Η σταδιακή μείωση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις νέες απειλές από τη Μόσχα, επαναφέρουν στο προσκήνιο τις ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Οι δηλώσεις του προέδρου της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν περί ενδεχόμενης πρόωρης διακοπής της προμήθειας φυσικού αερίου προς την Ευρώπη προκαλούν έντονο προβληματισμό, την ώρα που οι αγορές παρακολουθούν με νευρικότητα τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Επίτροπος Ενέργειας Ντάν Γιόργκενσεν απέρριψε τις ρωσικές απειλές, επισημαίνοντας ότι αποτελούν ακόμη μία ένδειξη της χρήσης της ενέργειας ως εργαλείου πολιτικής πίεσης. Όπως τόνισε, η ΕΕ συνεχίζει να εργάζεται για τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας, ενισχύοντας τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Νορβηγία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ παράλληλα προωθεί πολιτικές για την επιτάχυνση της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια.
Αντιστοίχως ο Έλληνας υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι για την Ελλάδα δεν τίθεται ζήτημα επάρκειας φυσικού αερίου και πρόσθεσε ότι οι ρωσικές απειλές επιβεβαιώνουν την ορθότητα της πολιτικής απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο. Μιλώντας στο Mega, ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι ακόμη και σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης η χώρα δεν θα αντιμετωπίσει πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού, επισημαίνοντας ωστόσο ότι είναι πιθανό να υπάρξουν πιέσεις στις τιμές των ενεργειακών προϊόντων, εξέλιξη που θα επηρεάσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι καθησυχαστικές δηλώσεις των Βρυξελλών δεν φαίνεται να επαρκούν για να κατευνάσουν τις αγορές. Την Παρασκευή (6/3) οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτινάχθηκαν στα 52,8 ευρώ/MWh επίπεδο αυξημένο κατά περισσότερο από 50% σε σύγκριση με τις τιμές που επικρατούσαν πριν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Πρόκειται για τα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023, εξέλιξη που αντανακλά την αυξημένη αβεβαιότητα σχετικά με τη διαθεσιμότητα ενεργειακών πόρων τους επόμενους μήνες.
Την ίδια στιγμή, τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου παρουσιάζουν πτωτική πορεία. Στις 6 Μαρτίου η πληρότητα των υπόγειων αποθηκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώθηκε στο 29,4%, έναντι 30% στις 28 Φεβρουαρίου, ενώ και τα αποθέματα LNG στα ευρωπαϊκά τερματικά μειώθηκαν στο 51,3% από 54,2%. Αναλυτές εκτιμούν ότι σε περίπτωση παρατεταμένης έντασης στον Περσικό Κόλπο και διατήρησης του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ τα ευρωπαϊκά αποθέματα θα μπορούσαν έως το τέλος Μαρτίου να υποχωρήσουν στο 22% – 27%, επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας που ανέρχεται στο 41%.
Στην Ελλάδα, πάντως, η εικόνα εμφανίζεται προς το παρόν πιο σταθερή. Η άφιξη νέων φορτίων LNG αύξησε σημαντικά την πληρότητα των εγκαταστάσεων στη Ρεβυθούσα, η οποία ανήλθε στο 78,7% ή 280.460 κυβικά μέτρα, έναντι 35,7% ή 127.320 κυβικών μέτρων μία εβδομάδα νωρίτερα.
Παρά ταύτα, τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 το μεγαλύτερο μέρος των προμηθειών φυσικού αερίου της χώρας προερχόταν από ρωσικό αέριο αγωγού που εισέρχεται από την πύλη του Σιδηροκάστρου. Οι εισαγωγές αυτές κάλυψαν το 44,6% των συνολικών προμηθειών, ενώ το LNG ακολούθησε με ποσοστό 38%, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΕΣΦΑ. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα δεν εισάγει LNG από τη Ρωσία ούτε από το Κατάρ, το οποίο έχει κηρύξει κατάσταση ανωτέρας βίας και έχει διακόψει τις εξαγωγές λόγω του πολέμου.
Παρά την αυξημένη αβεβαιότητα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται αποφασισμένη να τηρήσει το χρονοδιάγραμμα απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο. Σύμφωνα με τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί, στις 25 Απριλίου 2026 τίθεται σε ισχύ η απαγόρευση σύναψης βραχυπρόθεσμων συμβάσεων για ρωσικό LNG, ενώ στις 17 Ιουνίου θα απαγορευθούν οι αντίστοιχες συμβάσεις για φυσικό αέριο μέσω αγωγών. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα καταργηθούν και οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις LNG, με τελικό στόχο την πλήρη απαγόρευση όλων των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Περισσότερες ειδήσεις
Οι εκτιμήσεις Τσάφου για τα ενεργειακά όρια της Ελλάδας στη γεωπολιτική κρίση – Πότε «κινδυνεύουμε»
