Σε σχεδόν πλήρη ακινησία οδηγείται ξανά η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, καθώς δύο ακόμη πλοία δέχθηκαν επίθεση και οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι μπορούν να διατηρήσουν επ’ αόριστον τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν.
Το κρίσιμο πέρασμα στην είσοδο του Περσικού Κόλπου βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο όχι μόνο της στρατιωτικής αντιπαράθεσης, αλλά και της οικονομικής πίεσης που ασκούν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη η μία στην άλλη. Οι συνέπειες έχουν ήδη περάσει στη ναυτιλία, στις ροές πετρελαίου και στις επιλογές των μεγάλων ασιατικών διυλιστηρίων.
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που παραθέτει το Reuters, νωρίς το πρωί της Παρασκευής (14/8) δεν ήταν ορατή καμία διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Την Πέμπτη πέρασαν μόλις εννέα πλοία, έναντι πέντε την Τετάρτη και μέσου όρου 12 ημερησίως μέχρι στιγμής τον Αύγουστο, σύμφωνα με την Kpler.
Η σύγκριση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική. Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν τον Φεβρουάριο, περισσότερα από 130 πλοία την ημέρα διέσχιζαν τα Στενά του Ορμούζ.
Ορισμένα πλοία ενδέχεται να περνούν χωρίς να καταγράφονται, έχοντας απενεργοποιημένους τους πομποδέκτες τους. Ακόμη και έτσι, όμως, η σημερινή κίνηση απέχει πολύ από τα προπολεμικά επίπεδα.
Πρόκειται για έναν δίαυλο με ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια οικονομία. Πριν από τον πόλεμο, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η ένταση αυξήθηκε εκ νέου το βράδυ της Πέμπτης, όταν δύο πλοία της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ADNOC δέχθηκαν επίθεση κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά του Ορμούζ.
Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων WAM μετέδωσε την επίθεση, ενώ η κυβέρνηση των ΗΑΕ απέδωσε την ευθύνη στο Ιράν. Η Τεχεράνη δεν είχε προχωρήσει άμεσα σε σχόλιο.
Οι επιθέσεις σημειώνονται ενώ δεν έχει καταγραφεί πρόοδος στις προσπάθειες να οικοδομηθεί μια ευρύτερη συμφωνία πάνω στη συμφωνία του Ιουνίου για τον τερματισμό του πολέμου.
Ανώτερη ιρανική πηγή ανέφερε την Τετάρτη ότι οι σχετικές συνομιλίες παραμένουν χωρίς αποτέλεσμα. Μετά την ανανέωση και τη νέα κατάρρευση της εκεχειρίας, το Ιράν έχει επαναλάβει τις επιθέσεις σε πλοία τα οποία κατηγορεί ότι επιχειρούν να περάσουν από τα Στενά χωρίς την άδειά του.
Η δυνατότητα της Τεχεράνης να περιορίζει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί ένα από τα βασικά διαπραγματευτικά της όπλα, μαζί με την απειλή για τις ενεργειακές υποδομές της ευρύτερης περιοχής.
Το Ιράν έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ μέχρι να ικανοποιηθούν οι όροι του.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η άρση οικονομικών κυρώσεων και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Παράλληλα, επιτροπή του ιρανικού κοινοβουλίου ενέκρινε την Πέμπτη το σχέδιο της Τεχεράνης για το καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim, το σχέδιο περιλαμβάνει πρόβλεψη για απαγόρευση διέλευσης μέσων και εξοπλισμού που συνδέονται με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και άλλες χώρες που χαρακτηρίζονται «εχθρικές» από το Ιράν.
Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι διαθέτει «πλήρη έλεγχο» στα Στενά του Ορμούζ, κάτι που η Τεχεράνη απορρίπτει.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ αυξάνουν την οικονομική πίεση προς το Ιράν.
