Μπορεί να επανέρχεται με ένταση στον δημόσιο διάλογο, ωστόσο το αρμόδιο υπουργείο φαίνεται να κόβει κάθε προοπτική για την ανάπτυξη μέσου σταθερής τροχιάς στην Κρήτη δεδομένου ότι υφίσταται ακόμα τεράστιο χρηματοδοτικό κενό για το εγχείρημα.
Παρά την προοπτική λειτουργίας του νέου διεθνούς αεροδρομίου στο Καστέλι, το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία του το φθινόπωρο του 2028 με τις εκτιμήσεις να το θέλουν να κρατάει τα σκήπτρα του δεύτερου μεγαλύτερου αερολιμένα της χώρας και την πρόσφατη τοποθέτηση του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστου Δήμα που άφηνε ένα παράθυρο ελπίδας, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης από το βήμα της Βουλής λίγα 24ωρα μετά φαίνεται πως το έκλεισε με θόρυβο.
Συγκεκριμένα, στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Κρήτη, ο κ. Δήμας ανέφερε ότι τα μέσα σταθερής τροχιάς στην Κρήτη εντάσσονται στους σχεδιασμούς της κυβέρνησης, αν και η βασική έμφαση δόθηκε στην οδική διασύνδεση μέσω του ΒΟΑΚ.
Ωστόσο, λίγες ημέρες αργότερα, την περασμένη Παρασκευή, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης περιόρισε σημαντικά τις προσδοκίες. Μιλώντας στη Βουλή, στο πλαίσιο κοινοβουλευτικού ελέγχου, ξεκαθάρισε ότι η Κρήτη δεν μπορεί να ενταχθεί στο δίκτυο των διευρωπαϊκών μεταφορικών διαδρόμων (TEN-T), καθώς ο στόχος τους είναι η αδιάλειπτη σιδηροδρομική σύνδεση των πόλεων της ηπειρωτικής Ευρώπης.
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρηματοδοτεί έργα που ανήκουν στο διευρωπαϊκό δίκτυο, δηλαδή έργα τα οποία συνδέουν συνολικά τις ευρωπαϊκές πόλεις, τον σιδηρόδρομο σε επίπεδο χερσαίας Ευρώπης την μία πόλη με την άλλη. Η Κρήτη είναι ένα νησί, πανέμορφο νησί, αλλά νησί. Δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για σιδηρόδρομο αποκλειστικής χρήσης εκτός του διευρωπαϊκού δικτύου, του trans-european network», ανέφερε ο κ. Κυρανάκης προσθέτοντας ότι «για το τρένο, αυτή τη στιγμή, ευρωπαϊκά, χρηματοδοτικά η Κομισιόν απαντάει αρνητικά».
Ο ίδιος απέκλεισε και το ενδεχόμενο διάθεσης εθνικών πόρων για νέο σιδηροδρομικό έργο εκτός του υφιστάμενου δικτύου, τονίζοντας ότι οι διαθέσιμοι πόροι κατευθύνονται κατά προτεραιότητα στην αποκατάσταση και ασφάλεια του κεντρικού σιδηροδρομικού άξονα του ενεργού σιδηροδρόμου.
«Δεν έχουμε το περιθώριο ως κοινωνία, ως πολιτεία, όχι σαν Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, να αφήσουμε ξανά το σιδηρόδρομο σε εγκατάλειψη, όπως έγινε την τελευταία δεκαπενταετία, τη δεκαετία της κρίσης, που έγιναν όλα αυτά τα οποία γνωρίζετε καλά και εσείς και εγώ στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Άρα, λοιπόν, όπου έχουμε ενεργό σιδηρόδρομο εκεί θα πάνε κατά προτεραιότητα τα χρήματα για να μην ξαναέχουμε ποτέ Τέμπη στην Ελλάδα», υπογράμμισε κόβοντας κάθε άλλη συζήτηση.
Ωστόσο παρά τις τοποθετήσεις αυτές, η συζήτηση φουντώνει εκ νέου στην Κρήτη δεδομένων και των εκτιμήσεων, σύμφωνα με τις οποίες το αεροδρόμιο στο Καστέλι, σε απόσταση περίπου 40 χιλιομέτρων από το Ηράκλειο, σε βάθος τριακονταετίας αναμένεται να εξυπηρετεί 18 έως 20 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως.
