MENU

Ψηφιακές και Ρομποτικές Τεχνολογίες στην υπηρεσία της Κυκλικής Οικονομίας στον κατασκευαστικό τομέα

Η συμβολή του ευρωπαϊκού προγράμματος DISCOVER στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος αυτοματοποιημένης επιθεώρησης και διαχείρισης των κατασκευών - Ο ρόλος της ΠΕΔΜΕΔΕ

Ο κατασκευαστικός τομέας βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς συνδέεται με υψηλή κατανάλωση φυσικών πόρων, σημαντική παραγωγή Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) και αυξημένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η μετάβαση προς την κυκλική οικονομία προϋποθέτει τη σταδιακή αντικατάσταση των συμβατικών πρακτικών κατεδάφισης από διαδικασίες επιλεκτικής αποδόμησης, στις οποίες τα υφιστάμενα κτίρια και οι υποδομές αντιμετωπίζονται όχι ως απόβλητα, αλλά ως δυνητικές «τράπεζες» υλικών και πόρων (material banks).

Η επιτυχής εφαρμογή της επιλεκτικής αποδόμησης απαιτεί αξιόπιστη πληροφορία για τη γεωμετρία, τα υλικά, τις κρυφές υποδομές και την πραγματική κατάσταση των δομικών στοιχείων. Ωστόσο, οι συμβατικές μέθοδοι επιθεώρησης βασίζονται συχνά σε οπτικούς ελέγχους, ελλιπή σχέδια και εμπειρική γνώση, γεγονός που περιορίζει την ακρίβεια του σχεδιασμού, αυξάνει την αβεβαιότητα και δυσχεραίνει την ανάκτηση υλικών υψηλής αξίας.

Οι τεχνολογίες Τεχνητής Νοημοσύνης, ρομποτικής, μη καταστροφικού ελέγχου, πολυαισθητηριακής ανίχνευσης, Building Information Modelling (BIM) και Ψηφιακών Διδύμων δημιουργούν νέες δυνατότητες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της αποδόμησης. Στο πλαίσιο αυτό, το ευρωπαϊκό έργο DISCOVER, που χρηματοδοτείται από το Horizon Europe, αναπτύσσει ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα ψηφιακών και ρομποτικών τεχνολογιών για την αυτοματοποιημένη επιθεώρηση, χαρτογράφηση και αξιοποίηση δομικών πόρων σε κατασκευές στο τέλος του κύκλου ζωής τους.

Ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική αγορά έχει η συμμετοχή της ΠΕΔΜΕΔΕ, η οποία αποτελεί την πρώτη συμμετοχή της Ένωσης σε έργο Horizon Europe. Το παρόν άρθρο παρουσιάζει τις βασικές τεχνολογικές κατευθύνσεις του DISCOVER και αναδεικνύει τον ρόλο της ΠΕΔΜΕΔΕ και της ΠΕΔΜΕΔΕ ECO στη μεταφορά καινοτομίας, τεχνογνωσίας και πρακτικών κυκλικής οικονομίας προς τον ελληνικό κατασκευαστικό κλάδο.

Κυκλική Οικονομία, Επιλεκτική Αποδόμηση και Ψηφιακός Μετασχηματισμός στον Κατασκευαστικό Τομέα (State of the Art)

2.1 Κυκλική οικονομία και βιωσιμότητα στις κατασκευές

Ο κατασκευαστικός τομέας αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους καταναλωτές φυσικών πόρων και παραγωγούς αποβλήτων παγκοσμίως, γεγονός που τον καθιστά βασικό πεδίο εφαρμογής των ευρωπαϊκών πολιτικών για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κυκλική οικονομία. Η μετάβαση από το γραμμικό μοντέλο «εξόρυξη–παραγωγή–κατανάλωση–απόρριψη» σε ένα κυκλικό μοντέλο ανάπτυξης επιδιώκει τη διατήρηση της αξίας των υλικών μέσω της επαναχρησιμοποίησης, της ανακύκλωσης και της ανάκτησης πόρων, μειώνοντας παράλληλα την κατανάλωση πρώτων υλών και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Στο πλαίσιο αυτό, τα υφιστάμενα κτίρια αντιμετωπίζονται πλέον ως πολύτιμες «τράπεζες υλικών», από τις οποίες μπορούν να ανακτηθούν δευτερογενείς πρώτες ύλες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