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Pete Hegseth δήλωσε ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαθέτει τη δυνατότητα να διατηρήσει την παρουσία του στην περιοχή και να εφαρμόζει τον αποκλεισμό του Ιράν επ’ αόριστον, εναλλάσσοντας τα πλοία και τις δυνάμεις που επιχειρούν εκεί.
Ο αποκλεισμός έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές οικονομικές απώλειες στην Τεχεράνη, περιορίζοντας τη δυνατότητά της να εξασφαλίζει σκληρό συνάλλαγμα από τις εξαγωγές της.
Η Ουάσιγκτον είχε άρει προσωρινά τον αποκλεισμό της ιρανικής ναυτιλίας και των λιμανιών για περίπου έναν μήνα στα μέσα Ιουνίου, αλλά στη συνέχεια τον επανέφερε.
Οι απώλειες αυτές έρχονται να προστεθούν στις ζημιές που έχει υποστεί η ενεργειακή υποδομή του Ιράν από τις πολεμικές επιχειρήσεις.
Ακόμη πιο σαφές μήνυμα έστειλε ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Scott Bessent, προαναγγέλλοντας νέα μέτρα κατά του Ιράν την επόμενη εβδομάδα και κάνοντας λόγο για πρωτοφανή ένταση οικονομικής απομόνωσης.
Μέχρι στιγμής, πάντως, η ενίσχυση των κυρώσεων και της αμερικανικής οικονομικής πίεσης δεν έχει οδηγήσει την Τεχεράνη πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η συνέχιση της σύγκρουσης δημιουργεί παράλληλα πιέσεις και στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος Donald Trump βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη δυσαρέσκεια για τον πόλεμο, ενώ οι υψηλές τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν την πολιτική του εικόνα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ο Trump έχει επανειλημμένα απειλήσει με περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση και νέα πλήγματα κατά του Ιράν. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει προχωρήσει σε ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων, κατάληψη στρατηγικών νησιών ή επιθέσεις σε εγκαταστάσεις αφαλάτωσης.
Τις τελευταίες ημέρες έχει δώσει μεγαλύτερη έμφαση στα οικονομικά μέσα πίεσης.
Η περιορισμένη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει τις εμπορικές ροές πετρελαίου.
Διυλιστήρια στην Ασία, τα οποία αποτελούν βασικούς αγοραστές του αργού και των καυσίμων που εξάγονται από τον Περσικό Κόλπο, στράφηκαν αυτή την εβδομάδα σε αμερικανικό πετρέλαιο προκειμένου να εξασφαλίσουν μελλοντικές προμήθειες.
Την ίδια ώρα, η εξάρτηση της Ινδίας από το ρωσικό αργό αυξήθηκε σε επίπεδο ρεκόρ τον Ιούλιο.
Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν περιορίζεται πλέον στις επιπτώσεις για τα πλοία που επιχειρούν να περάσουν από την περιοχή. Οι μεγάλοι εισαγωγείς αρχίζουν να αναζητούν περισσότερες ποσότητες από άλλες αγορές, ώστε να μειώσουν τον κίνδυνο που δημιουργεί η αβεβαιότητα στον Περσικό Κόλπο.
Το Brent κινούνταν την Παρασκευή κοντά στα 87 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI περίπου στα 81 δολάρια, με τις δύο βασικές τιμές αναφοράς να καταγράφουν μικρή άνοδο.
Την ίδια στιγμή, οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω την παγκόσμια ανάπτυξη και, σε ορισμένες οικονομίες, να αυξήσει τον κίνδυνο ύφεσης.
Περισσότερες ειδήσεις
Ποιος πληρώνει για τη ρύπανση στο Ορμούζ; Η απάντηση του Ιράν
Σε ανοδική τροχιά το πετρέλαιο, με «καύσιμο» το Ιράν – Πάνω από 4% τα εβδομαδιαία κέρδη
OPEC: Νέα μείωση στην πρόβλεψη για την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου το 2026
