Τρία γράμματα αρκούν για να στείλουν έναν επιβάτη, μια βαλίτσα ή ένα φορτίο στη σωστή άκρη του κόσμου. ATH, LAX, JFK, DXB: οι κωδικοί των αεροδρομίων εμφανίζονται στις κάρτες επιβίβασης, στις ετικέτες των αποσκευών και στις οθόνες αναχωρήσεων, έχοντας εξελιχθεί πλέον ακόμη και σε σύμβολα ταυτότητας για ολόκληρες πόλεις.
Πίσω από αυτούς τους φαινομενικά απλούς συνδυασμούς, όμως, βρίσκεται ένα παγκόσμιο σύστημα που επιτρέπει στις αεροπορικές εταιρείες, στα αεροδρόμια και στα ταξιδιωτικά δίκτυα να συνεννοούνται χωρίς περιθώρια παρερμηνείας.
Το θέμα επανήλθε στην επικαιρότητα μετά τη μετονομασία του Palm Beach International Airport προς τιμήν του προέδρου των ΗΠΑ, Donald J. Trump, και την αλλαγή του κωδικού του σε DJT.
Ο κωδικός αεροδρομίου είναι ένα μοναδικό αναγνωριστικό τριών γραμμάτων, το οποίο αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη τοποθεσία. Οι κωδικοί αποδίδονται από τη Διεθνή Ένωση Αεροπορικών Μεταφορών (IATA) και χρησιμοποιούνται σε κρατήσεις, προγραμματισμό πτήσεων, έκδοση εισιτηρίων, διαχείριση αποσκευών και έγγραφα εμπορευματικών μεταφορών.
Ο κατάλογος της IATA περιλαμβάνει περίπου 11.300 κωδικούς. Δεν αφορούν αποκλειστικά αεροδρόμια, καθώς μπορούν να αποδίδονται επίσης σε ελικοδρόμια, σιδηροδρομικούς σταθμούς και σταθμούς λεωφορείων.
Οι πρώτοι κωδικοί εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1930 και αποτελούνταν αρχικά από δύο γράμματα. Κατά τη δεκαετία του 1940, καθώς αυξανόταν ο αριθμός των αεροδρομίων, προστέθηκε και τρίτο γράμμα ώστε να δημιουργηθούν περισσότεροι διαθέσιμοι συνδυασμοί.
Όπως επισημαίνει η IATA, πρόκειται για μια κοινή γλώσσα απαραίτητη για τη λειτουργία της αεροπορίας και του ταξιδιωτικού κλάδου. Χωρίς αυτήν, η καθημερινή διαχείριση εκατομμυρίων επιβατών, αποσκευών και φορτίων θα ήταν ένα μάλλον χαοτικό παιχνίδι γεωγραφικών γρίφων.
Κάθε χρόνο αποδίδονται περίπου 40 έως 50 νέοι κωδικοί. Κατά κανόνα χρησιμοποιούνται τα πρώτα τρία γράμματα της πόλης ή της τοποθεσίας όπου βρίσκεται το αεροδρόμιο.
Έτσι, το αεροδρόμιο Schiphol του Άμστερνταμ έχει τον κωδικό AMS, το διεθνές αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης τον κωδικό FRA και το αεροδρόμιο του Δουβλίνου τον κωδικό DUB.
Εάν, όμως, ο προφανής συνδυασμός έχει ήδη δεσμευτεί, πρέπει να βρεθεί κάποια άλλη διαθέσιμη επιλογή, κατά προτίμηση με πρώτο γράμμα εκείνο της τοποθεσίας. Γι’ αυτό το διεθνές αεροδρόμιο του Ντουμπάι χρησιμοποιεί τον κωδικό DXB: το DUB είχε ήδη αποδοθεί στο Δουβλίνο.
Η λύση αποδείχθηκε τελικά εξαιρετικά αναγνωρίσιμη. Το DXB χρησιμοποιείται σχεδόν ως δεύτερο όνομα του αεροδρομίου, όπως συμβαίνει με το JFK στη Νέα Υόρκη και το LAX στο Λος Άντζελες.
Σε άλλες περιπτώσεις, τα γράμματα προέρχονται από το ίδιο το όνομα του αεροδρομίου και όχι από την πόλη. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το αεροδρόμιο Charles de Gaulle του Παρισιού με κωδικό CDG και το Stockholm Arlanda με κωδικό ARN.
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές εξαιρέσεις εντοπίζεται στον Καναδά, όπου οι κωδικοί των περισσότερων μεγάλων αεροδρομίων αρχίζουν από το γράμμα Y.
Η εξήγηση βρίσκεται στο παλαιότερο σύστημα κωδικοποίησης δύο γραμμάτων. Όταν θεσπίστηκαν οι τριγράμματοι κωδικοί, αποφασίστηκε να προστεθεί μπροστά το «Y» στις περιοχές που διέθεταν μετεωρολογικό σταθμό.
Έτσι προέκυψαν κωδικοί όπως YOW για την Οτάβα και YVR για το Βανκούβερ, οι οποίοι δύσκολα θα μπορούσαν να αποκρυπτογραφηθούν μόνο από το όνομα της πόλης.
Οι κωδικοί θεωρούνται από την IATA μόνιμοι και αλλάζουν εξαιρετικά σπάνια. Παρ’ όλα αυτά, περίπου 750 μεταβολές έχουν καταγραφεί κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο, καθώς το διεθνές δίκτυο μεταφορών εξελίσσεται και νέες εγκαταστάσεις ή ονομασίες προστίθενται στο σύστημα.
Μία χαρακτηριστική περίπτωση είναι το Don Mueang International Airport της Ταϊλάνδης. Όταν λειτουργούσε ως Bangkok International Airport, χρησιμοποιούσε τον κωδικό BKK. Αργότερα απέκτησε τον κωδικό DMK, ενώ το BKK πέρασε στο νεότερο και μεγαλύτερο αεροδρόμιο Suvarnabhumi, το οποίο άνοιξε το 2006 και εξυπηρετεί το μεγαλύτερο μέρος της κίνησης της Μπανγκόκ.
Αντίστοιχα, το σημερινό John F. Kennedy International Airport της Νέας Υόρκης ονομαζόταν αρχικά Idlewild Airport και έφερε τον κωδικό IDL. Μετά τη μετονομασία του προς τιμήν του John F. Kennedy, το 1963, απέκτησε τον γνωστό πλέον κωδικό JFK.
Οι τρεις χαρακτήρες μπορεί να μοιάζουν με μια μικρή λεπτομέρεια στο εισιτήριο, στην πράξη όμως αποτελούν βασικό γρανάζι της παγκόσμιας αεροπορίας. Και, όπως δείχνουν τα JFK, LAX και DXB, ορισμένες φορές καταλήγουν να είναι πιο αναγνωρίσιμοι ακόμη και από την επίσημη ονομασία του ίδιου του αεροδρομίου.
Περισσότερες ειδήσεις
AEGEAN: Έσπασε για πρώτη φορά το «φράγμα» των 2 εκατ. επιβατών σε έναν μήνα
Airbus: Σχεδόν διπλάσια κέρδη μέχρι το 2029 προβλέπει ο ευρωπαϊκός κολοσσός
