο μέρος αυτών των κεφαλαίων δημιουργήθηκε από τα προγράμματα αγοράς ομολόγων της περιόδου 2015–2022, όταν η ΕΚΤ επιδίωκε να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα και να αποτρέψει τον αποπληθωρισμό.
Ωστόσο, η άνοδος των επιτοκίων αύξησε το κόστος εξυπηρέτησης αυτής της ρευστότητας, ενώ πολλά από τα ομόλογα που είχαν αποκτήσει οι κεντρικές τράπεζες εξακολουθούν να αποδίδουν χαμηλά ή ακόμη και αρνητικά επιτόκια.
Αποτέλεσμα είναι η καταγραφή σημαντικών ζημιών από ορισμένες εθνικές κεντρικές τράπεζες, μεταξύ των οποίων η γερμανική Bundesbank.
Η πρόταση είχε τεθεί στο τραπέζι ήδη από το καλοκαίρι, συναντώντας αντιδράσεις από ορισμένα ισχυρά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, μεταξύ των οποίων η Isabel Schnabel.
Πλέον, σύμφωνα με τις πηγές του Reuters, η πλειονότητα των διοικητών εμφανίζεται να υποστηρίζει την αύξηση των υποχρεωτικών αποθεματικών. Υπέρ της προοπτικής αυτής φέρονται να τάσσονται και ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Boris Vujčić και ο επικεφαλής οικονομολόγος Philip Lane.
Ορισμένοι αξιωματούχοι έχουν εισηγηθεί να μετατεθεί η εφαρμογή του μέτρου για τον Ιούλιο του 2027, μετά την αποχώρηση της Isabel Schnabel και της προέδρου της ΕΚΤ Christine Lagarde, χωρίς ωστόσο η συγκεκριμένη πρόταση να συγκεντρώνει ευρεία υποστήριξη.
Η αύξηση των υποχρεωτικών αποθεματικών θα μπορούσε παράλληλα να περιορίσει την πλεονάζουσα ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα, προσφέροντας και επιχείρημα νομισματικής πολιτικής υπέρ της εφαρμογής της.
Το σημερινό ποσοστό του 1% ισχύει από το 2012, όταν η ΕΚΤ είχε μειώσει τις απαιτήσεις από 2%, προκειμένου να ελαφρύνει την πίεση στις τράπεζες κατά τη διάρκεια της κρίσης δημόσιου χρέους.
Εκπρόσωπος της ΕΚΤ αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες του Reuters.
Περισσότερες ειδήσεις
Moody’s: Οι παγκόσμιες τράπεζες μπαίνουν στο 2027 με σταθερές προοπτικές