UPD (15:10) Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέψευσε σήμερα τα σενάρια περί άμεσης έλλειψης καυσίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η ανησυχία της επικεντρώνεται στην επάρκεια καυσίμων αεροσκαφών το επόμενο διάστημα.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση για δημοσιεύματα και επιστολές φορέων του αεροπορικού κλάδου, η εκπρόσωπος της Επιτροπής για θέματα ενέργειας, ‘Ανα-Κάιζα Ιτκόνεν, δήλωσε ότι «προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις για έλλειψη καυσίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο ενδέχεται να προκύψουν προβλήματα εφοδιασμού στο εγγύς μέλλον, ιδίως όσον αφορά τα καύσιμα αεροσκαφών».
Όπως είπε, η ομάδα συντονισμού για την ενέργεια στην ΕΕ που συνεδρίασε πριν από μερικές ημέρες, επιβεβαίωσε ότι «οι προμήθειες αργού πετρελαίου στα διυλιστήρια της ΕΕ παραμένουν σταθερές και δεν υπάρχει ανάγκη για αποδέσμευση επιπλέον αποθεμάτων επί του παρόντος». Σημείωσε, ωστόσο, ότι «η κατάσταση στα καύσιμα αεροσκαφών παραμένει η κύρια ανησυχία μας αυτή τη στιγμή», επισημαίνοντας πως «τα διυλιστήρια της ΕΕ καλύπτουν περίπου το 70% της κατανάλωσης, ενώ το υπόλοιπο βασίζεται σε εισαγωγές».
Η ίδια εκπρόσωπος πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εντείνει τον συντονισμό με τα κράτη-μέλη και τη βιομηχανία, συγκαλώντας εβδομαδιαίες συνεδριάσεις των ομάδων συντονισμού πετρελαίου και φυσικού αερίου. Όπως ανέφερε, στόχος είναι η πλήρης εικόνα και η ενημέρωση σε πραγματικό χρόνο για τα αποθέματα, τη δυναμικότητα διύλισης και τις εναλλακτικές οδούς εισαγωγής. Υπογράμμισε, επίσης, ότι η «στενή παρακολούθηση και πλήρης επίγνωση της κατάστασης» είναι καθοριστικής σημασίας, προκειμένου η Επιτροπή να μπορεί «να προτείνει ή να λάβει τα κατάλληλα μέτρα, εφόσον χρειαστεί».
Αναφορικά με το επικείμενο πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, που αναμένεται να παρουσιάσει η Επιτροπή την επόμενη εβδομάδα, η εκπρόσωπος περιορίστηκε να δηλώσει ότι η προσέγγιση θα είναι «ολιστική», χωρίς να προβεί σε περαιτέρω διευκρινίσεις.
(13:58) Άμεση παρέμβαση από την Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά η ευρωπαϊκή αεροπορική βιομηχανία, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στις αερομεταφορές, με κλείσιμο εναέριου χώρου και αυξανόμενο κίνδυνο έλλειψης καυσίμων αεροσκαφών.
Σύμφωνα με έγγραφο που επικαλείται το Reuters, οι μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες της Ευρώπης καλούν τις Βρυξέλλες να ενεργοποιήσουν ένα έκτακτο πλαίσιο διαχείρισης κρίσης, πριν η κατάσταση επηρεάσει συστηματικά τις πτήσεις.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγα μόλις 24ωρα μετά τις προειδοποιήσεις για πιθανή έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών στην Ευρώπη, όπου επισημαινόταν ότι τα αποθέματα ενδέχεται να πιεστούν ασφυκτικά μέσα σε διάστημα τριών εβδομάδων.
«Συστημική έλλειψη» αν δεν ανοίξει άμεσα το Ορμούζ
Σύμφωνα με προειδοποίηση που διαβιβάστηκε από τον Ευρωπαίο Επίτροπο Μεταφορών, Απόστολο Τζιτζικώστα, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία.
