Σήμερα, 6 Ιουλίου, ανοίγει ένας νέος κύκλος για τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, καθώς πραγματοποιείται η πρώτη δημοπρασία δέσμευσης χωρητικότητας με το αναθεωρημένο εμπορικό μοντέλο που υιοθέτησαν οι εμπλεκόμενες χώρες και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί.
Η διαδικασία αφορά το ετήσιο προϊόν μεταφοράς φυσικού αερίου για το έτος αερίου 2026 – 2027, με τις φυσικές ροές να ξεκινούν τον Οκτώβριο οπότε και αρχίζει το έτος φυσικού αερίου. Στην αγορά επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς πληροφορίες κάνουν λόγο για πιθανή δέσμευση δυναμικότητας που μπορεί να προσεγγίσει το 30% των περίπου 100 GWh που προσφέρονται, ενώ μεταξύ των ενδιαφερόμενων εταιρειών συγκαταλέγονται η ΔΕΠΑ Εμπορίας και η Bulgargaz.
Το φυσικό αέριο θα εξέρχεται από το Σιδηρόκαστρο με κατεύθυνση προς την Κουλάτα της Βουλγαρίας, ακολουθώντας τη διαδρομή προς τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και τελικά την Ουκρανία. Η τροφοδοσία του διαδρόμου βασίζεται κυρίως σε αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο που φθάνει στους τερματικούς σταθμούς της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, ενώ συμπληρωματικές ποσότητες προέρχονται από τον αγωγό TAP.
Η σημερινή δημοπρασία αποτελεί αποτέλεσμα μιας πολύμηνης διαπραγμάτευσης μεταξύ των Διαχειριστών Μεταφοράς της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, σε συνεργασία με τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σε αντίθεση με το προηγούμενο μοντέλο, οι εταιρείες μπορούν πλέον να δεσμεύουν δυναμικότητα σε όλα τα διασυνοριακά σημεία της διαδρομής από την Ελλάδα έως την Ουκρανία μέσω ενιαίων προϊόντων. Η δυνατότητα αυτή, σε συνδυασμό με τη μείωση των χρεώσεων και την εισαγωγή ετήσιων προϊόντων, επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες που οδήγησαν στην αποτυχία των δημοπρασιών Route 1, Route 2 και Route 3.
Ο κύκλος των νέων δημοπρασιών θα συνεχιστεί με τριμηνιαία και μηνιαία προϊόντα, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στις εμπορικές στρατηγικές των συμμετεχόντων.
Καθοριστικό ρόλο για την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας του διαδρόμου διαδραματίζουν και οι επενδύσεις που υλοποιήθηκαν στη Βουλγαρία. Μετά την ολοκλήρωση έργων αναβάθμισης του δικτύου, η δυναμικότητα αυξήθηκε κατά 50%, με αποτέλεσμα το τμήμα Ελλάδας -Βουλγαρίας να μπορεί πλέον να μεταφέρει 3,1 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως έναντι 2,4 δισ. κυβικών μέτρων στο παρελθόν.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός του Κάθετου Διαδρόμου αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη γεωγραφική εμβέλεια. Η σύνδεση με τη Βόρεια Μακεδονία προχωρά, με το έργο στην ελληνική πλευρά να αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2026 και το αντίστοιχο τμήμα στη γειτονική χώρα έναν χρόνο αργότερα. Ενδιαφέρον για διασύνδεση εκδηλώνεται ήδη και από τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη, ενώ στους μελλοντικούς σχεδιασμούς περιλαμβάνεται και η επέκταση προς τη Σερβία.
Η σημασία του έργου αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος ενόψει της απόφασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πλήρη διακοπή των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Η σημερινή διαδικασία αναμένεται, επομένως, να λειτουργήσει ως βαρόμετρο για το κατά πόσο το νέο εμπορικό μοντέλο μπορεί να προσελκύσει σταθερό και μακροπρόθεσμο ενδιαφέρον, μετατρέποντας τον Κάθετο Διάδρομο στη νέα ενεργειακή αρτηρία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Περισσότερες ειδήσεις
Σ. Μιχελάκη (ΔΕΣΦΑ): Η ενεργειακή ασφάλεια «χτίζεται» με υποδομές και ισχυρά νομικά πλαίσια
Ενεργειακός κόμβος των Βαλκανίων η Ελλάδα: Εκτόξευση των εξαγωγών αερίου κατά 316%!