2.2 Επιλεκτική αποδόμηση και διαχείριση των ΑΕΚΚ

Η επιλεκτική αποδόμηση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας στον κατασκευαστικό τομέα. Σε αντίθεση με τις συμβατικές κατεδαφίσεις, βασίζεται στη συστηματική αποσυναρμολόγηση των δομικών στοιχείων, ώστε να μεγιστοποιείται η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση των υλικών. Ωστόσο, θα πρέπει να είναι γνωστή η πραγματική κατάσταση της κατασκευής, για να είναι επιτυχής η εφαρμογή της. Η έλλειψη επικαιροποιημένων σχεδίων και η περιορισμένη γνώση των κρυφών δομικών στοιχείων αυξάνουν το κόστος, τον χρόνο και την αβεβαιότητα των εργασιών, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη αξιοποίησης προηγμένων τεχνολογιών επιθεώρησης και ψηφιακής αποτύπωσης.

2.3 Ψηφιακός μετασχηματισμός, ρομποτική και τεχνητή νοημοσύνη στις κατασκευές

Η ανάπτυξη του Construction 4.0 επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κατασκευαστικού τομέα μέσω της αξιοποίησης τεχνολογιών όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence – AI), η ρομποτική, το Building Information Modelling (BIM), τα Ψηφιακά Δίδυμα (Digital Twins) και η πολυαισθητηριακή σύντηξη δεδομένων (sensor fusion). Η χρήση αυτόνομων ρομποτικών συστημάτων εξοπλισμένων με αισθητήρες LiDAR, κάμερες RGB-D και γεωραντάρ (Ground Penetrating Radar – GPR), σε συνδυασμό με αλγορίθμους μηχανικής μάθησης, επιτρέπει την αυτοματοποιημένη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων υψηλής ακρίβειας, υποστηρίζοντας τη δημιουργία αξιόπιστων μοντέλων BIM και Ψηφιακών Διδύμων. Η αυξανόμενη αξιοποίηση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης στον κατασκευαστικό τομέα επιβεβαιώνει τη δυναμική των τεχνολογιών αυτών στη βελτίωση της λήψης αποφάσεων, της αυτοματοποίησης των επιθεωρήσεων και της αποδοτικότητας των τεχνικών έργων. Με αυτόν τον τρόπο, βελτιώνεται σημαντικά ο σχεδιασμός της επιλεκτικής αποδόμησης και η διαχείριση των αντίστοιχων πόρων, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για περισσότερο βιώσιμες και αποδοτικές κατασκευαστικές πρακτικές. Στο πλαίσιο αυτό, το έργο DISCOVER αξιοποιεί τις πλέον σύγχρονες ψηφιακές και ρομποτικές τεχνολογίες για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος αυτοματοποιημένης επιθεώρησης και διαχείρισης των κατασκευών.

Το Ευρωπαϊκό Έργο DISCOVER: Όραμα, Στόχοι και Αρχιτεκτονική

3.1 Το έργο DISCOVER

Το DISCOVER (Digital, autonomous, Intelligent and Synchronous system for Continuous identification, Optimization and Value Extraction of Resources from the end-of-use built environment) είναι ένα ερευνητικό έργο που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon Europe με αντικείμενο την ανάπτυξη καινοτόμων ψηφιακών τεχνολογιών για την υποστήριξη της επιλεκτικής αποδόμησης και της κυκλικής οικονομίας στον κατασκευαστικό τομέα [16,17]. Το έργο υλοποιείται από διεθνή κοινοπραξία πανεπιστημίων, ερευνητικών οργανισμών, τεχνολογικών επιχειρήσεων και θεσμικών φορέων, αξιοποιώντας τη διεπιστημονική συνεργασία για την ανάπτυξη λύσεων που μπορούν να εφαρμοστούν σε πραγματικές συνθήκες. Το έργο εντάσσεται στις προτεραιότητες του προγράμματος Horizon Europe για την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών που υποστηρίζουν την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, συμβάλλοντας στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων για βιώσιμες και ανθεκτικές υποδομές.

3.2 Όραμα και στόχοι του έργου

Το DISCOVER αντιμετωπίζει τα κτίρια και τις τεχνικές υποδομές που βρίσκονται στο τέλος του κύκλου ζωής τους ως πολύτιμες πηγές πόρων και όχι ως απόβλητα. Βασικός στόχος του είναι η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος που θα επιτρέπει την αυτόνομη επιθεώρηση, την ακριβή αναγνώριση των υλικών και τη δημιουργία αξιόπιστων ψηφιακών μοντέλων για τον σχεδιασμό της επιλεκτικής αποδόμησης [16,17].