Αν η διέλευση δεν αποκατασταθεί με σταθερό τρόπο μέχρι το τέλος του μήνα, τότε η έλλειψη καυσίμων θα αποκτήσει συστημικό χαρακτήρα στην ΕΕ, οι προμηθευτές δεν θα μπορούν να εγγυηθούν παραδόσεις και υπάρχει σοβαρή πιθανόττηα να τεθεί θέμα επάρκειας εν μέσω τουριστικής αιχμής.
Η χρονική συγκυρία είναι κρίσιμη, καθώς πλησιάζει η περίοδος όπου οι αερομεταφορές «σηκώνουν» ολόκληρη την ευρωπαϊκή τουριστική οικονομία. Οι πρώτες επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στην αγορά, μιας και ήδη καταγράφονται αυξημένα κόστη καυσίμων, πιέσεις στις αεροπορικές εταιρείες αλλά και περικοπές δρομολογίων.
Η Delta Air Lines έχει ήδη ανακοινώσει μείωση χωρητικότητας κατά 3,5%, ενώ η πολωνική LOT περιορίζει ορισμένες πτήσεις.
Σε άλλες αγορές, όπως στο Βιετνάμ, έχουν ήδη εφαρμοστεί μέτρα εξοικονόμησης, με δεκάδες πτήσεις να ακυρώνονται εβδομαδιαίως.
Η IATA προειδοποιεί ότι το κόστος καυσίμων, που ήδη αντιστοιχεί σε έως και 30% του λειτουργικού κόστους των αεροπορικών εταιρειών, ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω αν συνεχιστούν οι περιορισμοί στις ροές πετρελαίου.
«Πάγωμα πτήσεων» σε χώρες της Μέσης Ανατολής
Από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν κλιμακώθηκε η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, οι αεροπορικές εταιρείες αντιμετωπίζουν εκτεταμένους περιορισμούς.
Η European Union Aviation Safety Agency έχει απαγορεύσει τις πτήσεις ευρωπαϊκών εταιρειών σε εναέριους χώρους χωρών του Κόλπου, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ, τουλάχιστον έως τις 24 Απριλίου.
Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε μεγαλύτερους χρόνους πτήσης λόγω παρακάμψεων, αυξημένο λειτουργικό κόστος και έντονες πιέσεις στο πρόγραμμα δρομολογίων. Το μεγαλύτερο ρίσκο εντοπίζεται στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ροών πετρελαίου.
Η περιορισμένη διέλευση δεξαμενόπλοιων έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την τροφοδοσία της αγοράς, με την Airports Council International Europe να προειδοποιεί ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει συστημική έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών μέσα σε τρεις εβδομάδες.
Στο «τραπέζι» κοινές αγορές καυσίμων
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές προτάσεις είναι η υιοθέτηση μοντέλου κοινών προμηθειών καυσίμων σε επίπεδο ΕΕ, στα πρότυπα όσων εφαρμόστηκαν στο φυσικό αέριο μετά την ενεργειακή κρίση του 2022.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα, η πρακτική αυτή δεν έχει επεκταθεί σε πετρέλαιο ή κηροζίνη, γεγονός που περιορίζει τα διαθέσιμα εργαλεία άμεσης αντίδρασης.
Παράλληλα, οι αεροπορικές εταιρείες ζητούν αναθεώρηση του κανονισμού που υποχρεώνει τα κράτη να διατηρούν αποθέματα πετρελαίου 90 ημερών, καθώς δεν προβλέπει ειδική κάλυψη για καύσιμα αεροσκαφών.
Η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει στις 22 Απριλίου πακέτο μέτρων για τις επιπτώσεις της κρίσης στην ενέργεια.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί αν θα περιλαμβάνει στοχευμένες παρεμβάσεις για τον κλάδο των αερομεταφορών.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η πίεση αυξάνεται: αν η ροή καυσίμων διαταραχθεί περαιτέρω, οι επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν στις αεροπορικές εταιρείες, αλλά θα περάσουν άμεσα σε επιβάτες, τουρισμό και εφοδιαστικές αλυσίδες.
Περισσότερες ειδήσεις
«Φωνάζουν» οι αναλυτές: Η Ευρώπη «κοιμάται» μπροστά στον ενεργειακό εφιάλτη που έρχεται
