Ένα ακόμη βήμα προς τη θεσμική αναγνώριση της κλιματικής κρίσης ως ζητήματος διεθνούς δικαιοσύνης έκανε η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, εγκρίνοντας με ευρεία πλειοψηφία ψήφισμα που στηρίζει τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για τις υποχρεώσεις των κρατών απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Η απόφαση θεωρείται ιστορική, καθώς ενισχύει τη νομική και πολιτική πίεση προς τις κυβερνήσεις να περιορίσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, να μειώσουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να λογοδοτήσουν για τις περιβαλλοντικές ζημιές που προκαλούνται από την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 141 ψήφους υπέρ, 8 κατά και 28 αποχές, παρά τη σφοδρή αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας, του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας, χωρών που συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου και εκπομπών παγκοσμίως.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, António Guterres, χαρακτήρισε την εξέλιξη «ισχυρή επιβεβαίωση του διεθνούς δικαίου, της κλιματικής δικαιοσύνης και της ευθύνης των κρατών να προστατεύσουν τους πολίτες από την κλιματική κρίση».
Στο επίκεντρο της απόφασης βρίσκεται η ενίσχυση των εθνικών σχεδίων για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης κάτω από το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου, η σταδιακή κατάργηση επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα και η πιθανότητα «πλήρους αποκατάστασης» για ζημιές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
Καθοριστικό ρόλο στην προώθηση του ψηφίσματος είχαν μικρά νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού, με πρωταγωνιστή το Βανουάτου, που εδώ και χρόνια προειδοποιούν ότι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας απειλεί άμεσα την επιβίωσή τους.
Ο πρέσβης του Βανουάτου στον ΟΗΕ, Odo Tevi, υπογράμμισε ότι «η ζημιά είναι πραγματική και βρίσκεται ήδη εδώ», αναφερόμενος στις ξηρασίες, τις πλημμύρες και τις αποτυχημένες σοδειές που πλήττουν τις νησιωτικές κοινότητες.
Το ζήτημα αποκτά πλέον και έντονη κοινωνική διάσταση. Στο Τουβαλού, όπου το μέσο υψόμετρο είναι μόλις δύο μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, πάνω από το ένα τρίτο του πληθυσμού έχει ήδη αιτηθεί ειδική βίζα κλιματικής μετανάστευσης προς την Αυστραλία.
Παρά τις τροποποιήσεις που έγιναν στο τελικό κείμενο ώστε να εξασφαλιστεί ευρύτερη στήριξη, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέχισαν να αντιδρούν έντονα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η κυβέρνηση του Donald Trump είχε ασκήσει πιέσεις προς το Βανουάτου για να αποσυρθεί η πρόταση, θεωρώντας ότι ενδέχεται να δημιουργήσει σοβαρές νομικές και οικονομικές συνέπειες για τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων.
Η αναπληρώτρια πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Tammy Bruce, χαρακτήρισε το ψήφισμα «ιδιαίτερα προβληματικό», υποστηρίζοντας ότι περιλαμβάνει «ακατάλληλες πολιτικές απαιτήσεις σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα».
Παρότι η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης δεν είναι νομικά δεσμευτική, θεωρείται σημαντικό ορόσημο στη διεθνή κλιματική πολιτική, καθώς ενισχύει τη σύνδεση της κλιματικής αλλαγής με το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Οργανώσεις όπως η Human Rights Watch και η 350.org μίλησαν για «ιστορική στιγμή» που φέρνει τις κοινότητες που πλήττονται από την κλιματική κρίση πιο κοντά στη διεκδίκηση αποζημιώσεων και λογοδοσίας από τις μεγάλες πετρελαϊκές και τα κράτη με υψηλές εκπομπές.
Περισσότερες ειδήσεις
Ιαπωνία: Πώς η Μέση Ανατολή φέρνει… αχρωματοψία στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου
Μια 18χρονη δημιούργησε βιοδιασπώμενο υλικό που… «τρώει» τα μικροπλαστικά
Μικροπλαστικά στο νερό: Δείτε ποιο «θαυματουργό φυτό» τα εξαφανίζει