Οι κύριοι στόχοι του έργου συνοψίζονται ως εξής: (α) ανάπτυξη αυτόνομων ρομποτικών συστημάτων επιθεώρησης, (β) αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης για την αναγνώριση δομικών στοιχείων και υλικών, (γ) δημιουργία Ψηφιακών Διδύμων (Digital Twins) και μοντέλων BIM, (δ) βελτιστοποίηση της ανάκτησης και αξιοποίησης δομικών πόρων και (ε) ενίσχυση της ασφάλειας και μείωση του κόστους των προαποδομητικών επιθεωρήσεων.

3.3 Η τεχνολογική αρχιτεκτονική του DISCOVER

Η καινοτομία του DISCOVER δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη μεμονωμένων τεχνολογιών, αλλά στην ενοποίησή τους σε ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό οικοσύστημα. Η λειτουργία του συστήματος ακολουθεί μία διαδοχική διαδικασία:

  • Αυτόνομη επιθεώρηση της κατασκευής με ρομποτικά συστήματα.
  • 2. Συλλογή δεδομένων μέσω αισθητήρων LiDAR, RGB-D, γεωραντάρ (GPR) και άλλων τεχνολογιών μη καταστροφικού ελέγχου.
  • 3. Επεξεργασία και σύντηξη δεδομένων με τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης και sensor fusion.
  • 4. Δημιουργία μοντέλων BIM και Digital Twins για την ψηφιακή αναπαράσταση της κατασκευής.
  • 5. Υποστήριξη της λήψης αποφάσεων για την επιλεκτική αποδόμηση και τη βέλτιστη αξιοποίηση των ανακτήσιμων υλικών.

Η ολοκληρωμένη αυτή αρχιτεκτονική επιτρέπει την παραγωγή αξιόπιστης και δομημένης πληροφορίας, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί από μελετητές, αναδόχους και φορείς διαχείρισης έργων, ενισχύοντας τη μετάβαση προς ένα περισσότερο ψηφιακό και κυκλικό μοντέλο κατασκευών. Τα επιμέρους τεχνολογικά υποσυστήματα του DISCOVER παρουσιάζονται στο επόμενο κεφάλαιο.

3.4 Η συμμετοχή της ΠΕΔΜΕΔΕ

Ιδιαίτερη σημασία για τον ελληνικό κατασκευαστικό κλάδο έχει η συμμετοχή της ΠΕΔΜΕΔΕ στο έργο DISCOVER, καθώς αποτελεί την πρώτη συμμετοχή της Ένωσης σε έργο του προγράμματος Horizon Europe. Η συμμετοχή αυτή σηματοδοτεί τη στρατηγική επιλογή της ΠΕΔΜΕΔΕ να ενισχύσει τη διασύνδεση της ελληνικής εργοληπτικής κοινότητας με την ευρωπαϊκή έρευνα και καινοτομία, συμβάλλοντας στη μεταφορά τεχνογνωσίας, στη διάχυση των αποτελεσμάτων του έργου και στην προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού των ελληνικών τεχνικών επιχειρήσεων.

Στο πλαίσιο του έργου, η ΠΕΔΜΕΔΕ λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ της ερευνητικής κοινότητας και της αγοράς των κατασκευών, διασφαλίζοντας ότι οι τεχνολογικές λύσεις που αναπτύσσονται ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες του κλάδου και μπορούν να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά από τις εργοληπτικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, συμβάλλει στη διάχυση των αποτελεσμάτων του έργου προς τους εμπλεκόμενους φορείς και στην ενίσχυση της εξοικείωσης του ελληνικού κατασκευαστικού κλάδου με τις τεχνολογίες της κυκλικής οικονομίας και του Construction 4.0.

Το επόμενο κεφάλαιο παρουσιάζει τα τρία βασικά τεχνολογικά υποσυστήματα του DISCOVER και τον τρόπο με τον οποίο αυτά συνεργάζονται για την υλοποίηση της ολοκληρωμένης ψηφιακής πλατφόρμας του έργου.

