Στην επαναπροσέγγιση της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας προχωρά η Βρετανία, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit, στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, που ανακοινώθηκε σήμερα, Παρασκευή (20/11), στις Βρυξέλλες. Στο επίκεντρο βρίσκεται η σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα από το 2028, ενώ οι δύο πλευρές επιδιώκουν να ολοκληρώσουν εντός του 2027 τις διαπραγματεύσεις για τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η συμφωνία επεκτείνεται και στο εμπόριο τροφίμων, με στόχο τη μείωση των συνοριακών ελέγχων, καθώς και στην κινητικότητα των νέων, προβλέποντας νέες δυνατότητες εργασίας και σπουδών για 100.000 νέους από κάθε πλευρά.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Andy Burnham συναντήθηκε με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa, στο πλαίσιο της δεύτερης συνόδου κορυφής ΕΕ – Βρετανίας. Παρά την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, η εφαρμογή των συμφωνιών δεν θα είναι άμεση, ενώ παραμένουν εκκρεμότητες σχετικά με τα πανεπιστημιακά δίδακτρα και τις επιμέρους ρυθμίσεις για την αγορά ηλεκτρισμού.
Στον ενεργειακό τομέα, οι δύο πλευρές ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις για τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα, τα οποία λειτουργούν χωριστά μετά το Brexit.
Η συμφωνία προβλέπει την αμοιβαία αναγνώριση δικαιωμάτων εκπομπών μεταξύ του βρετανικού συστήματος UK ETS και του ευρωπαϊκού EU ETS, με στόχο τη διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών και τον περιορισμό των πρόσθετων επιβαρύνσεων για τις επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η προβλεπόμενη εξαίρεση προϊόντων από τους αντίστοιχους μηχανισμούς συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM), υπό την προϋπόθεση εφαρμογής των σχετικών νομοθετικών διαδικασιών.
Το μέτρο αφορά κυρίως ενεργοβόρους βιομηχανικούς κλάδους, όπως ο χάλυβας και το αλουμίνιο, που διαφορετικά θα μπορούσαν να επιβαρύνονται με πρόσθετο κόστος κατά τις εξαγωγές τους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της βρετανικής κυβέρνησης, η συμφωνία θα μπορούσε να αποφέρει έως 3,8 δισ. λίρες ετησίως στην οικονομία, προστατεύοντας παράλληλα εξαγωγές αξίας περίπου 6,5 δισ. λιρών από σχετικές επιβαρύνσεις.
Στόχος των δύο πλευρών είναι η εφαρμογή της σύνδεσης των συστημάτων από το 2028, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών.
Ξεχωριστό σκέλος των διαπραγματεύσεων αφορά τη συμμετοχή της Βρετανίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, με τις δύο πλευρές να δεσμεύονται για την ολοκλήρωση των συνομιλιών εντός του 2027.
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση της συνόδου κορυφής, μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να ενισχύσει την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού, να περιορίσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των διασυνοριακών συναλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα μπορούσε να διευκολύνει την υλοποίηση κοινών ενεργειακών έργων, να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους συμμετέχοντες στην αγορά και να συμβάλει στη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Ωστόσο, η συμμετοχή της Βρετανίας θα συνδεθεί με οικονομική συνεισφορά του Λονδίνου για τη μείωση των οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ.
Το ύψος και οι επιμέρους όροι της συνεισφοράς παραμένουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης, ενώ η οριστική συμφωνία θα απαιτήσει την έγκριση και των δύο πλευρών.
Στο μεταξύ, συμφωνήθηκε η παράταση της εφαρμογής του ενεργειακού σκέλους της υφιστάμενης Συμφωνίας Εμπορίου και Συνεργασίας έως τις 31 Μαρτίου 2028, διατηρώντας το πλαίσιο συνεργασίας των δύο πλευρών στον ενεργειακό τομέα.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Andy Burnham παρουσίασε τη συμφωνία ως ένα ακόμη βήμα προς την αποκατάσταση στενότερων σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του 2016. Πάντως, η βρετανική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι, κατά την τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο, δεν προβλέπεται επιστροφή στην ΕΕ, στην τελωνειακή ένωση ή στην ενιαία αγορά, ούτε γενική αποκατάσταση της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων.
Περισσότερες ειδήσεις
Βρετανία: «Φουσκώνουν» έως 26% οι λογαριασμοί ενέργειας από τον Ιανουάριο