Με μια διαφορετική φιλοσοφία ποινής επιχειρεί το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών να περιορίσει τα περιστατικά γκράφιτι, βανδαλισμών και φθοράς σε συρμούς και υποδομές των μέσων σταθερής τροχιάς, όπως οι πύλες ηλεκτρονικού εισιτηρίου ή τα μηχανήματα επαναφόρτισης εισιτηρίων στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, μετατοπίζοντας το βάρος από τα πρόστιμα στην κοινωφελή εργασία. Στο τραπέζι βρίσκεται ρύθμιση που προβλέπει ότι όσοι συλλαμβάνονται για φθορές σε συρμούς και υποδομές δεν θα αντιμετωπίζουν μόνο πρόστιμα, αλλά θα καλούνται να επιστρέψουν στον χώρο που κατέστρεψαν για να συμβάλουν οι ίδιοι στον καθαρισμό και τη συντήρησή του.
Η διάταξη έχει ενταχθεί στο ερανιστικό νομοσχέδιο του υπουργείου, το οποίο αναμένεται – μετά από καθυστερήσεις – να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Στόχος είναι η κοινωφελής εργασία να καταστεί βασικός πυλώνας αντιμετώπισης των βανδαλισμών, κυρίως στα μέσα σταθερής τροχιάς, όπου το πρόβλημα παραμένει χρόνιο και κοστοβόρο.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που εξετάζεται, η φθορά σε περιουσία φορέων που παρέχουν δημόσιες σιδηροδρομικές ή οδικές μεταφορές, καθώς και σε υποδομές διαχείρισης σιδηροδρομικού δικτύου, θα επισύρει πρόστιμο από 10.000 έως 40.000 ευρώ υπέρ του παθόντος φορέα, σε συνδυασμό με παροχή κοινωφελούς εργασίας στον ίδιο φορέα. Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να περιορίσει το οικονομικό βάρος που μετακυλίεται διαχρονικά στις εταιρείες ενισχύοντας ταυτόχρονα τον αποτρεπτικό χαρακτήρα της ποινής.
Το ζήτημα αφορά άμεσα τη ΣΤΑΣΥ, η οποία διαχειρίζεται Μετρό, ηλεκτρικό σιδηρόδρομο και Τραμ και καταγράφει κάθε χρόνο εκατοντάδες περιστατικά φθορών: Από γκράφιτι σε συρμούς έως καταστροφές σε πύλες εισόδου, αυτόματους πωλητές και εγκαταστάσεις. Αν και τα περιστατικά εμφανίζουν πτωτική τάση, παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Το 2023 καταγράφηκαν 656 περιστατικά, το 2024 μειώθηκαν σε 631, ενώ το 2025 περιορίστηκαν σε 488, με τη μείωση να αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση της φύλαξης και στη χρήση νέων μέσων επιτήρησης.
Το κόστος, ωστόσο, παραμένει δυσανάλογα μεγάλο. Η αποκατάσταση απαιτεί εξειδικευμένα συνεργεία, υλικά και κυρίως χρόνο εκτός κυκλοφορίας, σε ένα σύστημα που λειτουργεί με οριακές εφεδρείες. Δεν είναι τυχαίο ότι από τον περασμένο Μάιο «τρέχει» σύμβαση 18 μηνών για την αφαίρεση γκράφιτι, εργασίες βαφής και εφαρμογή μόνιμης αντιγραφικής προστασίας σε συρμούς της Γραμμής 1 που αριθμούν συνολικά 30 βαγόνια, με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 500.000 ευρώ με ΦΠΑ.
Παράλληλα, η ΣΤΑΣΥ προχωρά σε ξεχωριστό διαγωνισμό για την προμήθεια ειδικών αντιγραφικών αυτοκόλλητων, ενώ δρομολογεί και ειδική μελέτη για οργανωμένο σχέδιο προστασίας σε «ευάλωτες» ζώνες του δικτύου, όπως περιοχές μετά τον σταθμό Ειρήνη και το Θησείο. Οι δράσεις περιλαμβάνουν και την τοποθέτηση φωτισμού LED, την αναδιαμόρφωση υποδομών, αλλά και το κλείσιμο χώρων ανεξέλεγκτης πρόσβασης
Στο πλέγμα των μέτρων εντάσσεται και η αστυνόμευση. Στο πλαίσιο του σχεδίου «Αριάδνη», το οποίο εφαρμόζεται ήδη, 170 αστυνομικοί επιχειρούν εντός του Μετρό, με τις συλλήψεις το 2025 να ανέρχονται σε 673, σχεδόν διπλάσιες από αυτές του 2024.
Παρά ταύτα, πρόσφατα περιστατικά ανεξέλεγκτης εισόδου σε αμαξοστάσια και βανδαλισμών σε ώρες αιχμής δείχνουν ότι τα κενά, ειδικά σε μεγάλους χώρους στάθμευσης συρμών, παραμένουν. Και πέρα από το οικονομικό σκέλος, τα περιστατικά αυτά ενέχουν σοβαρούς κινδύνους, καθώς εκδηλώνονται σε χώρους με υψηλή τάση και βαριά τεχνική υποδομή, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο ακόμη και τους ίδιους τους δράστες.
Περισσότερες ειδήσεις
Στην αναβάθμιση των τριών γραμμών του Μετρό εστιάζει το 2026 η ΣΤΑΣΥ
ΣΤΑΣΥ: Το μεγάλο πλάνο συντήρησης για να «ζωντανέψουν» οι σταθμοί – γκαλερί