Ρομποτική, Τεχνητή Νοημοσύνη και Πολυαισθητηριακή Ανίχνευση στο DISCOVER

Το DISCOVER αξιοποιεί προηγμένες τεχνολογίες ρομποτικής, τεχνητής νοημοσύνης και πολυαισθητηριακής σύντηξης δεδομένων (sensor fusion) για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος αυτοματοποιημένης επιθεώρησης κατασκευών. Η βασική καινοτομία του έργου έγκειται στην ενοποίηση διαφορετικών αισθητήρων και αλγορίθμων σε μία ενιαία πλατφόρμα, η οποία επιτρέπει την αξιόπιστη αναγνώριση δομικών στοιχείων, τη δημιουργία ψηφιακών μοντέλων και την υποστήριξη της επιλεκτικής αποδόμησης.

4.1 Robo-Scan

Το Robo-Scan αποτελεί το υποσύστημα μη καταστροφικού ελέγχου του έργου και βασίζεται κυρίως στη χρήση Ground Penetrating Radar (GPR) για τη διερεύνηση των εσωτερικών χαρακτηριστικών των δομικών στοιχείων. Μέσω της αυτόνομης σάρωσης, παρέχεται πληροφορία για τον οπλισμό, τις κοιλότητες και τις ενσωματωμένες εγκαταστάσεις, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ακρίβειας των τεχνικών επιθεωρήσεων και στη μείωση της αβεβαιότητας κατά τον σχεδιασμό των εργασιών.

4.2 Navi-Wall

Το Navi-Wall αναπτύσσει τις δυνατότητες αυτόνομης πλοήγησης της ρομποτικής πλατφόρμας σε πολύπλοκα εργοταξιακά περιβάλλοντα. Αξιοποιώντας τεχνολογίες LiDAR, αλγορίθμους ταυτόχρονου εντοπισμού και χαρτογράφησης (SLAM) και τεχνικές σχεδιασμού διαδρομών, το σύστημα επιτρέπει την ασφαλή και ακριβή κίνηση του ρομπότ, εξασφαλίζοντας την αποτελεσματική συλλογή δεδομένων ακόμη και σε δυσπρόσιτους χώρους.

4.3 Oliwall

Το Oliwall αποτελεί την ολοκληρωμένη ρομποτική πλατφόρμα του DISCOVER, ενοποιώντας τα υποσυστήματα επιθεώρησης, πλοήγησης και επεξεργασίας δεδομένων. Μέσω της πολυαισθητηριακής σύντηξης δεδομένων και της αξιοποίησης αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργείται μία ολοκληρωμένη ψηφιακή αναπαράσταση της κατασκευής, η οποία μπορεί να ενσωματωθεί σε περιβάλλον BIM και Digital Twin και να χρησιμοποιηθεί για τον σχεδιασμό της επιλεκτικής αποδόμησης και την αποτελεσματική διαχείριση των ανακτήσιμων δομικών πόρων.

Η συνέργεια των τριών υποσυστημάτων αποτελεί το βασικό τεχνολογικό πλεονέκτημα του DISCOVER, καθώς επιτρέπει τη μετάβαση από την αποσπασματική επιθεώρηση των κατασκευών σε μία ολοκληρωμένη, ψηφιακά υποστηριζόμενη διαδικασία λήψης αποφάσεων για την εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας.

Ψηφιακά Δίδυμα (Digital Twins), Building Information Modelling και Διαχείριση Δομικών Πόρων

Η αξιοποίηση των δεδομένων που συλλέγονται από τα ρομποτικά συστήματα του DISCOVER πραγματοποιείται μέσω των τεχνολογιών Building Information Modelling (BIM) και Ψηφιακών Διδύμων (Digital Twins), οι οποίες αποτελούν βασικά εργαλεία του ψηφιακού μετασχηματισμού των κατασκευών [2,9,14]. Σε αντίθεση με τα συμβατικά τρισδιάστατα μοντέλα, τα Ψηφιακά Δίδυμα ενσωματώνουν γεωμετρικά, τεχνικά και λειτουργικά δεδομένα, δημιουργώντας μια δυναμική ψηφιακή αναπαράσταση της κατασκευής που μπορεί να υποστηρίξει τη λήψη αποφάσεων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής της. Η διαδικασία αυτή επιτρέπει την ακριβή καταγραφή των δομικών στοιχείων, την αναγνώριση των υλικών και την εκτίμηση της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης ή ανακύκλωσής τους.

