Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ιδιοκατοίκησης στην Ευρώπη (70%) και τα ακίνητα αποτελούν τα δύο τρίτα του πλούτου των νοικοκυριών της, η χώρα βρίσκεται σήμερα στη δίνη μιας πρωτοφανούς στεγαστικής κρίσης.

Με το κόστος στέγασης να απορροφά το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος των Ελλήνων (το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ-27), η πρόσφατη μελέτη της Alpha Bank με τίτλο “The Housing Market Pulse: Navigating Persistent Demand, Policy Efficiency and Structural Supply Rigidities in Greece αποκαλύπτει τους τρεις δομικούς παράγοντες που «στραγγαλίζουν» την αγορά.

Η ελληνική αγορά κατοικίας μοιάζει «παγωμένη» στον χρόνο. Η οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας διέκοψε απότομα την ανανέωση του κτιριακού δυναμικού, με αποτέλεσμα το 70% των κατοικιών να έχει κατασκευαστεί πριν από το 1990, το 2,6% του υφιστάμενου αποθέματος να έχει ανεγερθεί από την έναρξη της κρίσης (2008) έως σήμερα, με τη μέση ηλικία ακινήτων να υπερβαίνει τα 30 έτη, καθιστώντας ένα μεγάλο μέρος τους μη λειτουργικό ή ενεργοβόρο, χωρίς την απαραίτητη ανακαίνιση.

Το παράδοξο των 800.000 κλειστών σπιτιών

Ενώ η ζήτηση καλπάζει, ένα τεράστιο ποσοστό ακινήτων παραμένει αναξιοποίητο. Σχεδόν μία στις τρεις κατοικίες (35%) στην Ελλάδα δεν κατοικείται, το τρίτο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωζώνη. Στην απογραφή του 2021 δηλώθηκαν ως κενά 794.000 ακίνητα.

Επίσης, παρατηρείται στροφή από τις κενές κατοικίες προς τις δευτερεύουσες/εξοχικές (+10%), ενισχυμένη από την άνθηση της οικονομίας διαμοιρασμού (Airbnb) και την εξ’ αποστάσεως εργασία. Στην Αττική, οι διαθέσιμες προς πώληση κενές κατοικίες μειώθηκαν κατά 40% μέσα σε μια δεκαετία, περιορίζοντας δραστικά τις επιλογές για τους νέους αγοραστές.

Την ίδια ώρα αξίζει να σημειωθεί ότι η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν είναι οριζόντια, αλλά έντονα περιφερειακή, καθώς ο πληθυσμός και η οικονομική δραστηριότητα συγκεντρώνονται υπερβολικά στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.Το 35% του πληθυσμού ζει στην Αττική, η οποία όμως παράγει το 46% του ΑΕΠ, ενώ σύμφωνα με την μελέτη της Alpha, tο χάσμα διευρύνεται περαιτέρω στον τομέα των υπηρεσιών (Πληροφορική/Επικοινωνίες), όπου η Αθήνα συγκεντρώνει το 80% της δραστηριότητας.

To γεγονός ότι οι τιμές των κατοικιών αυξάνονται με σημαντικά υψηλότερο ρυθμό από το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών υπογραμμίζει την επικίνδυνη ανισορροπία της ανάκαμψης της αγοράς ακινήτων στην Ελλάδα. Με την πραγματική άνοδο των τιμών την τελευταία δεκαετία να ξεπερνά το 20% (μετά τον πληθωρισμό), το όνειρο της ιδιοκατοίκησης γίνεται ολοένα και πιο απρόσιτο για τη νέα γενιά.

Περισσότερες ειδήσεις

Στην αντεπίθεση η ΕΕ για τη στεγαστική κρίση: Άδειες δόμησης σε 60 ημέρες και «μπλόκο» στην ασυδοσία των βραχυχρόνιων μισθώσεων

«Μαραθώνιος» οι μεταβιβάσεις ακινήτων – Πώς η γραφειοκρατία «στραγγαλίζει» την αγορά

Γερασμένες και ενεργειακά προβληματικές χιλιάδες κατοικίες στην Ελλάδα – Υποχρεωτικές ανακαινίσεις για να μην μείνουν εκτός αγοράς