Σε δυσεπίλυτο γρίφο μετατρέπεται η βελτίωση του κυκλοφοριακού της Αττικής, με την κυβέρνηση να προσθέτει και να αφαιρεί από το τραπέζι πιθανά μέτρα προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη άμεσης αποσυμφόρησης – κυρίως του πολύπαθου Κηφισού – και στη διατήρηση της οικονομικής λειτουργίας στο λεκανοπέδιο.
Σε ρόλο «κλειδί» φαίνεται να αναδεικνύεται αυτός του περάσματος της Κάζας με το άνοιγμα της παλιάς Εθνικής Οδού για τα φορτηγά τουλάχιστον την ημέρα προκειμένου να παρακαμφθεί από τα βαρέα οχήματα ο αστικός ιστός της Αττικής. Αντίθετα το εξαγγελθέν από τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών, Κωνσταντίνο Κυρανάκη μέτρο της απαγόρευσης της κυκλοφορίας των φορτηγών στον Κηφισό από τις 7 έως τις 10 το πρωί αποκλείεται – τουλάχιστον στην παρούσα φάση.
Η άσκηση, η οποία θα ήταν ούτως ή άλλως δύσκολη, αποφασίστηκε τελικώς να μην δοκιμαστεί ούτε πιλοτικά παρά τις ανακοινώσεις που είχαν προηγηθεί, με την κυβέρνηση να μετρά τις αντιδράσεις των εμπλεκομένων φορέων που προειδοποιούσαν ότι ένα τέτοιο οριζόντιο μέτρο απειλεί να τινάξει στον αέρα την εφοδιαστική αλυσίδα και την τροφοδοσία της μητροπολιτικής περιοχής της Αττικής.
Ως εκ τούτου στην κλειστή σύσκεψη, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη (28/1) στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για το κυκλοφοριακό της Αττικής, στο τραπέζι τέθηκε ένα πλέγμα παρεμβάσεων σε τρία επίπεδα – άμεσων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων – από τις οποίες λείπει τόσο το «μπλόκο» των φορτηγών, όσο και ένα πιθανό έργο υπογειοποίησης του Κηφισού, το οποίο εισήχθη προσφάτως στη δημόσια σφαίρα μέσω δημοσιευμάτων και χωρίς να έχουν γνωστοποιηθεί σχετικές συζητήσεις.
Βάσει των όσων έγιναν γνωστά, στο άμεσο σκέλος των παρεμβάσεων της κυβέρνησης, προτεραιότητα θα δοθεί στη μείωση της κυκλοφορίας βαρέων οχημάτων στον Κηφισό, δίχως όμως να αποσαφηνίζεται ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει αυτό, καθώς θα εξαρτηθεί από τη διερεύνηση που θα πραγματοποιήσουν τα συναρμόδια υπουργεία με τους εμπλεκόμενους φορείς.
Πληροφορίες θέλουν να ανοίγει για τα φορτηγά και η παλαιά Εθνική Οδός, μια ορεινή διαδρομή που παρακάμπτει σχεδόν ολόκληρο τον αστικό ιστό της Αττικής και μπορεί να λειτουργήσει ως βαλβίδα αποσυμπίεσης για τις εμπορευματικές μεταφορές από και προς τη Δυτική Ελλάδα και τη Βοιωτία. Την πρόταση αυτή, την οποία στηρίζουν και οι αυτοκινητιστές φορτηγών φαίνεται πως προκρίνει τελικά και η κυβέρνηση ως μία «χειροπιαστή» λύση που μπορεί να εφαρμοστεί σχετικά γρήγορα, αφήνοντας δυνατότητα για παράλληλες βελτιώσεις στον παλιό δρόμο.
Στα άμεσα μέτρα της κυβέρνησης εντάσσεται και η καλύτερη διαχείριση των καθημερινών περιστατικών στον Κηφισό – ατυχήματα και ακινητοποιημένα οχήματα – που μετατρέπουν σε λίγα λεπτά τη λεωφόρο σε ένα τεράστιο «πάρκινγκ». Στην κατεύθυνση αυτή με τη χρήση ανθρώπινου δυναμικού της Τροχαίας με δίκυκλα αλλά και drones που θα μπορούν να επιχειρούν και υπό συνθήκες βροχής, θα στοχευθεί η άμεση απομάκρυνση εμπλεκόμενων οχημάτων και η ενισχυμένη αστυνόμευση σε κομβικά σημεία.
Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, η κυβέρνηση κλίνει προς την επέκταση του συστήματος «έξυπνων φαναριών» που εφαρμόζεται στη Θεσσαλονίκη και στην Αττική. Εκεί, η δυναμική ρύθμιση των σηματοδοτών με βάση τον πραγματικό φόρτο έχει μειώσει την κυκλοφοριακή επιβάρυνση κατά περίπου 10%. Το ίδιο μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε βασικούς άξονες της Αθήνας.
Παράλληλα, μέχρι τα τέλη του 2026 προσδοκά σε σημαντική βελτίωση στη συχνότητα των δρομολογίων των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, στοιχείο κρίσιμο για να περιοριστεί η χρήση Ι.Χ., ειδικά στις καθημερινές μετακινήσεις προς το κέντρο.
Ωστόσο και αυτό το στοίχημα είναι δύσκολο να κερδηθεί, τη στιγμή μάλιστα που τα δυτικά προάστια του νομού δεν εξυπηρετούνται από μέσα σταθερής τροχιάς, παρά μόνο στις παρυφές τους, όπως για παράδειγμα το Αιγάλεω.
