Σε ζώνη υψηλού κινδύνου βρίσκεται η Ελλάδα σύμφωνα με τη νέα ανάλυση της Capital Economics για τις επιπτώσεις από την άνοδο των τιμών ενέργειας, καθώς η αυξημένη εξάρτηση από πετρέλαιο και φυσικό αέριο εντείνει το αποτύπωμα του ενεργειακού σοκ στην εγχώρια οικονομία.
Η μελέτη έρχεται σε μια περίοδο αναζωπύρωσης των πιέσεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, υπό το βάρος της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, και επιχειρεί να χαρτογραφήσει ποιες ευρωπαϊκές οικονομίες είναι περισσότερο εκτεθειμένες και γιατί. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η επίδραση δεν είναι ομοιόμορφη: εξαρτάται από τη δομή κάθε οικονομίας, το ενεργειακό της μείγμα και τα δημοσιονομικά της περιθώρια.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι η αξία της κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου ως ποσοστό του ΑΕΠ, η οποία ξεπερνά το 4%, το υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των χωρών που εξετάζονται. Αντίθετα, οι μεγάλες οικονομίες της ευρωζώνης και το Ηνωμένο Βασίλειο κινούνται κυρίως μεταξύ 1,5% και 2%, ενώ χώρες όπως η Ελβετία βρίσκονται ακόμη χαμηλότερα, κάτω από το 1%.
Η διαφορά αυτή αποτελεί ένδειξη του μεγέθους του σοκ που μπορεί να δεχθεί μια οικονομία σε όρους εμπορίου: όσο μεγαλύτερη είναι η ενεργειακή δαπάνη σε σχέση με το ΑΕΠ, τόσο μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση όταν οι τιμές αυξάνονται. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα είναι περισσότερο εκτεθειμένη σε εξωτερικές διακυμάνσεις τιμών, γεγονός που μεταφράζεται σε εντονότερες πιέσεις τόσο στην ανάπτυξη όσο και στον πληθωρισμό.
Παράλληλα, η ανάλυση επισημαίνει ότι η χρήση της ενέργειας παίζει εξίσου καθοριστικό ρόλο. Οικονομίες με ισχυρό ενεργοβόρο βιομηχανικό τομέα, όπως η Γερμανία και η Πολωνία, εμφανίζονται ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς η άνοδος του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται άμεσα στην παραγωγή. Αντίθετα, χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία παρουσιάζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.
Η πίεση δεν περιορίζεται στο μακροοικονομικό επίπεδο, αλλά διαχέεται άμεσα στα νοικοκυριά μέσω του πληθωρισμού. Σε οικονομίες όπου η ενέργεια έχει μεγαλύτερη συμμετοχή στο «καλάθι» του καταναλωτή, η άνοδος των τιμών μεταφράζεται σε ταχύτερη μείωση της αγοραστικής δύναμης και, κατ’ επέκταση, σε περιορισμό της κατανάλωσης. Σε αυτό το πεδίο, χώρες όπως η Ιταλία και η Ιρλανδία εμφανίζονται ιδιαίτερα ευάλωτες, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο και η Πολωνία λιγότερο.
Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι σύνθετη: η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση επιβαρύνει ήδη την οικονομία, ενώ η μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις. Το αποτέλεσμα είναι ένα «δίδυμο» πλήγμα, που επηρεάζει ταυτόχρονα την παραγωγή και την κατανάλωση.
Ωστόσο, η τελική ένταση των επιπτώσεων δεν είναι προδιαγεγραμμένη. Όπως επισημαίνει η Capital Economics, καθοριστικό ρόλο θα παίξει το πόσο υψηλά και για πόσο διάστημα θα παραμείνουν οι τιμές ενέργειας, αλλά και το πώς θα αντιδράσουν κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και χρηματοπιστωτικές αγορές.
Περισσότερες ειδήσεις
Κάν’ το όπως… η Αυστρία – Μείωση φόρου και πλαφόν στο κέρδος για φθηνότερα καύσιμα
Στο «Στρατηγείο» του Γενικού λογιστηρίου ο πόλεμος στο Ιράν: Η απειλή του πληθωρισμού στο 4,7%
