Νέο δρόμο για να ξεμπλοκάρει δύο από τις σημαντικότερες οδικές παρεμβάσεις της Αττικής αναζητεί το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στην αξιοποίηση των υφιστάμενων συμβάσεων παραχώρησης. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο οδικός άξονας Ελευσίνα – Οινόφυτα και η Σήραγγα Ηλιούπολης, δύο έργα που θεωρούνται κρίσιμα για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος του λεκανοπεδίου, αλλά εξακολουθούν να αναζητούν το κατάλληλο χρηματοδοτικό σχήμα.
Από τα δύο έργα, περισσότερο προχωρημένη εμφανίζεται αυτή τη στιγμή η περίπτωση του αυτοκινητόδρομου Ελευσίνα – Οινόφυτα. Σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή γύρω από τη δυνατότητα να αξιοποιηθεί η υφιστάμενη παραχώρηση της Αττικής Οδού, ώστε να δημιουργηθεί το χρηματοδοτικό και συμβατικό πλαίσιο που θα επιτρέψει στο έργο να περάσει από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση.
Για τη Σήραγγα Ηλιούπολης εξετάζεται επίσης η λύση της επέκτασης υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης. Το έργο παραμένει ψηλά στις προτεραιότητες, καθώς συνδέεται άμεσα με τη μελλοντική κυκλοφοριακή επιβάρυνση των νοτίων προαστίων και την πλήρη ανάπτυξη του Ελληνικού.
Η κατεύθυνση που εξετάζεται έχει ένα βασικό πλεονέκτημα. Επιτρέπει την προώθηση νέων υποδομών μέσα από συμβάσεις που βρίσκονται ήδη σε ισχύ, περιορίζοντας την ανάγκη για έναν νέο, πολυετή διαγωνισμό και αναζητώντας παράλληλα ένα μοντέλο που δεν θα απαιτεί το σύνολο της χρηματοδότησης από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Η λύση δεν είναι άγνωστη στην ελληνική αγορά υποδομών. Χαρακτηριστικό προηγούμενο αποτελεί η περίπτωση του άξονα Πάτρα – Πύργος, ο οποίος εντάχθηκε το 2022 στη σύμβαση παραχώρησης της Ολυμπίας Οδού. Αντίστοιχα μοντέλα έχουν χρησιμοποιηθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Κροατία.
Το συγκεκριμένο εργαλείο θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμο σε μια περίοδο κατά την οποία τα μεγάλα νέα έργα υποδομών καλούνται να βρουν εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης. Η επέκταση μιας υφιστάμενης παραχώρησης μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να επιταχύνει τις διαδικασίες και να αξιοποιήσει τα έσοδα ενός ώριμου αυτοκινητοδρόμου για τη χρηματοδότηση μιας νέας υποδομής.
Η εξίσωση, ωστόσο, δεν είναι απλή. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς μια ουσιώδης τροποποίηση ή χρονική επέκταση μιας υφιστάμενης σύμβασης πρέπει να είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο και να τεκμηριώνεται οικονομικά. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι συζητήσεις γύρω από το Ελευσίνα – Οινόφυτα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Ο νέος οδικός άξονας Ελευσίνα – Οινόφυτα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο ως ένα από τα μεγαλύτερα νέα οδικά έργα που σχεδιάζονται για την Αττική. Η αποκαλούμενη «παράκαμψη Αττικής» φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια νέα σύνδεση ανάμεσα στην περιοχή της Ελευσίνας και τα Οινόφυτα, επιτρέποντας σε σημαντικό μέρος της διαμπερούς κυκλοφορίας να αποφεύγει το σημερινό επιβαρυμένο οδικό δίκτυο του Λεκανοπεδίου.
