MENU

Αθήνα: Πνίγεται στα καυσαέρια και μένει πίσω στις καθαρές μετακινήσεις – Στην τελευταία θέση της κατάταξης 40 ευρωπαικών πόλεων

Η ελληνική πρωτεύουσα συγκέντρωσε μόλις 13,8/60 στην αξιολόγηση της Clean Cities, λαμβάνοντας βαθμολογία F

Υψηλές συγκεντρώσεις διοξειδίου του αζώτου, αργή αποκλιμάκωση της ρύπανσης και ελλείψεις στις πολιτικές βιώσιμης μετακίνησης αποτυπώνει για την ποιότητα του αέρα στην Αθήνα η νέα συγκριτική αξιολόγηση της Clean Cities. Η ελληνική πρωτεύουσα καταλαμβάνει την 40ή και τελευταία θέση ανάμεσα σε 40 ευρωπαϊκές πόλεις, συγκεντρώνοντας μόλις 13,8 βαθμούς σε σύνολο 60 και λαμβάνοντας τη χαμηλότερη βαθμολογική κατηγορία, F. Η επίδοση συνδέεται τόσο με τις υψηλές συγκεντρώσεις ρύπων όσο και με την περιορισμένη πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια και τις αδυναμίες στις πολιτικές για καθαρότερες μετακινήσεις.

Η έρευνα Free to Breathe δίνει στην Αθήνα τα …σκήπτρα αναφορικά με το διοξείδιο του αζώτου (NO₂). Η μέση συγκέντρωσή του στην πρωτεύουσα φτάνει τα 37,6 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο, αγγίζοντας την υψηλότερη τιμή μεταξύ των πόλεων που εξετάστηκαν. Ακολουθούν το Τορίνο με 33,4 μg/m³ και το Βουκουρέστι με 32,2 μg/m³, ενώ στη Στοκχόλμη η αντίστοιχη μέτρηση περιορίζεται στα 10,5 μg/m³.

Εξίσου προβληματική με τις τιμές, είναι και η εξέλιξη του δείκτη στον χρόνο. Από τη σύγκριση των περιόδων που εξέτασε η έρευνα προκύπτει ότι η συγκέντρωση NO₂ στην Αθήνα υποχώρησε μόλις κατά 9,3%. Πρόκειται για τη μικρότερη μείωση μεταξύ των 40 πόλεων, όταν ο μέσος όρος της έρευνας ανέρχεται σε 35,1%, ενώ σε ορισμένες πόλεις, όπως η Κοπεγχάγη, η Στοκχόλμη και η Στουτγάρδη, η αποκλιμάκωση πλησίασε το 50%.

Να σημειωθεί ότι το σημερινό ετήσιο όριο για το NO₂ είναι 40 μg/m³, ενώ από το 2030 θα μειωθεί στα 20 μg/m³. Με μέση συγκέντρωση 37,6 μg/m³, η Αθήνα βρίσκεται ήδη κοντά στο ισχύον όριο, αλλά αρκετά πάνω από το επίπεδο που θα απαιτείται σε λίγα χρόνια.

Οι οδικές μεταφορές αποτελούν σημαντική πηγή οξειδίων του αζώτου, καθώς οι συγκεκριμένοι ρύποι παράγονται κυρίως από την καύση καυσίμων στους κινητήρες. Σύμφωνα με την έκθεση, στις ευρωπαϊκές πόλεις οι μεταφορές ευθύνονται για περίπου το μισό των σχετικών εκπομπών.

Η έρευνα αξιολόγησε και τις επιδόσεις σε έναν ακόμα ρύπο, αυτόν των λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων PM₂.₅. Η μέση συγκέντρωση στην Αθήνα υπολογίζεται σε 13,2 μg/m³, υπερβαίνοντας το νέο ετήσιο ευρωπαϊκό όριο των 10 μg/m³ που θα ισχύσει από το 2030, με την ελληνική πρωτεύουσα πάντως να μην έχει τη χειρότερη επίδοση στον συγκεκριμένο δείκτη αφού στο Μιλάνο καταγράφονται 19,5 μg/m³ και στο Τορίνο 18,7 μg/m³.

