Αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες, αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου και συγκράτηση των τραπεζικών χορηγήσεων βλέπουν μπροστά τους οι ευρωπαϊκές οικονομίες, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα μετατρέπεται σε δομικό παράγοντα αστάθειας για τις αγορές.
Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν, σε κοινή τους ανακοίνωση, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου, επισημαίνοντας ότι οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η αυξημένη αβεβαιότητα γύρω από τις πολιτικές αποφάσεις εντείνουν τις πιέσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές και περιορίζουν τη διάθεση για ανάληψη κινδύνου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι έχουν ενισχυθεί αισθητά από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, με έντονες κορυφώσεις το 2024 και το 2025. Την ίδια στιγμή, η μεταβλητότητα στις αγορές παραμένει συγκρατημένη ή βραχύβια, στοιχείο που –όπως επισημαίνεται– μπορεί να υποτιμά τη συσσωρευμένη ένταση των κινδύνων.
Η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα επιβαρύνει τις προοπτικές ανάπτυξης, ενισχύοντας τους κινδύνους επιβράδυνσης της πραγματικής οικονομίας και συνοδεύεται από αυξημένη χρηματοπιστωτική πίεση. Παράλληλα, γεωπολιτικά γεγονότα έχουν τη δυνατότητα να αναδιαμορφώσουν τις συσχετίσεις μεταξύ ομολόγων, εμπορευμάτων, μετοχών και συναλλαγματικών ισοτιμιών, επηρεάζοντας τη λειτουργία των αγορών.
Ο αντίκτυπος των κλυδωνισμών δεν είναι ομοιόμορφος εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πιο ανοικτές οικονομίες, καθώς και εκείνες με υψηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους, εμφανίζονται πιο ευάλωτες σε φαινόμενα ενίσχυσης των πιέσεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι τράπεζες και οι μη τραπεζικοί χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί προσαρμόζουν τους ισολογισμούς τους, επιβραδύνοντας τον ρυθμό αύξησης των χορηγήσεων και περιορίζοντας κυρίως τις διασυνοριακές πιστώσεις. Αν και η τάση αυτή μειώνει την έκθεση σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς, περιορίζει ταυτόχρονα και τη διεθνή διαφοροποίηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η ΕΚΤ και το Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου υπογραμμίζουν ότι, σε μια περίοδο επιταχυνόμενου γεωοικονομικού κατακερματισμού, καθίσταται κρίσιμη η ανάπτυξη πιο εναρμονισμένων και ποιοτικών δεδομένων, καθώς και η αξιοποίηση συμπληρωματικών σεναρίων ανάλυσης, προκειμένου να διατηρηθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και να ενισχυθεί η οικονομική ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Περισσότερες ειδήσεις
NielsenIQ: Ποιοι «φούσκωσαν» τον τζίρο των σούπερ μάρκετ στα 16,2 δισ. ευρώ το 2025
Κυρ. Πιερρακάκης: Κάτω από 120% το χρέος πριν το 2030 – Επιθετική στρατηγική πρόωρων αποπληρωμών
Προϋπολογισμός: Άνω των 10 δισ. ευρώ το πρωτογενές πλεόνασμα για το 10μηνο του 2025