Σε βασικό εργαλείο για την ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου αναδεικνύεται ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, καθώς η αγορά στρέφει το βλέμμα της στις νέες δημοπρασίες δυναμικότητας που προγραμματίζονται το επόμενο διάστημα. Η πρωτοβουλία των Διαχειριστών για την εισαγωγή μακροχρόνιων προϊόντων μεταφοράς θεωρείται ότι μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα, προσφέροντας στους συμμετέχοντες της αγοράς μεγαλύτερη ασφάλεια και ορατότητα.
Ο ΔΕΣΦΑ ετοιμάζει την πρώτη δημοπρασία ετήσιων προϊόντων για τον Ιούλιο, ενώ παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η δυνατότητα πολυετούς προγραμματισμού θα διευκολύνει τους διεθνείς traders να σχεδιάσουν εμπορικές κινήσεις και να αξιοποιήσουν αποτελεσματικότερα τις υποδομές LNG της Ελλάδας.
Η αυξανόμενη βαρύτητα του έργου αποτυπώνεται και στο διπλωματικό επίπεδο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου αναμένεται να βρεθεί εκ νέου στις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο των επαφών του σχήματος «3+1», στο οποίο συμμετέχουν η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Αν και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI) παραμένει το βασικό αντικείμενο των συζητήσεων, ιδιαίτερο ενδιαφέρον καταγράφεται και για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο Κάθετος Διάδρομος στη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τις αγορές της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ουκρανίας.
Το γεωπολιτικό αποτύπωμα του έργου ανέδειξε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Σόφια. Ο Έλληνας πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στις ενεργειακές διασυνδέσεις ως βασικό άξονα της συνεργασίας Ελλάδας και Βουλγαρίας, σημειώνοντας ότι ο Κάθετος Διάδρομος ενισχύει τη στρατηγική θέση των δύο χωρών στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη. Όπως επισήμανε, Αθήνα και Σόφια αποκτούν ολοένα σημαντικότερο ρόλο στην τροφοδοσία κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, ενώ συνέδεσε το εγχείρημα με ένα ευρύτερο πλέγμα μεταφορικών και ενεργειακών υποδομών που εκτείνεται από τα ελληνικά λιμάνια έως την Ουκρανία, με τη συμμετοχή της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας.
Στην προοπτική που δημιουργεί η νέα ενεργειακή πραγματικότητα στην Ευρώπη στάθηκε και ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Gastrade, Κωστής Σιφναίος. Σε πρόσφατη συνέντευξή του υπογράμμισε ότι η σταδιακή μετατόπιση της ευρωπαϊκής αγοράς προς το LNG δημιουργεί μια μοναδική ευκαιρία για την Ελλάδα να ενισχύσει τη θέση της στον χάρτη του ενεργειακού εφοδιασμού. Σύμφωνα με τον ίδιο, η απομάκρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο δημιουργεί ένα σημαντικό κενό, το οποίο θα πρέπει να καλυφθεί μέσα από νέες πηγές προμήθειας και εναλλακτικές οδεύσεις μεταφοράς.
Ο επικεφαλής της Gastrade εκτιμά ότι η μετάβαση σε ετήσια προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας αποτελεί ένα πιο λειτουργικό και αποτελεσματικό μοντέλο σε σχέση με όσα εφαρμόστηκαν μέχρι σήμερα. Την ίδια στιγμή, επισημαίνει ότι η αγορά χρειάζεται να διατηρήσει και ευέλικτα εργαλεία, προκειμένου να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες. Για τον λόγο αυτό θεωρεί ότι τα προϊόντα Route 1 και Route 2 θα πρέπει να συνεχίσουν να διατίθενται παράλληλα με τα νέα μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια προϊόντα που προβλέπει η συμφωνία των Διαχειριστών, ώστε να αξιοποιείται στο μέγιστο η υφιστάμενη δυναμικότητα του συστήματος.
Αναφερόμενος στα αποτελέσματα των προηγούμενων δημοπρασιών Route 1, Route 2 και Route 3, ο κ. Σιφναίος απέδωσε τη χαμηλή ανταπόκριση στον βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα των διαθέσιμων προϊόντων. Όπως εξήγησε, οι εισαγωγείς LNG αδυνατούσαν να σχεδιάσουν με ασφάλεια τις κινήσεις τους, καθώς δεν υπήρχε η δυνατότητα μακροπρόθεσμης δέσμευσης δυναμικότητας και κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει με βεβαιότητα τις συνθήκες της αγοράς λίγες εβδομάδες αργότερα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει επίσης στις ανάγκες ενίσχυσης του ελληνικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου. Η πρόκληση, όπως σημειώνει, γίνεται ακόμη μεγαλύτερη ενόψει της διακοπής των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τα τέλη του 2027. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Ελλάδα θα κληθεί να αντικαταστήσει με LNG σημαντικές ποσότητες αερίου αγωγού που σήμερα προέρχονται από τη Ρωσία και αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου της χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό, η Gastrade προωθεί και τον σχεδιασμό για δεύτερο πλωτό σταθμό αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG στο Θρακικό Πέλαγος, σε γειτνίαση με το FSRU της Αλεξανδρούπολης που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία.
Σ. Μιχελάκη (ΔΕΣΦΑ): Η ενεργειακή ασφάλεια «χτίζεται» με υποδομές και ισχυρά νομικά πλαίσια
Ενεργειακός κόμβος των Βαλκανίων η Ελλάδα: Εκτόξευση των εξαγωγών αερίου κατά 316%!
«Καμπανάκι» του ΔΕΣΦΑ για τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου στην ΕΕ