Μεγάλες ελλείψεις στις πολιτικές μετακίνησης

Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκε επίσης το κατά πόσο οι πόλεις εφαρμόζουν παρεμβάσεις που μπορούν να περιορίσουν την κυκλοφορία ρυπογόνων οχημάτων και να ενισχύσουν τις εναλλακτικές μετακινήσεις. Και αυτη η κατηγορία όμως δεν είχε χαρμόσυνες ειδήσεις για την Αθηνα, η οποία κατάφερε να συγκεντρώσει μόλις 1 βαθμό στους 10.

Ειδικότερα, δεν λαμβάνει βαθμολογία για την ύπαρξη ζώνης χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών, καθώς συγκαταλέγεται στις εννέα πόλεις χωρίς τέτοια ρύθμιση. Μηδενική είναι επίσης η επίδοσή της στις προστατευμένες ποδηλατικές υποδομές, αφού αυτές καλύπτουν λιγότερο από το 10% των βασικών οδικών αξόνων, καθώς και στους δρόμους γύρω από σχολεία χωρίς αυτοκίνητα. Μοναδική θετική βαθμολογία καταγράφεται στην ηλεκτροκίνηση των λεωφορείων, με έναν βαθμό στους δύο.

Αντίθετα, η Κοπεγχάγη και το Άμστερνταμ συγκεντρώνουν 9/10 στον δείκτη πολιτικών για καθαρότερες μεταφορές, ενώ η Αμβέρσα λαμβάνει 8/10.

Οι στόχοι του 2030 και η πρόκληση για την Αθήνα

Συνολικά, μόνο τρεις από τις 40 πόλεις – η Κοπεγχάγη, η ευρύτερη περιοχή της Στοκχόλμης και η ευρύτερη περιοχή του Ελσίνκι – πληρούν ήδη και τα τέσσερα νέα όρια για το NO₂ και τα PM₂.₅. Τουλάχιστον ένα όριο υπερβαίνουν 37 πόλεις, ενώ 18 δεν ανταποκρίνονται σε κανένα από τα τέσσερα.

Η αναθεωρημένη ευρωπαϊκή οδηγία προβλέπει ότι τα κράτη – μέλη πρέπει να ενσωματώσουν τις νέες απαιτήσεις στην εθνική νομοθεσία έως τις 11 Δεκεμβρίου 2026, ενώ τα νέα όρια θα εφαρμοστούν από το 2030.

Η διευθύντρια της εκστρατείας Clean Cities, Barbara Stoll, επισημαίνει ότι η Αθήνα έχει σημειώσει ελάχιστη πρόοδο στη μείωση της ρύπανσης την τελευταία δεκαετία και χρειάζεται ουσιαστικότερες παρεμβάσεις στις μεταφορές. Μεταξύ των προτάσεων της έρευνας περιλαμβάνονται οι ζώνες χαμηλών εκπομπών, τα προστατευμένα δίκτυα ποδηλάτου, η πλήρης ηλεκτροκίνηση των αστικών λεωφορείων και οι μόνιμοι σχολικοί δρόμοι.

Από την πλευρά του, το ECOCITY συνδέει τα ευρήματα με το μοντέλο αστικής κινητικότητας στην Ελλάδα, επισημαίνοντας την προτεραιότητα που εξακολουθεί να δίνεται στο ιδιωτικό αυτοκίνητο, τις αδυναμίες των δημόσιων συγκοινωνιών και την ανεπαρκή υποστήριξη του περπατήματος και της ποδηλασίας. Πρόκειται για παράγοντες που, σύμφωνα με την οργάνωση, επιβαρύνουν τόσο την ατμόσφαιρα όσο και τη δημόσια υγεία.

Περισσότερες ειδήσεις

Θέλεις να κοιμάσαι καλύτερα; Κοίτα τι υπάρχει έξω από το παράθυρό σου

Αέρας – «δηλητήριο» σε 14 ελληνικές πόλεις: Στον πάτο της Ευρώπης Αθήνα και Ιωάννινα

Η «πράσινη» μεταμόρφωση του Παρισιού – Η μητρόπολη που έγινε πρότυπο αστικής βιωσιμότητας

Ζούσαμε πιο «πράσινα» πριν το πλαστικό; Οι συνήθειες του χθες που επιστρέφουν ως λύση του αύριο

Σχετικά Άρθρα