Η Ιαπωνία αναδιαμορφώνει τη στρατηγική της στον τομέα της ενέργειας, επιλέγοντας έναν συνδυασμό «μέγιστης αξιοποίησης» της πυρηνικής ισχύος και ταχείας ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών, σε μια προσπάθεια να περιορίσει την εξάρτησή της από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και να επιτύχει τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της Βρετανικής εφημερίδας Guardian.
Σχεδόν δεκαπέντε χρόνια μετά το πυρηνικό δυστύχημα στη Φουκουσίμα, η κυβέρνηση του Τόκιο επαναφέρει στο προσκήνιο την πυρηνική ενέργεια, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις και τοπικές κοινωνίες που εξακολουθούν να «κουβαλούν το βάρος» του 2011.
Το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό Fukushima Daiichi, μετά τον σεισμό μεγέθους 9 Ρίχτερ και το τσουνάμι των 15 μέτρων τον Μάρτιο του 2011, οδήγησε στο κλείσιμο δεκάδων πυρηνικών αντιδραστήρων. Το κόστος αποξήλωσης του σταθμού ξεπερνά ήδη τα 35 δισ. δολάρια, ενώ χιλιάδες κάτοικοι εκτοπίστηκαν, με πολλούς να μην έχουν επιστρέψει ακόμη στα σπίτια τους.
Η μαζική παύση λειτουργίας των αντιδραστήρων ανάγκασε την Ιαπωνία να στραφεί σε εισαγωγές καυσίμων. Το 2024 αναδείχθηκε δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως και τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας άνθρακα, γεγονός που επιβάρυνε το εμπορικό ισοζύγιο και αύξησε τις εκπομπές.
Το νέο ενεργειακό σχέδιο της κυβέρνησης προβλέπει ότι η πυρηνική ενέργεια θα καλύπτει περίπου το 20% της ηλεκτροπαραγωγής έως το 2040. Ήδη έχουν επανεκκινήσει περίπου 14 αντιδραστήρες, ενώ ο σχεδιασμός κάνει λόγο για έως και 30 σε πλήρη λειτουργία μέσα στην επόμενη δεκαπενταετία.
Η επιλογή αυτή χαρακτηρίζεται από την κυβέρνηση ως αναγκαία για την ενεργειακή ασφάλεια και τη μείωση των εκπομπών, ωστόσο επικρίνεται έντονα από οργανώσεις που θεωρούν ότι η Ιαπωνία «επιστρέφει πρόωρα» σε μια τεχνολογία με βαριά κοινωνική και περιβαλλοντική κληρονομιά.
Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών, με στόχο μερίδιο 40% έως 50% στην ηλεκτροπαραγωγή μέχρι το 2040, από περίπου 30% το 2023. Η συμμετοχή του άνθρακα εκτιμάται ότι θα περιοριστεί στο 30%-40%.
Εμβληματικό παράδειγμα αποτελεί το αιολικό πάρκο Abukuma wind farm στη Φουκουσίμα, το μεγαλύτερο χερσαίο αιολικό έργο της χώρας. Με 46 ανεμογεννήτριες και επένδυση 67 δισ. γεν (περίπου 310 εκατ. ευρώ), τέθηκε σε πλήρη λειτουργία την άνοιξη του 2025 και τροφοδοτεί, μεταξύ άλλων, τοπικές υποδομές και μονάδες υδατοκαλλιέργειας.
Η περιφέρεια Φουκουσίμα έχει θέσει φιλόδοξους στόχους: 70% ανανεώσιμες πηγές έως το 2030 και 100% έως το 2040. Σήμερα, οι ΑΠΕ καλύπτουν σχεδόν το 60% της τοπικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, έναντι μόλις 23% πριν από το 2011.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η γεωθερμία, με έργα όπως αυτό στο Tsuchiyu Onsen, όπου η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας συνδυάζεται με τη στήριξη της τοπικής οικονομίας και του τουρισμού.
Η Ιαπωνία, πέμπτος μεγαλύτερος εκπομπός αερίων του θερμοκηπίου παγκοσμίως, πέτυχε μείωση εκπομπών κατά 4% το 2024, φτάνοντας σε ιστορικό χαμηλό. Στόχος της είναι μείωση κατά 46% έως το 2030 σε σχέση με τα επίπεδα του 2013.
Ωστόσο, σε διεθνές επίπεδο δέχεται κριτική για τη βραδύτητα της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και για την προώθηση τεχνολογιών όπως η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα, που περιβαλλοντικές οργανώσεις χαρακτηρίζουν «λύσεις βιτρίνας».
Περισσότερες ειδήσεις
Σεισμός 7,6 Ρίχτερ στην Ιαπωνία – Φόβοι για τσουνάμι και νέος πυρηνικός συναγερμός (Βίντεο)
Εκ νέου σε λειτουργία το μεγαλύτερο πυρηνικό εργοστάσιο του κόσμου
Στο τραπέζι η ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα παρά τις επιφυλάξεις – Αυξάνεται το ποσοστό των πολιτών που τάσσεται υπέρ
