Ολοένα και πιο… επιθετική απέναντι στον υπερτουρισμό γίνεται η Βαρκελώνη της Ισπανίας, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα και προς άλλους δημοφιλείς προορισμούς όπως το Μπαλί, που βλέπουν τις αντοχές τους να δοκιμάζονται από τη μαζική τουριστική ανάπτυξη. Με 26 εκατ. επισκέπτες το 2024, η ισπανική πόλη δηλώνει πλέον ανοιχτά ότι έχει φτάσει «στα όριά της», προχωρώντας σε σαρωτικά μέτρα για να περιορίσει τις επιπτώσεις στην καθημερινότητα των κατοίκων, στην αγορά κατοικίας και στις τοπικές υποδομές.
Ο πρώτος Επίτροπος Βιώσιμου Τουρισμού της πόλης, José Antonio Donaire, ξεκαθάρισε πως η Βαρκελώνη δεν θέλει «ούτε έναν παραπάνω τουρίστα», αλλά καλύτερη διαχείριση όσων ήδη επισκέπτονται την πόλη. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, η αλλοίωση ιστορικών σημείων και η αύξηση του κόστους ζωής για τους μόνιμους κατοίκους.
Η Βαρκελώνη επιχειρεί να επαναφέρει τον έλεγχο σε περιοχές που έχουν μετατραπεί σχεδόν αποκλειστικά σε τουριστικές «ζώνες κατανάλωσης». Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εμβληματική αγορά La Boquería, όπου σχεδιάζεται περιορισμός των takeaway προϊόντων ώστε να επανέλθει στον αρχικό της ρόλο ως αγορά φρέσκων προϊόντων για τους κατοίκους.
Παράλληλα, η πόλη ετοιμάζεται να ανακαλέσει έως το 2028 τις άδειες περίπου 10.000 νόμιμων τουριστικών διαμερισμάτων, σε μια προσπάθεια να αυξηθεί το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα για τους ντόπιους. Η δημοτική Αρχή θεωρεί ότι η εκρηκτική ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων επιδείνωσε δραματικά το στεγαστικό πρόβλημα και εκτόξευσε τα ενοίκια.
Αν και το Μπαλί υποδέχθηκε περίπου 7 εκατ. διεθνείς επισκέπτες το 2025, πολύ λιγότερους από τη Βαρκελώνη, οι τοπικοί φορείς παραδέχονται ότι συγκεκριμένες περιοχές του νησιού βρίσκονται ήδη κοντά στα όρια κορεσμού.
Οι ανησυχίες επικεντρώνονται στην ανεξέλεγκτη τουριστική και εμπορική δόμηση, στις πιέσεις στις υποδομές και στην αύξηση του κόστους στέγασης για τους ντόπιους κατοίκους. Η τουριστική έκρηξη έχει οδηγήσει σε σημαντικές ανατιμήσεις ενοικίων, την ώρα που ο μέσος μηνιαίος μισθός στο Μπαλί παραμένει χαμηλός, περίπου στα 240 δολάρια.
Τanto η Βαρκελώνη όσο και το Μπαλί φαίνεται να στρέφονται πλέον σε ένα νέο μοντέλο τουρισμού, που δίνει έμφαση σε επισκέπτες με μεγαλύτερη σύνδεση με τον πολιτισμό, τα συνέδρια και τις τοπικές εμπειρίες, αντί για τον μαζικό τουρισμό χαμηλού κόστους.
Ο Donaire δήλωσε ξεκάθαρα ότι η πόλη δεν ενδιαφέρεται για μορφές τουρισμού που συνδέονται με αντικοινωνικές συμπεριφορές, όπως τα οργανωμένα pub crawls, επιδιώκοντας μια πιο «ποιοτική» τουριστική ταυτότητα.
Η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για ευρωπαϊκούς προορισμούς που ήδη αντιμετωπίζουν πίεση από την εκρηκτική αύξηση επισκεπτών, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και την αλλοίωση του αστικού και φυσικού περιβάλλοντος.