Η σημασία του έργου βρίσκεται κυρίως στη σύνδεση των μεγάλων αυτοκινητοδρόμων. Ο νέος κλειστός αυτοκινητόδρομος, με ανισόπεδους κόμβους, σχεδιάζεται ώστε να λειτουργεί συμπληρωματικά προς την Αττική Οδό, τη Νέα Οδό και την Ολυμπία Οδό, δημιουργώντας έναν νέο διάδρομο για τις μετακινήσεις μεταξύ της δυτικής και της βόρειας Αττικής.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην εμπορευματική και βαριά κυκλοφορία. Σήμερα μεγάλο μέρος των φορτηγών που κινούνται μεταξύ των βασικών οδικών αξόνων περνά από ήδη κορεσμένες περιοχές. Η νέα σύνδεση μπορεί να επιτρέψει σε σημαντικό μέρος αυτών των οχημάτων να παρακάμπτει την πρωτεύουσα, μειώνοντας την πίεση τόσο στην Αττική Οδό όσο και σε άλλους βασικούς οδικούς άξονες.
Το έργο βρίσκεται στον σχεδιασμό του υπουργείου εδώ και χρόνια, ενώ από το 2023 έχει κατατεθεί σχετική Πρότυπη Πρόταση από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Το μεγαλύτερο εμπόδιο μέχρι σήμερα παραμένει η χρηματοδότηση, καθώς πρόκειται για μία παρέμβαση μεγάλου μεγέθους, η οποία δύσκολα μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά σε δημόσιους πόρους.
Σε αυτό το πλαίσιο αποκτά σημασία η διερεύνηση της δυνατότητας σύνδεσής του με την υφιστάμενη παραχώρηση της Αττικής Οδού. Οι σχετικές συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα είναι καθοριστικές για το εάν το συγκεκριμένο σενάριο μπορεί τελικά να αποτελέσει τη βάση για την υλοποίηση του έργου.
Στο ίδιο πακέτο μεγάλων παρεμβάσεων βρίσκεται η Σήραγγα Ηλιούπολης, ένα έργο που συζητείται εδώ και χρόνια ως η σημαντικότερη ίσως νέα οδική σύνδεση προς τα νότια προάστια.
Ο σχεδιασμός προβλέπει υπόγεια σήραγγα μήκους περίπου τριών χιλιομέτρων, η οποία θα δημιουργήσει απευθείας σύνδεση από την περιοχή του Καρέα και της Κατεχάκη με τη λεωφόρο Βουλιαγμένης. Η υποδομή προβλέπεται να διαθέτει δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση και ουσιαστικά να λειτουργεί ως συνέχεια του άξονα της Αττικής Οδού προς τα νότια.
Η διαφορά για τις καθημερινές μετακινήσεις μπορεί να είναι σημαντική. Αντί η κυκλοφορία να διοχετεύεται μέσα από το επιβαρυμένο οδικό δίκτυο της Ηλιούπολης, τα οχήματα θα μπορούν να κινούνται μέσω ενός κλειστού υπόγειου άξονα και να καταλήγουν απευθείας στη λεωφόρο Βουλιαγμένης.
Η ανάγκη για το έργο γίνεται ακόμη πιο επιτακτική λόγω των νέων δεδομένων που δημιουργεί η ανάπτυξη του Ελληνικού. Όσο προχωρούν οι οικιστικές, εμπορικές και τουριστικές αναπτύξεις στην έκταση του πρώην αεροδρομίου, τόσο αυξάνεται η πίεση για νέες υποδομές που θα μπορούν να διαχειριστούν τις πρόσθετες μετακινήσεις προς τα νότια προάστια. Η Σήραγγα Ηλιούπολης έχει αποτελέσει αντικείμενο Πρότυπης Πρότασης από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, την Άβαξ και την Aktor.
Η επιλογή των επεκτάσεων υφιστάμενων παραχωρήσεων αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο επιχειρείται να προχωρήσει η επόμενη γενιά μεγάλων οδικών έργων. Με τους διαθέσιμους δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους να πρέπει να κατανεμηθούν σε ένα μεγάλο χαρτοφυλάκιο υποδομών, το υπουργείο αναζητεί λύσεις που θα μπορούν να κινητοποιήσουν παράλληλα τα απαραίτητα ιδιωτικά κεφάλαια για την υλοποίηση των μεγάλων αυτών έργων.
Περισσότερες ειδήσεις
N. Ταχιάος: Το Flyover «τρέχει» γρήγορα, αλλά δεν θα ολοκληρωθεί πριν από τον Μάιο του 2027