Η δημιουργία αξιόπιστων ψηφιακών μοντέλων διευκολύνει τον σχεδιασμό της επιλεκτικής αποδόμησης, τη διαχείριση των ανακτήσιμων δομικών πόρων και την αξιολόγηση εναλλακτικών σεναρίων αξιοποίησης των υλικών. Με τον τρόπο αυτό, οι τεχνολογίες BIM και Digital Twins λειτουργούν ως ο συνδετικός κρίκος μεταξύ της ψηφιακής επιθεώρησης και της κυκλικής οικονομίας, υποστηρίζοντας την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των κατασκευών.

Επιλεκτική Αποδόμηση, Κυκλική Οικονομία και Αξιοποίηση των Αποτελεσμάτων του DISCOVER

Η επιλεκτική αποδόμηση αποτελεί βασικό εργαλείο για την εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας στον κατασκευαστικό τομέα, καθώς επιτρέπει την ανάκτηση, επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση δομικών υλικών υψηλής αξίας, περιορίζοντας την παραγωγή αποβλήτων και την κατανάλωση φυσικών πόρων. Η αποτελεσματική διαχείριση των δομικών υλικών αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την επίτευξη των στόχων για κλιματική ουδετερότητα στον κατασκευαστικό τομέα. Ωστόσο, η αποτελεσματική εφαρμογή της προϋποθέτει ακριβή γνώση της σύστασης και της κατάστασης των υφιστάμενων κατασκευών, ώστε να μπορούν να σχεδιαστούν ασφαλείς και αποδοτικές στρατηγικές αποδόμησης.

Το DISCOVER αντιμετωπίζει την πρόκληση αυτή μέσω της συνδυασμένης αξιοποίησης ρομποτικής, τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών τεχνολογιών, παρέχοντας αξιόπιστα δεδομένα για τα δομικά στοιχεία και τα υλικά πριν από την έναρξη των εργασιών. Η πληροφορία αυτή υποστηρίζει τον προγραμματισμό της επιλεκτικής αποδόμησης, μειώνει την αβεβαιότητα κατά την εκτέλεση των εργασιών και αυξάνει τις δυνατότητες ανάκτησης και αξιοποίησης των δομικών πόρων.

Παράλληλα, τα αποτελέσματα του έργου δημιουργούν σημαντικές προοπτικές για τη βελτίωση της διαχείρισης των Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη ταξινόμηση των υλικών, στην ενίσχυση της ιχνηλασιμότητάς τους και στην ανάπτυξη αξιόπιστων αλυσίδων επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης. Με τον τρόπο αυτό, το DISCOVER δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών, αλλά προτείνει μία ολοκληρωμένη προσέγγιση που υποστηρίζει την πρακτική εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας και συμβάλλει στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων για έναν περισσότερο βιώσιμο, αποδοτικό και ψηφιακά μετασχηματισμένο κατασκευαστικό τομέα

7. Η Συμβολή της ΠΕΔΜΕΔΕ και της ΠΕΔΜΕΔΕ ECO στη Μεταφορά Καινοτομίας προς τον Κατασκευαστικό Κλάδο

7.1 Η ΠΕΔΜΕΔΕ ως φορέας μεταφοράς τεχνογνωσίας

Η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της ευρωπαϊκής έρευνας προϋποθέτει την αποτελεσματική μεταφορά γνώσης από την ερευνητική κοινότητα προς τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες του κατασκευαστικού τομέα. Η συμμετοχή της ΠΕΔΜΕΔΕ για πρώτη φορά σε έργο HORIZON ενισχύει τη διασύνδεση της ελληνικής εργοληπτικής κοινότητας με το ευρωπαϊκό οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας και δημιουργεί προϋποθέσεις για την ευρύτερη διάχυση σύγχρονων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική, τα Ψηφιακά Δίδυμα και το Building Information Modelling (BIM).

Παράλληλα, η ΠΕΔΜΕΔΕ λειτουργεί ως «γέφυρα» μεταξύ της ερευνητικής κοινότητας, των τεχνικών επιχειρήσεων και των αρμόδιων δημόσιων φορέων, συμβάλλοντας στην προσαρμογή των τεχνολογικών λύσεων στις πραγματικές ανάγκες της ελληνικής αγοράς και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του κατασκευαστικού κλάδου.

