Όταν γίνεται λόγος για μακροζωία, το ενδιαφέρον στρέφεται συνήθως στις λεγόμενες «Μπλε Ζώνες» (Blue Zones), όπως η Ικαρία, η Σαρδηνία ή η Οκινάουα. Ωστόσο, νέα ερευνητικά δεδομένα αναδεικνύουν μια λιγότερο προβεβλημένη αλλά εξαιρετικά σημαντική περίπτωση: τη Βραζιλία.

Παρά το γεγονός ότι το προσδόκιμο ζωής στη χώρα παραμένει χαμηλότερο από αυτό ανεπτυγμένων οικονομιών, η Βραζιλία καταγράφει έναν εντυπωσιακό αριθμό υπεραιωνόβιων, με περίπου 37.000 άτομα άνω των 100 ετών, καθώς και αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων που ξεπερνούν τα 110.

Μια «διάσπαρτη» ζώνη μακροζωίας

Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές «ζώνες μακροζωίας», όπου η συγκέντρωση υπερηλίκων είναι γεωγραφικά περιορισμένη, οι υπεραιωνόβιοι της Βραζιλίας είναι κατανεμημένοι σε ολόκληρη τη χώρα — συχνά σε απομακρυσμένες περιοχές, μακριά από σύγχρονες υποδομές υγείας.

Η ερευνήτρια Mayana Zatz, από το Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο, έχει μελετήσει για περισσότερες από δύο δεκαετίες τον πληθυσμό αυτό, καταγράφοντας περιπτώσεις που αμφισβητούν τα καθιερωμένα πρότυπα γήρανσης.

Δεν ακολουθούν αυστηρές δίαιτες

Σε αντίθεση με άλλες περιοχές, όπου η διατροφή θεωρείται καθοριστικός παράγοντας, οι υπεραιωνόβιοι της Βραζιλίας:

• δεν ακολουθούν αυστηρά διατροφικά πρότυπα
• καταναλώνουν απλές, καθημερινές τροφές
• διατηρούν ευελιξία στις συνήθειές τους

Το βασικό διατροφικό μοτίβο περιλαμβάνει τρόφιμα όπως:

• ρύζι και φασόλια
• φυσικές τροφές χαμηλής επεξεργασίας
• προϊόντα όπως το açaí

Ο ρόλος της γενετικής ποικιλομορφίας

Σύμφωνα με τα ευρήματα, ένας από τους καθοριστικούς παράγοντες φαίνεται να είναι η υψηλή γενετική ποικιλομορφία του πληθυσμού.

Η ιστορική μίξη ευρωπαϊκών, αφρικανικών και ιθαγενών πληθυσμών έχει δημιουργήσει ένα μοναδικό γενετικό υπόβαθρο, το οποίο συνδέεται με:

• καλύτερη ρύθμιση του ανοσοποιητικού
• αυξημένη ικανότητα επιδιόρθωσης DNA
• μειωμένη φλεγμονή σε μεγάλη ηλικία

Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι τα κύτταρα πολλών υπεραιωνόβιων εμφανίζουν ικανότητα απομάκρυνσης κατεστραμμένων πρωτεϊνών αντίστοιχη με νεότερους οργανισμούς.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αρκετοί υπεραιωνόβιοι παρουσίασαν:

• ήπια συμπτώματα
• ή ακόμη και ασυμπτωματική νόσηση

γεγονός που ενισχύει την υπόθεση της αυξημένης βιολογικής ανθεκτικότητας.

Πέρα από τα γονίδια: Οι καθημερινές συνήθειες

Παρά τον ρόλο της γενετικής, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μακροζωία δεν εξηγείται μόνο βιολογικά.

Κοινά χαρακτηριστικά των υπεραιωνόβιων περιλαμβάνουν:

• Σταθερή αίσθηση σκοπού
  Η ενεργή συμμετοχή στην καθημερινότητα, ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία, φαίνεται να συνδέεται με αυξημένο προσδόκιμο ζωής.
• Συστηματική κίνηση
  Ήπια αλλά σταθερή φυσική δραστηριότητα, όπως περπάτημα ή κολύμβηση, αποτελεί βασικό στοιχείο.
• Κοινωνική συνοχή
  Οι ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί και η συμβίωση πολλών γενεών λειτουργούν προστατευτικά.
• Μέτρο και απλότητα
  Η καθημερινότητα χαρακτηρίζεται από ισορροπία και αποφυγή υπερβολών, χωρίς αυστηρούς περιορισμούς.

Περισσότερες ειδήσεις

Fibremaxxing: Η νέα wellness τάση του TikTok για μακροζωία που… εγκρίνουν οι διατροφολόγοι

Τρώμε πολύ περισσότερο αλάτι απ’ όσο νομίζουμε – Η «σιωπηλή» απειλή στο πιάτο μας

Τρώτε ξηρούς καρπούς; Δείτε ποιοι έχουν τα μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία