Στη δημοσιότητα δόθηκε ο Οδηγός Εφαρμογής της δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ 2021–2027, ανοίγοντας τον δρόμο για το επόμενο στάδιο του προγράμματος, που προβλέπει επιδοτήσεις από 70% έως 95% για την ανακαίνιση και την ενεργειακή αναβάθμιση παλαιών κατοικιών. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν πλέον να ενημερωθούν αναλυτικά για τους όρους συμμετοχής, τις επιλέξιμες δαπάνες και τα δικαιολογητικά που θα χρειαστούν για τις αιτήσεις χρηματοδότησης.
Η δράση, συνολικού ανακοινωθέντος προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, με την επιχορήγηση για τις εργασίες να φτάνει έως τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Προβλέπεται επίσης πρόσθετη κάλυψη δαπανών έως 2.500 ευρώ για μελέτες, άδειες και άλλες υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Στόχος του προγράμματος είναι η αξιοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος, με την επαναφορά κλειστών κατοικιών σε χρήση, αλλά και η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης σε ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία. Παράλληλα, επιδιώκεται η μείωση του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών και η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.
Η δημοσίευση του Οδηγού ακολουθεί την ενεργοποίηση της πλατφόρμας έκδοσης Βεβαιώσεων Επιλεξιμότητας. Δεν σηματοδοτεί, ωστόσο, την έναρξη υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης, καθώς οι σχετικές ημερομηνίες θα ανακοινωθούν στη συνέχεια.
Το πρόγραμμα καλύπτει δύο βασικές κατηγορίες ακινήτων:
Για τις κλειστές κατοικίες, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να διαθέτουν πλήρη κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό τουλάχιστον 20%. Για τις ήδη κατοικούμενες, προβλέπεται συμμετοχή φυσικών προσώπων που διαθέτουν πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα, σύμφωνα με τους όρους της δράσης.
Οι κατοικίες πρέπει, μεταξύ άλλων, να διαθέτουν οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, να κατατάσσονται ενεργειακά στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη και να έχουν επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ., όριο που αυξάνεται στα 150 τ.μ. για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.
Επιπλέον, προβλέπονται περιορισμοί για ακίνητα που έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί από προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης ή ανακαίνισης μετά το 2020, με τις εξαιρέσεις που προσδιορίζει ο Οδηγός.
Ως προς τα εισοδηματικά κριτήρια, προβλέπονται δύο κατηγορίες, με βασικά όρια ετήσιου φορολογητέου εισοδήματος 18.000 και 25.000 ευρώ για άγαμους, καθώς και 25.000 και 35.000 ευρώ για έγγαμους χωρίς ανήλικα τέκνα, αντίστοιχα. Τα όρια προσαυξάνονται ανάλογα με τον αριθμό των ανήλικων παιδιών, ενώ προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για μονογονεϊκά νοικοκυριά.
Η βασική επιχορήγηση διαμορφώνεται στο 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και στο 70% για τη δεύτερη. Προβλέπονται πρόσθετες προσαυξήσεις πέντε ποσοστιαίων μονάδων, υπό προϋποθέσεις, για ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνους, πολύτεκνους και περιπτώσεις αναπηρίας. Το ανώτατο ποσοστό φτάνει στο 95% για την πρώτη κατηγορία και στο 85% για τη δεύτερη.
Η δράση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων ανακαίνισης και επισκευής, μεταξύ των οποίων:
Παράλληλα, χρηματοδοτούνται εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμομόνωση, συστήματα σκίασης και μηχανικού αερισμού, αναβάθμιση θέρμανσης και ψύξης, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, ηλιακών θερμοσιφώνων και άλλων επιλέξιμων συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας.
Βασική προϋπόθεση είναι κάθε πρόταση να συνδυάζει εργασίες ανακαίνισης με ενεργειακές παρεμβάσεις, ώστε η κατοικία να αναβαθμίζεται κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.
Οι δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να αντιστοιχούν στο 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού, ενώ οι εργασίες ανακαίνισης μπορούν να καλύπτουν έως το 80%.
Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης για τις παρεμβάσεις διαμορφώνεται σε 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, με μέγιστο όριο τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.
Επιπλέον, προβλέπεται κάλυψη 100% έως συνολικά 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες, όπως Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, τεχνικό σύμβουλο, ελεγκτή δόμησης και απαιτούμενες άδειες ή μελέτες.
Η υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης θα πραγματοποιηθεί σε διαδοχικές φάσεις, με προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια στις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.
Για τις δεύτερες προβλέπεται περαιτέρω προτεραιοποίηση με βάση την εισοδηματική κατηγορία, αρχικά για τα νοικοκυριά της πρώτης και ακολούθως για εκείνα της δεύτερης κατηγορίας.
