Μια νέα τάση ψηφιακής αποτοξίνωσης φαίνεται να κερδίζει έδαφος ανάμεσα σε millennials και Gen Z, με όλο και περισσότερους νέους να εγκαταλείπουν προσωρινά τα smartphones και τα social media, αναζητώντας λιγότερο άγχος και περισσότερη συγκέντρωση στην καθημερινότητά τους.
Από εφαρμογές που μπλοκάρουν την πρόσβαση στα social media μέχρι κινητά χωρίς internet, τα λεγόμενα “dumb phones” (αντίθετο του smartphone, «χαζά» κινητά = κινητά παλιάς τεχνολογίας, με κουμπιά και περιορισμένη πρόσβαση στο διαδίκτυο) επιστρέφουν στο προσκήνιο ως αντίδραση στη συνεχή υπερδιέγερση της ψηφιακής εποχής.
Σύμφωνα με το CNBC Make It, κοινότητες όπως το Reddit forum “r/dumbphones” συγκεντρώνουν πλέον εκατοντάδες χιλιάδες επισκέψεις κάθε εβδομάδα, ενώ οργανώνονται ακόμη και ομαδικές δοκιμές αποχής από τα έξυπνα κινητά για 30 ημέρες.
Δύο δημοσιογράφοι του CNBC αποφάσισαν να δοκιμάσουν για τέσσερις ημέρες μια πλήρη αποχή από smartphones, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά flip phones (κινητά παλιάς τεχνολογίας με καπάκι που ήταν στη μόδα τη δεκαετία του 2000) που μπορούσαν μόνο να κάνουν κλήσεις, να στέλνουν μηνύματα και να τραβούν φωτογραφίες χαμηλής ανάλυσης.
Κατά τη διάρκεια του πειράματος απέφυγαν επίσης τα social media από laptops και tablets, προσπαθώντας να βιώσουν μια πιο «αναλογική» καθημερινότητα.
Όπως περιγράφουν, η εμπειρία είχε δυσκολίες. Δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν εφαρμογές ταυτοποίησης, ψηφιακά εισιτήρια, εφαρμογές μετακίνησης και άλλες υπηρεσίες που σήμερα θεωρούνται αυτονόητες.
Παράλληλα όμως, παρατήρησαν σημαντικές αλλαγές στη συγκέντρωση, την κοινωνική επαφή και το άγχος.
Μία από τις δημοσιογράφους ανέφερε ότι ένιωθε λιγότερη πίεση να απαντά άμεσα σε μηνύματα και ειδοποιήσεις, ενώ η άλλη παραδέχθηκε ότι σταμάτησε σχεδόν να σκέφτεται online αγορές, social media και τη διαρκή ανάγκη ελέγχου του κινητού της.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια φιλοσοφίας και ειδική στην ηθική της τεχνητής νοημοσύνης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Carissa Véliz, ακόμη και η σύντομη αποχή από το smartphone μπορεί να ενισχύσει την ψυχική υγεία, αρκεί ο χρόνος να αντικατασταθεί από δραστηριότητες όπως το διάβασμα, η βόλτα ή η προσωπική επαφή.
Η ίδια τάση καταγράφεται και σε πρόσφατες έρευνες. Μελέτη του 2025 από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Alberta και του Georgetown University έδειξε ότι δύο εβδομάδες περιορισμένης πρόσβασης στο internet μέσω smartphone βελτίωσαν τη διάθεση, την προσοχή και τη γενική ευεξία για το 91% των συμμετεχόντων.
Ωστόσο, άλλες μελέτες δείχνουν ότι η επιτυχία μιας τέτοιας «ψηφιακής αποτοξίνωσης» εξαρτάται και από τη στάση του ίδιου του χρήστη απέναντι στην εμπειρία.
Παρά τα οφέλη, οι περισσότεροι που δοκιμάζουν dumb phones δεν σκοπεύουν να εγκαταλείψουν οριστικά τα smartphones.
Η καθημερινότητα παραμένει βαθιά συνδεδεμένη με εφαρμογές, ειδοποιήσεις, ψηφιακά εισιτήρια, χάρτες, τραπεζικές υπηρεσίες και εργαλεία εργασίας. Ακόμη και απλές μετακινήσεις ή κοινωνικές έξοδοι αποδείχθηκαν δυσκολότερες για τους συμμετέχοντες στο πείραμα.
Παρόλα αυτά, αρκετοί δηλώνουν ότι μετά από τέτοιες δοκιμές επιλέγουν να απενεργοποιήσουν ειδοποιήσεις, να περιορίσουν τα social media ή να υιοθετήσουν πιο «ήπιες» σχέσεις με την τεχνολογία.
Και κάπως έτσι, το flip phone των αρχών του 2000 επιστρέφει όχι ως όχι μόνο ως αντικείμενο νοσταλγίας, αλλά και ως αντίδραση στην ψηφιακή εξάντληση της καθημερινότητας.
Περισσότερες ειδήσεις
Σοκάρουν οι Βρετανοί γιατροί: «Τα social media βλάπτουν τα παιδιά όσο το κάπνισμα»
Ανήλικοι και social media: «Έχουμε χάσει τον έλεγχο» – Η στιγμή που οι γονείς ζητούν… απαγόρευση
Matcha: Ελλείψεις, απάτες και… ψεύτικες σκόνες γύρω απ’ το πιο viral ρόφημα του TikTok
