Με σχεδόν 22 μήνες καθυστέρηση από τον αρχικό στόχο για την παράδοση του πρώτου συρμού και με υπέρβαση άνω των έξι μηνών σε σχέση με τη συμβατική προθεσμία ολοκλήρωσης, παρουσιάστηκε τελικά ο πρώτος ανακατασκευασμένος συρμός της Γραμμής 1 του ΗΣΑΠ. Το έργο που ξεκίνησε ως εμβληματική παρέμβαση ανανέωσης του στόλου καταλήγει, προς το παρόν, να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των χρόνιων δυσκολιών που συνοδεύουν τις μεγάλες συμβάσεις στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας.
Ο συγκεκριμένος συρμός, κατασκευής 1985, έχει υποστεί πλήρη απογύμνωση από τα αρχικά του συστήματα, διατηρώντας μόνο τον βασικό σκελετό. Όλα τα μηχανολογικά και ηλεκτρολογικά υποσυστήματα έχουν αντικατασταθεί, με στόχο να δοθεί παράταση ζωής περίπου 25 ετών. Μετά την παρουσίασή του, θα ακολουθήσει περίοδος δυναμικών και στατικών δοκιμών διάρκειας περίπου δύο μηνών πριν ενταχθεί στην κανονική κυκλοφορία τον προσεχή Ιούλιο.
Η παράδοση του πρώτου συρμού σηματοδοτεί την έναρξη της σταδιακής παραλαβής και των υπόλοιπων 13, με ρυθμό περίπου ενός ανά μήνα. Ωστόσο, το αρχικό χρονοδιάγραμμα που προέβλεπε ολοκλήρωση έως τον Οκτώβριο του 2025 έχει ήδη μετατεθεί σημαντικά, με νέο στόχο τον Μάιο του 2027. Η απόκλιση σχεδόν δύο ετών έχει οδηγήσει και στην επιβολή προστίμων ύψους 3,5 εκατ. ευρώ, από την ΣΤΑΣΥ στην ισπανική ανάδοχο εταιρεία CΑF, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 5% της συνολικής σύμβασης.
Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο οποίος παραβρέθηκε στην παρουσίαση του συρμού αναφέρθηκε στην τεχνικά και επιχειρησιακά σύνθετη διαδικασία πλήρους ανακατασκευής ενός τμήματος του τροχαίου υλικού που είχε ξεπεράσει τα όρια της σχεδιαστικής του ζωής. Όπως σημείωσε, η επιδίωξη είναι η σταδιακή αύξηση της αξιοπιστίας και της συχνότητας των δρομολογίων, με στόχο από τα 8,5 λεπτά μέσο χρόνο αναμονής πέρυσι να φτάσουμε στα 5 λεπτά έως το τέλος του 2026.
Στο ευρύ έργο της ανακατασκευής εντάσσονται επίσης δράσεις εκπαίδευσης του προσωπικού και νέες διαδικασίες συντήρησης. Ήδη τεχνικοί και εποπτεύοντες μηχανικοί συμμετέχουν σε πρόγραμμα κατάρτισης, ενώ η ΣΤΑΣΥ στοχεύει σε πιο πυκνά δρομολόγια και καλύτερη διαχείριση του στόλου, σε μια γραμμή που για χρόνια λειτουργεί οριακά ως προς τη διαθεσιμότητα συρμών.
Η ανακατασκευή χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς οι συρμοί της δεκαετίας του ’80 δεν υποστηρίζονται πλέον από τη σύγχρονη βιομηχανία ανταλλακτικών. Η έλλειψη κρίσιμων εξαρτημάτων, σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις της πανδημίας και τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, οδήγησαν σε σημαντικές καθυστερήσεις στη σύμβαση, ενώ προβλήματα που επιβάρυναν περαιτέρω το χρονοδιάγραμμα υπήρξαν και στη συνεργασία του αναδόχου με το εργοστάσιο στον Βόλο.
Σύμφωνα με τον διευθυντή συντήρησης της ΣΤΑΣΥ, Χρήστο Μαμαλουκάκη, το έργο είναι πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς για πρώτη φορά πραγματοποιείται τόσο εκτεταμένη ανακατασκευή με διατήρηση μόνο του μεταλλικού πλαισίου. Ολόκληρος ο ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός έχει αφαιρεθεί και αντικατασταθεί, ενώ έχουν τοποθετηθεί νέα συστήματα ασφάλειας, φωτισμού και πληροφόρησης επιβατών.
Στο εσωτερικό του συρμού έχουν εγκατασταθεί LED φωτισμός, κάμερες επιτήρησης, ηλεκτρονικές οθόνες ενημέρωσης για διαδρομές, επόμενους σταθμούς, ώρα και καιρό, καθώς και ανανεωμένη καμπίνα οδηγού με σύστημα κλιματισμού προκειμένου να μην αποσύρονται συρμοί με αντίστοιχες βλάβες. Παράλληλα, αφαιρέθηκαν τέσσερα καθίσματα ανά συρμό για τη δημιουργία χώρων προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία και γονείς με καροτσάκια.