7.2 Η συμβολή της ΠΕΔΜΕΔΕ ECO στην κυκλική οικονομία

Η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του DISCOVER ενισχύεται περαιτέρω μέσω της δραστηριότητας της ΠΕΔΜΕΔΕ ECO, του Συλλογικού Συστήματος Εναλλακτικής Διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), το οποίο έχει ιδρυθεί με πρωτοβουλία της ΠΕΔΜΕΔΕ. Η ΠΕΔΜΕΔΕ ECO συμβάλλει στην εφαρμογή των αρχών της κυκλικής οικονομίας μέσω της οργανωμένης διαχείρισης των ΑΕΚΚ και της προώθησης πρακτικών επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης δομικών υλικών.

Οι τεχνολογίες που αναπτύσσονται στο DISCOVER μπορούν να υποστηρίξουν ουσιαστικά τη βελτίωση των διαδικασιών διαχείρισης των ΑΕΚΚ, παρέχοντας αξιόπιστα δεδομένα για τη σύσταση των κατασκευών, την ποσότητα και την ποιότητα των ανακτήσιμων υλικών, καθώς και τις δυνατότητες αξιοποίησής τους. Η διασύνδεση μεταξύ της ΠΕΔΜΕΔΕ και της ΠΕΔΜΕΔΕ ECO δημιουργεί έτσι ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο μεταφοράς της καινοτομίας στην πράξη, ενισχύοντας τη διάδοση βιώσιμων πρακτικών και υποστηρίζοντας τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ελληνικού κατασκευαστικού τομέα.

8. Στρατηγική Σημασία του DISCOVER για την Ελληνική Αγορά και Συμπεράσματα

Η μετάβαση του κατασκευαστικού τομέα προς ένα περισσότερο βιώσιμο, ψηφιακό και κυκλικό μοντέλο ανάπτυξης αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών. Οι αυξανόμενες απαιτήσεις για περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των κατασκευών, αποδοτικότερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων και ενσωμάτωση ψηφιακών τεχνολογιών στις διαδικασίες σχεδιασμού, κατασκευής και αποδόμησης δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας για τις τεχνικές επιχειρήσεις.

Το έργο DISCOVER ανταποκρίνεται στις προκλήσεις αυτές, αναπτύσσοντας ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα τεχνολογιών που συνδυάζει τη ρομποτική, την τεχνητή νοημοσύνη, τις τεχνολογίες μη καταστροφικού ελέγχου, τα Ψηφιακά Δίδυμα και το Building Information Modelling για την υποστήριξη της επιλεκτικής αποδόμησης και της κυκλικής οικονομίας [16,17]. Η ολοκληρωμένη αξιοποίηση των τεχνολογιών αυτών αναμένεται να βελτιώσει την ποιότητα των τεχνικών επιθεωρήσεων, να αυξήσει τα ποσοστά ανάκτησης και επαναχρησιμοποίησης δομικών υλικών και να συμβάλει στη μείωση του κόστους και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των έργων. Η αξιοποίηση των τεχνολογιών του DISCOVER μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά και στη μείωση του ενσωματωμένου ανθρακικού αποτυπώματος (embodied carbon) των κατασκευών, το οποίο αναγνωρίζεται διεθνώς ως κρίσιμος παράγοντας για τη βιώσιμη ανάπτυξη του δομημένου περιβάλλοντος.

Για την Ελλάδα, η συμμετοχή της ΠΕΔΜΕΔΕ στο DISCOVER αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο, καθώς ενισχύει τη διασύνδεση του ελληνικού εργοληπτικού κλάδου με το ευρωπαϊκό οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας και δημιουργεί νέες δυνατότητες μεταφοράς τεχνογνωσίας προς τις τεχνικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η σύνδεση με τις δράσεις της ΠΕΔΜΕΔΕ ECO ενισχύει τις προοπτικές αξιοποίησης των αποτελεσμάτων του έργου στη διαχείριση των Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), υποστηρίζοντας την εφαρμογή βιώσιμων πρακτικών και την ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας.

Συνολικά, το DISCOVER αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η ευρωπαϊκή έρευνα μπορεί να μετατραπεί σε πρακτικές λύσεις με άμεσο αντίκτυπο στην αγορά των κατασκευών. Η επιτυχής αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του αναμένεται να συμβάλει στην επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού του ελληνικού κατασκευαστικού κλάδου, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα και την τεχνολογική του ετοιμότητα απέναντι στις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας.

*Ο Αντώνης Πανάς είναι Δρ. Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π., Πρόεδρος Τμήματος Εταιρειών ΠΕΔΜΕΔΕ,

Εντεταλμένος Διδάσκων Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής

Σχετικά Άρθρα