Σύμφωνα με τους τοπικούς φορείς, οι αριθμοί αυτοί αλλάζουν ριζικά τις ανάγκες μετακίνησης, τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες, θέτοντας στο τραπέζι το ερώτημα αν η αποκλειστική εξάρτηση από το οδικό δίκτυο επαρκεί.
Άλλωστε η ιδέα σιδηροδρομικής σύνδεσης στην Κρήτη δεν είναι καινούργια. Από τα τέλη του 19ου αιώνα καταγράφονται προτάσεις για γραμμή που θα ένωνε το Ηράκλειο με τα Χανιά, με χρόνο διαδρομής που θα μπορούσε να περιοριστεί στα 50 λεπτά, ενώ μεταγενέστερα σενάρια προέβλεπαν επεκτάσεις προς Άγιο Νικόλαο και Ιεράπετρα. Παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες ωστόσο, το έργο δεν προχώρησε ποτέ σε φάση ωρίμανσης μελετών.
Το θέμα έφερε στη Βουλή ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Χάρης Μαμουλάκης σημειώνοντας ότι ο δήμος Ηρακλείου προχωρά σε μελέτη σκοπιμότητας (visibility study), προκειμένου να εξεταστεί ποιο μέσο σταθερής τροχιάς θα μπορούσε να αναπτυχθεί και με ποιες προδιαγραφές. Σύμφωνα με τον ίδιο, μια πρώτη φάση θα μπορούσε να αφορά τη σύνδεση του λιμανιού του Ηρακλείου με το νέο αεροδρόμιο.
Αυτό είχε αναφερθεί στην εκδήλωση που διοργανώθηκε προ ημερών από την Παγκρήτια Ανοικτή Επιτροπή για τη δημιουργία Μέσου Σταθερής Τροχιάς, όπου τονίστηκε ότι υπάρχουν ευρωπαϊκά προγράμματα που χρηματοδοτούν διασυνδέσεις λιμένων και αεροδρομίων. «Η Ευρώπη τρέχει αυτήν τη στιγμή σε βάθος διετίας πρόγραμμα για χρηματοδότηση σύνδεσης με μέσο σταθερής τροχιάς διεθνούς αερολιμένα με λιμάνι που λειτουργεί ως port hub. Αν δεν ενταχθεί αυτό, ποιο άλλο θα ενταχθεί στη χώρα;» ανέφερε ο κ. Μαμουλάκης, καλώντας το υπουργείο να αξιοποιήσει τη συγκυρία.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός, ο οποίος υποστήριξε ότι το ζήτημα θα έπρεπε να βρίσκεται ήδη σε πιο ώριμο στάδιο. «Είναι προφανές ότι και η Κρήτη θα μπορούσε να έχει ένα μέσο σταθερής τροχιάς με οικολογικά χαρακτηριστικά. Η μορφολογία του νησιού προσφέρεται σε ό,τι αφορά μια βασική χάραξη από την ανατολή προς τη δύση αλλά και με σύνδεση αναγκαία του Ηρακλείου με το νέο αεροδρόμιο Καστελίου», ανέφερε.
Ο ίδιος έθεσε ως προϋπόθεση μια σύγχρονη, τεκμηριωμένη προσέγγιση: «Χρειαζόμαστε μια μελέτη η οποία θα υπολογίζει όλες τις παραμέτρους με προβολές στις επόμενες δεκαετίες, λαμβάνοντας υπόψη και τα μεταβαλλόμενα τεχνολογικά δεδομένα στις διατροπικές και πολυτροπικές μεταφορές». Παράλληλα, πρότεινε να ζητηθεί άμεσα από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών η εκπόνηση αναγνωριστικής μελέτης σκοπιμότητας – βιωσιμότητας και να ενταχθεί το έργο στον εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό μεταφορών και στον χωροταξικό σχεδιασμό της Περιφέρειας Κρήτης.
Στη δημόσια συζήτηση γίνεται συχνά αναφορά σε άλλα μεγάλα νησιά της Μεσογείου, όπως η Σικελία, η Σαρδηνία, η Κορσική και η Μαγιόρκα, τα οποία διαθέτουν σιδηροδρομικά δίκτυα, ως παραδείγματα ότι ένα τέτοιο έργο δεν είναι εκ προοιμίου ανέφικτο σε νησιωτικό περιβάλλον.
Περισσότερες ειδήσεις
«Απογειώθηκε» η κίνηση στο αεροδρόμιο του Ηρακλείου – Προάγγελος επιτυχίας για το Καστέλι
