Κανονικά αναμένεται να διενεργηθούν οι τρεις επόμενες δημοπρασίες των προϊόντων Route 1,2 και 3 για τη δέσμευση χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα στην Ουκρανία, αν και εκφράζονται επιφυλάξεις για το ενδιαφέρον που θα εκδηλωθεί, ειδικά μετά την αποτυχία της δημοπρασίας του Δεκεμβρίου του 2025.
Η πρώτη δημοπρασία του 2026 αναμένεται να γίνει την τελευταία Δευτέρα του Ιανουαρίου (26/1) αν και επί του παρόντος παραμένουν ανοιχτές οι νομικές και ρυθμιστικές εκκρεμότητες, που μεταξύ των άλλων, είχαν ως αποτέλεσμα να μην εκδηλωθεί ενδιαφέρον στην δημοπρασία του Δεκεμβρίου.
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς η έλλειψη ενδιαφέροντος οφείλεται τόσο στην αμφίσημη στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όσο και στον ισχυρό ανταγωνισμό από άλλες διαδρομές μεταφοράς φυσικού αερίου όπως της Γερμανίας, της Πολωνίας, της Κροατίας και της Λιθουανίας, οι οποίες εξ αντικειμένου είναι φθηνότερες λόγω της εγγύτητας με την Ουκρανία.
Σε ότι αφορά τη στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρέπει να σημειωθεί ότι οι διαφορετικές υπηρεσίες των Βρυξελλών αντιμετωπίζουν με διαφορετικό τρόπο το ζήτημα του Κάθετου Διαδρόμου. Σε πολιτικό επίπεδο η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, επιδιώκοντας την πλήρη απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο επικροτεί κινήσεις όπως αυτές του Κάθετου Διαδρόμου ο οποίος θα μεταφέρει αέριο κυρίως αμερικανικής προέλευσης μέσω της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Μολδαβίας στην Ουκρανία.
Την ίδια στιγμή όμως, η DG Comp θέτει ζητήματα ανταγωνισμού, με αφορμή τις εκπτώσεις που παρέχουν οι Διαχειριστές του Κάθετου Διαδρόμου, ειδικά μετά τις οχλήσεις από μερίδα traders οι οποίοι ανησυχούν για τις επιπτώσεις στην αγορά και τα συμφέροντα τους από μια νέα διαδρομή μεταφοράς αερίου στην Ουκρανία.
Έτσι η DG Comp έχει εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι εκπτώσεις που παρέχουν στα τέλη χρήσης δικτύου ο ΔΕΣΦΑ, η Bulgartransgaz (έκπτωση 25%), η ρουμανική Transgaz και η μολδαβική Vestmoltransgaz (έκπτωση 50%), η ουκρανική Ukraine LLC και ο ICGB (έκπτωση 45%), είναι συμβατές με την ομαλή λειτουργία του ανταγωνισμού και μάλιστα έδωσε το πράσινο φως για τη διενέργεια της δημοπρασίας του Δεκεμβρίου μόλις τρεις ημερολογιακές ημέρες νωρίτερα.
Το θέμα έχει τεθεί ήδη στις Βρυξέλλες από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ και έχει ζητηθεί να ξεκαθαριστεί η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πηγές του ΥΠΕΝ επισημαίνουν ότι η στάση της Κομισιόν συνδέεται άμεσα με την δέσμευση της ΕΕ – στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ – για αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου, πετρελαίου και προϊόντων πυρηνικής ενέργειας ύψους 750 δισ. δολαρίων ως το 2028. Η επίτευξη του στόχου όπως τονίζουν οι ίδιες πηγές προϋποθέτει την πλήρη αξιοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου.
Σημειώνεται ότι η αμερικανική πλευρά να υποστηρίζει ένθερμα τη νέα αυτή διαδρομή μεταφοράς αερίου προς την Ουκρανία, καθώς είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ η διάθεση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων LNG από όσο το δυνατόν περισσότερους «δρόμους» μεταφοράς και σε αυτή την κατεύθυνση ρίχνουν όλο το πολιτικό βάρος τους. Έτσι εφόσον δεν υπάρχει πρόοδος, είναι πιθανό να εκδηλωθεί παρέμβαση του αμερικανικού παράγοντα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη εξάλειψη των εκκρεμοτήτων.
Υπενθυμίζεται ότι το Route 1 αφορά αέριο προερχόμενο από τις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα και το FSRU της Αλεξανδρούπολης, το Route 2 αέριο που προέρχεται από το FSRU της Αλεξανδρούπολης και το Route 3 αζέρικο αέριο από τον αγωγό ΤΑΡ.
Περισσότερες ειδήσεις
«Στεγνώνει» ο Κάθετος Διάδρομος προς Ουκρανία – Ενεργειακό αδιέξοδο για το Κίεβο
Παράθυρο στις κυρώσεις με… αστερίσκο – Οι ΗΠΑ κρατούν «ζωντανό» το Sakhalin-2