Η δημοσίευση του Οδηγού Εφαρμογής δεν συνοδεύεται από άμεσο άνοιγμα της πλατφόρμας αιτήσεων. Οι ημερομηνίες ενεργοποίησης και οι αντίστοιχες προθεσμίες θα γνωστοποιηθούν με νεότερη ανακοίνωση.
Μέχρι τότε, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να εξετάσουν αναλυτικά τους όρους του προγράμματος, να ελέγξουν την κατάσταση των ακινήτων τους και να προετοιμάσουν τα απαραίτητα στοιχεία για τη συμμετοχή τους.
Απαραίτητη προϋπόθεση για την αίτηση χρηματοδότησης είναι η προηγούμενη έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για τη συγκεκριμένη κατοικία. Η Βεβαίωση αποτελεί το πρώτο στάδιο συμμετοχής, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως έγκριση της επιχορήγησης.
Η αίτηση χρηματοδότησης θα υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω του πληροφοριακού συστήματος της δράσης, το οποίο διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ). Δεν προβλέπεται η κατάθεση φυσικού φακέλου.
Κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας αποτελεί το Σχέδιο Παρεμβάσεων, στο οποίο θα αποτυπώνονται οι προτεινόμενες εργασίες και ο αντίστοιχος προϋπολογισμός. Με βάση αυτό θα προσδιορίζεται το ποσό της αιτούμενης επιχορήγησης και θα εξετάζεται η συμμόρφωση με τους όρους χρηματοδότησης.
Η συνδρομή τεχνικού συμβούλου δεν είναι υποχρεωτική για την υποβολή της αίτησης, συνιστάται ωστόσο για την επιλογή των κατάλληλων παρεμβάσεων, τη σύνταξη του Σχεδίου και τη ρεαλιστική εκτίμηση του κόστους.
Κατά την αρχική υποβολή θα απαιτούνται το Σχέδιο Παρεμβάσεων, οι προβλεπόμενες υπεύθυνες δηλώσεις και, όπου χρειάζεται, πρόσθετα δικαιολογητικά.
Το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας θα προσκομίζονται σε επόμενο στάδιο, μετά τη θετική αρχική αξιολόγηση της αίτησης και εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.
Ο Οδηγός περιλαμβάνει επίσης τις διαδικασίες αξιολόγησης, έγκρισης χρηματοδότησης, υλοποίησης των εργασιών, ελέγχου και πιστοποίησης των παρεμβάσεων, καθώς και καταβολής της επιχορήγησης.
Η διάρκεια υλοποίησης κάθε έργου μπορεί να φτάσει έως τους 18 μήνες από την απόφαση υπαγωγής, χωρίς να υπερβαίνει την 31η Δεκεμβρίου 2028.
Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να αξιοποιήσουν το διάστημα πριν από την ενεργοποίηση της πλατφόρμας, προκειμένου να ελέγξουν τα στοιχεία των ακινήτων τους και να προετοιμάσουν έναν πλήρη φάκελο.
Ειδικότερα, θα πρέπει να εξετάσουν τυχόν εκκρεμότητες που αφορούν τη νομιμότητα ή την τακτοποίηση του ακινήτου, να εξασφαλίσουν τις απαιτούμενες συναινέσεις συνιδιοκτητών και να καταρτίσουν το Σχέδιο Παρεμβάσεων με βάση τις πραγματικές ανάγκες και το εκτιμώμενο κόστος.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι δεσμεύσεις μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Για τις κλειστές κατοικίες που θα εκμισθωθούν προβλέπεται υποχρεωτική μακροχρόνια μίσθωση για πέντε χρόνια και απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης κατά το ίδιο διάστημα. Το μισθωτήριο πρέπει να αναρτηθεί στην ΑΑΔΕ εντός οκτώ μηνών από την ολοκλήρωση του έργου.
Για όλες τις επιχορηγούμενες κατοικίες προβλέπεται διατήρηση της δηλωμένης χρήσης για πέντε έτη, ενώ ενδεχόμενη μεταβίβαση του ακινήτου κατά το διάστημα αυτό μπορεί να συνεπάγεται υποχρέωση επιστροφής της ενίσχυσης.
Το σύνολο των δικαιολογητικών, των υπεύθυνων δηλώσεων και των ειδικότερων όρων συμμετοχής περιλαμβάνεται στα παραρτήματα του Οδηγού Εφαρμογής.
Η δράση χρηματοδοτείται από πόρους του ΕΣΠΑ 2021–2027, με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ελληνικό Δημόσιο, και συνδέει την αναβάθμιση παλαιών κατοικιών με την προσπάθεια αντιμετώπισης των στεγαστικών αναγκών και τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.
Ο Οδηγός Εφαρμογής είναι διαθέσιμος στην επίσημη ιστοσελίδα του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» 2021–2027.
Περισσότερες ειδήσεις