Η επέκταση της Γραμμής 2 του μετρό προς το Ίλιον αν και ενταγμένη στις σχεδιαστικές προτεραιότητες της «Ελληνικό Μετρό», παραμένει χρηματοδοτικά μετέωρη, με τη διαγωνιστική διαδικασία να βρίσκεται «παγωμένη» στο πρώτο στάδιο εδώ και χρόνια. Όταν ολοκληρωθεί, θα έχει μήκος περίπου 4 χλμ. και τρεις σταθμούς (Παλατιανή, Ίλιον, Άγιος Νικόλαος).
Παράλληλα η Γραμμή 4 του μέσου, η οποία θα αποφορτίσει άλλα κομβικά σημεία της Αττικής διασχίζοντας πολυσύχναστους δήμους και γειτονιές προχωρά μεν, αλλά μετ’ εμποδίων με το χρονοδιάγραμμά της να μετατίθεται ατύπως για το 2031 ή και το 2032.
Όσο για τον Προαστιακό Δυτικής Αττικής (Αθήνα – Μέγαρα), βάσει της δέσμευσης του Ελληνικού Δημοσίου στην προσφάτως υπογραφείσα νέα σύμβαση με την Ηellenic Train, ορίζεται ότι θα λειτουργεί έως το τέλος του 2027.
Σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει νέους παρακαμπτήριους άξονες και μεγάλα οδικά έργα. Ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά, προϋπολογισμού 70 εκατ. ευρώ, είναι αυτός που έχει μπει ήδη σε τροχιά υλοποίησης χωρίς πάντως να έχει ακόμα συμβασιοποιηθεί. Φιλοδοξεί να εκτρέψει σημαντικό όγκο κυκλοφορίας από τον Κηφισό προς τον άξονα Σχιστού – Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Αιγάλεω. Η διάρκεια υλοποίησης του έργου έχει οριστεί σε τρία χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης.
Ανάσα νωρίτερα και βάσει των δεσμεύσεων της ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών εντός του 2026, αναμένεται να δώσουν οι αλλαγές στον κόμβο Μεταμόρφωσης της Αττικής Οδού, όπου προωθείται παρέμβαση, η οποία υπόσχεται έως και 50% μείωση καθυστερήσεων στις ώρες αιχμής, χωρίς απαλλοτριώσεις και χωρίς αύξηση διοδίων.
Πρακτικά το έργο αφορά στην ανεξαρτητοποίηση των δύο λωρίδων, έτσι ώστε ο οδηγός που έρχεται από το Αεροδρόμιο να ακολουθεί ξεχωριστή είσοδο στην Αθηνών – Θεσσαλονίκης από τον οδηγό που έρχεται από την Ελευσίνα με κατεύθυνση προς Λαμία.
Η σχετική εντολή προς τον παραχωρησιούχο (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ) για την εκπόνηση μελέτης, αλλά και την υλοποίηση του έργου στον κόμβο που οδηγεί προς την Εθνική Οδό, έχει ήδη δοθεί.
Ταυτόχρονα, «ζυμώσεις» γίνονται και για το μεγάλο έργο Ελευσίνα – Οινόφυτα. Το έργο έχει κατατεθεί ως πρότυπη πρόταση με τον θεσμό, πάντως, να μην έχει καταφέρει να «περπατήσει» μέχρι τώρα. Αφορά την κατασκευή ενός νέου αυτοκινητόδρομου που θα ξεκινά από το δυτικό άκρο της Αττικής Οδού στην Ελευσίνα και θα καταλήγει στην περιοχή των Οινοφύτων με μήκος περίπου 40 χιλιομέτρων.
Λύσεις … χθες προκειμένου να πάρει κυκλοφορικά ανάσα η Αττική, αλλά και να εξυπηρετηθούν οι αυξημένες ανάγκες που θα προκύψουν από την επένδυση του Ελληνικού, αναμένουν και δύο ακόμα παρεμβάσεις. Πρόκειται για την επέκταση της Λεωφόρου Κύμης και την κατασκευή της Σήραγγας Ηλιούπολης, οι οποίες βρίσκονται εδώ και χρόνια στο τραπέζι χωρίς να έχουν προχωρήσει.
Οι φορείς των logistics και των οδικών μεταφορών είχαν καταστήσει σαφές ότι ένα αυστηρό ωράριο αποκλεισμού φορτηγών θα είχε αλυσιδωτές επιπτώσεις: Αλλαγές βαρδιών, αύξηση κόστους, προβλήματα στην τροφοδοσία καταστημάτων και βιομηχανιών, ακόμη και στην ακτοπλοΐα. Η Πανελλήνια Ένωση Επιχειρήσεων Διαμεταφοράς είχε προειδοποιήσει ότι δεν υπάρχει πρακτικός τρόπος «απορρόφησης» χιλιάδων φορτηγών τις ώρες αιχμής.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η παρέμβαση του προέδρου του ΕΒΕΑ, Γιάννη Μπρατάκου, ο οποίος πρότεινε μια δέσμη έξι στοχευμένων μέτρων αντί για οριζόντιους περιορισμούς. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται: Η χρήση αποκλειστικά της δεξιάς λωρίδας από τα φορτηγά στον Κηφισό, η ενισχυμένη τροχονόμευση σε «στενωπούς» όπως οι Τρεις Γέφυρες, η αξιοποίηση της Παλαιάς Εθνικής Θηβών – Ελευσίνας, αλλά και μέτρα για τη μείωση των Ι.Χ., όπως η εφαρμογή ενός δακτυλίου «μονών – ζυγών» στον Κηφισό.
«Δέκα χρόνια και βλέπουμε»: Αβέβαιος ο χρονικός ορίζοντας για τις νέες επεκτάσεις του Μετρό