Η εξωτερική εικόνα των συρμών έχει επίσης ανανεωθεί, με απομάκρυνση γκράφιτι και εφαρμογή νέων αντιγκραφίτι μεμβρανών και βαφών. Για τους υπόλοιπους συρμούς έχει επιλεγεί διαφοροποιημένος χρωματισμός, στο πλαίσιο μιας συνολικότερης αισθητικής αναβάθμισης του στόλου.
Σε επίπεδο λειτουργίας, η ΣΤΑΣΥ επιχειρεί να ενισχύσει τη διαθεσιμότητα συρμών, καθώς σήμερα η Γραμμή 1 λειτουργεί με περίπου 18 ενεργούς συρμούς, αριθμός που θεωρείται ανεπαρκής για τις ανάγκες του δικτύου. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει άμεσα τη συχνότητα των δρομολογίων και την εμπειρία των επιβατών, ιδιαίτερα στις ώρες αιχμής.
Την ίδια στιγμή, η επιβατική κίνηση στο σύνολο του δικτύου συνεχίζει να αυξάνεται. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία που έδωσε ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑΣΥ, Θανάσης Κοτταράς, οι επικυρώσεις εισιτηρίων στο πρώτο τετράμηνο του 2026 κατέγραψαν αύξηση περίπου 6,6% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, ενώ τον Μάρτιο η άνοδος ξεπέρασε το 12%. Η τάση αυτή αποδίδεται τόσο στην επιστροφή των επιβατών στα μέσα σταθερής τροχιάς όσο και στην άνοδο του κόστους καυσίμων.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ανακατασκευή των 14 συρμών θεωρείται κρίσιμη για τη σταθεροποίηση της λειτουργίας της Γραμμής 1, όμως η πλήρης απόδοση του έργου θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα παράδοσης και την επιχειρησιακή του ωρίμανση.
Η επόμενη φάση του σχεδιασμού περιλαμβάνει επίσης την ανακατασκευή επιπλέον 10 συρμών νεότερης γενιάς της Γραμμής 1, καθώς και τη διερεύνηση λύσεων για οχήματα που αν και είναι νεότερα, έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας λόγω τεχνικών αστοχιών. Παράλληλα, η διοίκηση εξετάζει παρεμβάσεις στη γραμμή Φάληρο – Πειραιάς, με κόστος περίπου 22 εκατ. ευρώ, χωρίς όμως να προχωρά προς το παρόν η αρχική ιδέα της υπογειοποίησης.
Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται ο σχεδιασμός για την εγκατάσταση κλιματισμού σε συνδυασμό με έργα ανακατασκευής και στους παλαιότερους συρμούς των γραμμών 2 και 3, οι οποίοι κυκλοφορούν από το 2000 χωρίς σύστημα δροσισμού.
Το έργο, αν και έχει ενταχθεί εδώ και χρόνια στον προγραμματισμό, δεν έχει ακόμη δημοπρατηθεί με τα νεότερα δεδομένα να μιλούν για προκήρυξη εντός του Ιουνίου. Ακόμη και μετά την προκήρυξή του, πάντως, απαιτούνται περίπου τρία χρόνια για την ολοκλήρωση της αναβάθμισης, με αποτέλεσμα ένα σημαντικό μέρος του στόλου να παραμείνει χωρίς κλιματισμό για τουλάχιστον άλλα τρία καλοκαίρια.
Σε ό,τι αφορά την προμήθεια νέων συρμών, αναμένεται η προκήρυξη για την αγορά 7 διερευματικών που θα εξυπηρετούν και το υπέργειο δίκτυο από και προς το αεροδρόμιο με χρηματοδότηση 150 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ. Το έργο θα προχωρήσει υπό την προϋπόθεση ότι θα λυθεί ο γρίφος των τεχνικών προδιαγραφών που σέρνεται εδώ και χρόνια μεταξύ της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) και του ΟΣΕ, ενώ προγραμματίζεται και η αγορά 12 συμβατικών συρμών για τις Γραμμές 2 και 3 με χρηματοδότηση από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
Στο μεταξύ συνεχίζεται και η προσπάθεια αναβάθμισης των συνθηκών αναμονής, με τη ΣΤΑΣΥ να προχωρά και στην εγκατάσταση συστημάτων υδρονέφωσης σε επιλεγμένους υπαίθριους σταθμούς του δικτύου του πρώην ΗΣΑΠ. Το σύστημα βασίζεται σε εκτόξευση μικροσταγονιδίων νερού υψηλής πίεσης, τα οποία εξατμίζονται άμεσα και μειώνουν την αισθητή θερμοκρασία στις αποβάθρες έως και 8 – 9 βαθμούς Κελσίου. Η εφαρμογή του προβλέπεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά, κυρίως τους θερινούς μήνες, όταν η θερμική επιβάρυνση στις αποβάθρες είναι ιδιαίτερα αυξημένη και ο χρόνος αναμονής των επιβατών παραμένει σημαντικός. Το σύστημα θα τοποθετηθεί πιλοτικά στον σταθμό Μοναστηράκι τις επόμενες μέρες και στη συνέχεια στους σταθμούς Νερατζιώτισσα, Νέα Ιωνία, Άνω Πατήσια, Κάτω Πατήσια, Αττική, Πετράλωνα, Καλλιθέα και Μοσχάτο.
Περισσότερες ειδήσεις
