Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας φέρνει η νέα απόφαση της ΡΑΑΕΥ, με την οποία τροποποιούνται ο Κώδικας Διαχείρισης του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας που διαχειρίζεται ο ΔΕΔΔΗΕ, αλλά και το Εγχειρίδιο Μετρητών και Μετρήσεων προκειμένου να καταστεί εφικτή η εφαρμογή της δυναμικής τιμολόγησης.
Τα δυναμικά ή αλλιώς πορτοκαλί τιμολόγια αναμένεται να εισαχθούν επισήμως στην αγορά από την 1η Φεβρουαρίου 2026 για τους μεγάλους καταναλωτές και από την 1η Απριλίου για τους οικιακούς.
Η υιοθέτηση των δυναμικών τιμολογίων θεωρείται καίρια θεσμική παρέμβαση για τη μετάβαση της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε πιο «έξυπνα» και ευέλικτα μοντέλα τιμολόγησης.
Έτσι η απόφαση της ΡΑΑΕΥ εντάσσεται στο πλαίσιο της εναρμόνισης της εθνικής νομοθεσίας με το ευρωπαϊκό δίκαιο και ειδικότερα με την Οδηγία (ΕΕ) 2019/944, όπως τροποποιήθηκε το 2024, η οποία επαναπροσδιορίζει τον ρόλο του τελικού καταναλωτή, μετατρέποντάς τον από παθητικό αποδέκτη τιμολογίων σε ενεργό συμμετέχοντα στην αγορά ενέργειας.
Η δυναμική τιμολόγηση βασίζεται στη διαμόρφωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος σε συνάρτηση με τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς, σε ωριαία ή υπο-ωριαία βάση. Με άλλα λόγια, η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής μεταβάλλεται ανάλογα με τη ζήτηση, τη διαθεσιμότητα παραγωγής – ιδίως από ανανεώσιμες πηγές – και τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά.
Στόχος του μοντέλου είναι να δοθούν οικονομικά κίνητρα στους καταναλωτές ώστε να μεταφέρουν την κατανάλωσή τους σε ώρες χαμηλού φορτίου ή υψηλής παραγωγής από ΑΠΕ, μειώνοντας το συνολικό κόστος και ενισχύοντας τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος.
Κομβικό στοιχείο για την εφαρμογή της δυναμικής τιμολόγησης είναι η ύπαρξη «έξυπνων» μετρητών. Πρόκειται για ηλεκτρονικά συστήματα που καταγράφουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας με χρονική ανάλυση τουλάχιστον 15 λεπτών και επιτρέπουν την αποστολή δεδομένων τόσο στους προμηθευτές όσο και στους ίδιους τους καταναλωτές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην απόφαση, ο ΔΕΔΔΗΕ έχει εγκαταστήσει έως σήμερα περίπου 1,3 εκατομμύρια έξυπνους μετρητές. Ωστόσο, μόνο για περίπου 225.000 παροχές μέσης τάσης και μεγάλους καταναλωτές χαμηλής τάσης υπάρχει πλήρης δυνατότητα παροχής πιστοποιημένων δεδομένων κατανάλωσης ανά 15λεπτο στους προμηθευτές, γεγονός που περιορίζει προς το παρόν τη μαζική εφαρμογή των δυναμικών τιμολογίων.
Η ΡΑΑΕΥ αναγνωρίζει ότι υφίστανται σημαντικοί τεχνικοί περιορισμοί, κυρίως λόγω των παλαιότερων πληροφοριακών συστημάτων διαχείρισης μετρητικών δεδομένων (back office) του ΔΕΔΔΗΕ. Για τον λόγο αυτό, εισάγονται μεταβατικές διατάξεις που επιτρέπουν την αποστολή πιστοποιημένων δεδομένων σε μηνιαία βάση, έως ότου τεθεί σε πλήρη λειτουργία το νέο σύστημα, το οποίο αναμένεται εντός του 2026.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενημέρωση των καταναλωτών «σε σχεδόν πραγματικό χρόνο» για την κατανάλωσή τους. Η δυνατότητα αυτή, που προβλέπεται ρητά από το ευρωπαϊκό δίκαιο, θεωρείται κρίσιμη για την επιτυχία της δυναμικής τιμολόγησης, καθώς επιτρέπει στους χρήστες να προσαρμόζουν άμεσα τη συμπεριφορά τους.
Για τον σκοπό αυτό, προβλέπεται η αξιοποίηση ειδικών διεπαφών (θύρα H1) ή παλμών εξόδου στους μετρητές, καθώς και η εγκατάσταση πρόσθετου εξοπλισμού (H1 dongle), κατόπιν αιτήματος του καταναλωτή. Σημειώνεται ότι η υποδομή αυτή αφορά κυρίως επαγγελματικές και μεγαλύτερες παροχές, τουλάχιστον στη σημερινή φάση.
Κατά τη δημόσια διαβούλευση που προηγήθηκε, μοναδικός συμμετέχων ήταν ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), ο οποίος εξέφρασε προβληματισμούς σχετικά με τη συχνότητα και τη σαφήνεια της παροχής των μετρητικών δεδομένων. Ο Σύνδεσμος προειδοποίησε ότι χωρίς αξιόπιστη και τακτική ροή στοιχείων, η δυναμική τιμολόγηση κινδυνεύει να παραμείνει θεωρητική και να μην αποδώσει τα αναμενόμενα οφέλη.
Ο ΔΕΔΔΗΕ, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι οι υφιστάμενοι και νέοι μετρητές διαθέτουν τις απαραίτητες τεχνικές δυνατότητες, τονίζοντας ότι η πλήρης αξιοποίησή τους εξαρτάται από την αναβάθμιση των συστημάτων υποστήριξης.
Η ΡΑΑΕΥ εκτιμά ότι η δυναμική τιμολόγηση μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο μείωσης του ενεργειακού κόστους, ενίσχυσης της διαφάνειας και προώθησης της ενεργειακής μετάβασης. Παράλληλα, αναμένεται να συμβάλει στη βελτίωση της ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος, ιδίως σε μια περίοδο αυξανόμενης διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ταχύτητα αναβάθμισης των υποδομών, την επαρκή ενημέρωση των καταναλωτών και τη δυνατότητα της αγοράς να προσαρμοστεί σε ένα πιο σύνθετο, αλλά δυνητικά πιο αποδοτικό, μοντέλο τιμολόγησης.
Περισσότερες ειδήσεις
«Δώρον άδωρον» τα πορτοκαλί «δυναμικά» τιμολόγια ρεύματος λόγω αστοχίας του ΔΕΔΔΗΕ
Υπεγράφη η εφαρμογή των πορτοκαλί τιμολογίων – Πότε θα τεθούν στην αγορά
Green Tank: Εκτός στόχων ΕΣΕΚ οι εκπομπές CO₂ της ηλεκτροπαραγωγής στην Ελλάδα στο 8μηνο του 2025
