Πυρκαγιές σε Ευρώπη και Βόρεια Αμερική, διαδοχικά κύματα καύσωνα και ασυνήθιστα θερμές θάλασσες συνθέτουν την εικόνα ενός ακόμη ακραίου καλοκαιριού για τον πλανήτη. Ωστόσο, το 2026 δεν είναι –τουλάχιστον ακόμη– το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί.
Μέχρι στιγμής βρίσκεται στην τρίτη θέση, πίσω από το 2024 και το 2025. Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει μέχρι το τέλος του έτους, καθώς η συνεχιζόμενη ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη και η ενίσχυση του El Niño αυξάνουν τις πιθανότητες να καταρριφθεί ακόμη και το προηγούμενο ρεκόρ.
Ο κλιματολόγος Zeke Hausfather του Berkeley Earth υπολογίζει πλέον σε 35% την πιθανότητα το 2026 να ξεπεράσει το 2024 και να γίνει το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί. Τον Μάρτιο, η αντίστοιχη εκτίμησή του ήταν μόλις 7%.
Ακόμη πιο κατηγορηματικός εμφανίζεται ο πρώην κορυφαίος επιστήμονας της NASA για το κλίμα James Hansen, ο οποίος εκτιμά ότι μέχρι το τέλος του έτους το 2026 θα ξεπεράσει οριακά το 2024.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι θερμοκρασίες των θαλασσών. Από τον Ιούνιο, η ημερήσια θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών κινείται σχεδόν καθημερινά σε επίπεδα ρεκόρ, ενώ, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus, περίπου το 82% της επιφάνειας των ωκεανών έχει βρεθεί φέτος αντιμέτωπο με θαλάσσιους καύσωνες.
Ο Hansen επισημαίνει ότι υπάρχει συνήθως χρονική υστέρηση περίπου ενάμιση μήνα μέχρι η αυξημένη θερμότητα των ωκεανών να αποτυπωθεί πλήρως στη μέση παγκόσμια θερμοκρασία.
Οι εκτιμήσεις μεταβάλλονται γρήγορα. Περίπου έναν μήνα νωρίτερα, η αμερικανική NOAA έδινε μόλις 0,1% πιθανότητα στο 2026 να καταλήξει στην πρώτη θέση, όμως ο επικεφαλής παρακολούθησης Russell Vose έχει ήδη προαναγγείλει αναθεώρηση των πιθανοτήτων μετά την ανάλυση των στοιχείων του Ιουλίου.
Καθοριστικός παράγοντας για το υπόλοιπο του έτους αναμένεται να είναι το El Niño, το φυσικό φαινόμενο θέρμανσης στον τροπικό Ειρηνικό, το οποίο επηρεάζει τόσο την παγκόσμια θερμοκρασία όσο και τα καιρικά μοτίβα. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι το φαινόμενο μπορεί να εξελιχθεί σε εξαιρετικά ισχυρό τους επόμενους μήνες.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν, πάντως, ότι οι ακραίες συνθήκες που καταγράφονται αυτό το καλοκαίρι δεν μπορούν να αποδοθούν στο El Niño, καθώς η κύρια επίδρασή του στις παγκόσμιες θερμοκρασίες αναμένεται αργότερα.
Ο κλιματολόγος Zachary Labe του Climate Central τονίζει ότι ο βασικός παράγοντας πίσω από τη μακροχρόνια άνοδο των θερμοκρασιών είναι η κλιματική αλλαγή, ενώ το El Niño προσθέτει περίπου 0,1 έως 0,2 βαθμούς Κελσίου πάνω στη μακροπρόθεσμη τάση.
Η εικόνα είναι ήδη ιδιαίτερα έντονη στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τη Samantha Burgess του Copernicus, η ήπειρος αντιμετώπισε ένα εξαιρετικό κύμα ζέστης τον Μάιο, νέο επεισόδιο τον Ιούνιο, δύο τον Ιούλιο και ακόμη ένα στις αρχές Αυγούστου, με ιδιαίτερη ένταση σε Γαλλία και Ισπανία.
Παράλληλα, ακραίες θερμοκρασίες έχουν καταγραφεί στη Βόρεια και Νότια Αμερική αλλά και στην Ινδία. Ιδιαίτερα επιβαρυντικές είναι οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες, καθώς περιορίζουν τη δυνατότητα του ανθρώπινου οργανισμού να ανακάμψει από την έκθεση στη ζέστη.
Οι επιστήμονες διαφωνούν για το εάν το 2026 θα καταλήξει τελικά στην κορυφή της κατάταξης, εμφανίζονται όμως πολύ πιο συγκλίνουσες οι εκτιμήσεις τους για το επόμενο έτος.
Με ένα ισχυρό El Niño να προστίθεται πάνω σε έναν πλανήτη που έχει ήδη θερμανθεί σημαντικά εξαιτίας των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, το 2027 θεωρείται πολύ ισχυρός υποψήφιος για νέο παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας.
Όπως συνοψίζει ο Hausfather, η κλιματική αλλαγή επιστρέφει πλέον στο προσκήνιο «με τρόπο που γίνεται όλο και δυσκολότερο να αγνοηθεί».
Περισσότερες ειδήσεις
Έκκληση ΟΗΕ για 202 εκατ. δολάρια με στόχο την προστασία 8,8 εκατ. ανθρώπων
Πόσο καθαρές είναι οι ελληνικές παραλίες; Νέα ευρωπαϊκή έκθεση δίνει την απάντηση
Καύσωνας έως 40°C στη Γαλλία – Το Παρίσι επιστρατεύει τα… κανάλια για δροσιά
