Το τοπίο γύρω από την αύξηση του φόρου μεταβίβασης ακινήτων από το 3% στο 15% για συγκεκριμένες κατηγορίες αγοραστών από το εξωτερικό επιχειρεί να ξεκαθαρίσει η αγορά του real estate, καθώς η νέα φορολογική επιβάρυνση, που προβλέπεται να εφαρμοστεί από την 1η Ιουλίου 2027, δημιουργεί καινούργια δεδομένα για τις επενδύσεις σε κατοικίες στην Ελλάδα. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο αυξημένος συντελεστής δεν αφορά συλλήβδην τους ξένους αγοραστές, αλλά όσους διατηρούν τη φορολογική τους κατοικία εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ανεξάρτητα από την υπηκοότητά τους.
Η διάκριση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους Έλληνες του εξωτερικού, τους διεθνείς επενδυτές και τους ενδιαφερόμενους για το πρόγραμμα Golden Visa, καθώς η χώρα φορολογικής κατοικίας αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για το τελικό κόστος απόκτησης ενός ακινήτου. Σύμφωνα με την Kentriki – Savills Greece, η οποία επικαλείται τον νόμο 5355/2026, η αύξηση αφορά τις αγορές κατοικιών από φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι τρίτων χωρών, με τον νέο συντελεστή να εφαρμόζεται στα οριστικά συμβόλαια αγοράς που υπογράφονται από την 1η Ιουλίου 2027.
Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επηρεάσει τον προγραμματισμό αγοραπωλησιών, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου η ζήτηση από το εξωτερικό αποτελεί σημαντικό τμήμα της αγοράς. Παράλληλα, θέτει νέα δεδομένα για όσους σχεδιάζουν να αποκτήσουν κατοικία στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια, καθώς η πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση μπορεί να ανέλθει σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ.
Το βασικό στοιχείο που ξεκαθαρίζει η Kentriki – Savills Greece είναι ότι η αύξηση δεν συνδέεται με την εθνικότητα του αγοραστή, αλλά αποκλειστικά με τη φορολογική του κατοικία. Αυτό σημαίνει ότι ένας Έλληνας πολίτης που ζει μόνιμα και φορολογείται στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά ή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μπορεί να υπαχθεί στον αυξημένο συντελεστή εφόσον αποφασίσει να αγοράσει κατοικία στην Ελλάδα. Αντίθετα, ένας πολίτης τρίτης χώρας που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας ή άλλου κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου δεν εμπίπτει, σύμφωνα με την ίδια ενημέρωση, στη συγκεκριμένη επιβάρυνση.
Επομένως, η κατοχή ελληνικού ή ευρωπαϊκού διαβατηρίου δεν εξασφαλίζει από μόνη της απαλλαγή από τον υψηλότερο φόρο. Αντίστοιχα, η υπηκοότητα χώρας εκτός ΕΕ δεν συνεπάγεται αυτομάτως την εφαρμογή του συντελεστή 15%.
Εκτός της συγκεκριμένης αύξησης παραμένουν οι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, ΕΕ και ΕΟΧ, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι προβλεπόμενες απαλλαγές για την αγορά πρώτης κατοικίας, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Η διαφορά μεταξύ των δύο φορολογικών συντελεστών είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο φόρος πενταπλασιάζεται για τους αγοραστές που θα υπαχθούν στη νέα ρύθμιση.
Ενδεικτικά, για μια κατοικία αξίας 250.000 ευρώ, ο φόρος μεταβίβασης με συντελεστή 3% ανέρχεται σε 7.500 ευρώ. Με συντελεστή 15%, η επιβάρυνση φτάνει τις 37.500 ευρώ, αυξάνοντας το κόστος αγοράς κατά 30.000 ευρώ.
Σε ένα ακίνητο αξίας 400.000 ευρώ, ο φόρος αυξάνεται από τις 12.000 στις 60.000 ευρώ, ενώ για μια κατοικία αξίας 500.000 ευρώ η επιβάρυνση διαμορφώνεται στις 75.000 ευρώ, έναντι 15.000 ευρώ με τον σημερινό συντελεστή.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μιας κατοικίας αξίας 800.000 ευρώ, όπου ο φόρος μεταβίβασης θα μπορούσε να φτάσει τις 120.000 ευρώ, από 24.000 ευρώ, δημιουργώντας πρόσθετο κόστος 96.000 ευρώ.
Πρόκειται για ενδεικτικούς υπολογισμούς επί της ίδιας φορολογητέας αξίας, χωρίς να περιλαμβάνονται τα υπόλοιπα έξοδα της αγοραπωλησίας. Ωστόσο, αποτυπώνουν το μέγεθος της επιβάρυνσης και τη σημασία που αποκτά ο φορολογικός σχεδιασμός πριν από την ολοκλήρωση μιας συναλλαγής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εφαρμογή της νέας φορολογικής μεταχείρισης στους Έλληνες που διαμένουν στο εξωτερικό. Για όσους έχουν διατηρήσει τη φορολογική τους κατοικία σε τρίτες χώρες, η απόκτηση κατοικίας στην Ελλάδα ενδέχεται να συνοδεύεται από σημαντικά υψηλότερο κόστος, ακόμη και όταν η αγορά πραγματοποιείται για προσωπική ή οικογενειακή χρήση.
Η παράμετρος αυτή αφορά τόσο ομογενείς που επιθυμούν να αποκτήσουν εξοχική κατοικία όσο και εκείνους που εξετάζουν την αγορά ακινήτου ενόψει μιας μελλοντικής επιστροφής στην Ελλάδα.
Παράλληλα, ερωτήματα δημιουργούνται και για τις επενδύσεις που συνδέονται με το πρόγραμμα Golden Visa. Οι ενδιαφερόμενοι προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωστόσο η υπαγωγή τους στον αυξημένο συντελεστή δεν εξαρτάται από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα, αλλά από τη φορολογική τους κατοικία και τις τυχόν προβλεπόμενες απαλλαγές.
Για έναν επενδυτή που σχεδιάζει να αποκτήσει ακίνητο στην Ελλάδα, η ενδεχόμενη αύξηση του φόρου αποτελεί πρόσθετη παράμετρο στον υπολογισμό του συνολικού κεφαλαίου που απαιτείται. Το γεγονός αυτό μπορεί να επηρεάσει την επιλογή ακινήτου, τον προϋπολογισμό της επένδυσης και την απόφαση για τον χρόνο ολοκλήρωσης της συναλλαγής.
Καθοριστική ημερομηνία, σύμφωνα με την ενημέρωση της Kentriki – Savills Greece, είναι η 1η Ιουλίου 2027, καθώς από τότε προβλέπεται να εφαρμόζεται ο αυξημένος συντελεστής στα οριστικά συμβόλαια αγοράς κατοικιών που εμπίπτουν στη συγκεκριμένη κατηγορία.
Το χρονικό αυτό ορόσημο θα μπορούσε να επιταχύνει ορισμένες αγοραπωλησίες, καθώς οι ενδιαφερόμενοι που σχεδιάζουν ήδη την απόκτηση ακινήτου ενδέχεται να επιδιώξουν την ολοκλήρωση των συναλλαγών τους πριν από την αλλαγή του φορολογικού καθεστώτος. Την ίδια στιγμή, η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά πολυτελών κατοικιών, όπου η παρουσία αγοραστών από τρίτες χώρες είναι αισθητή, αλλά και για περιοχές που συγκεντρώνουν επενδυτικό ενδιαφέρον από το εξωτερικό.
Περισσότερες ειδήσεις
«Μαραθώνιος» οι μεταβιβάσεις ακινήτων – Πώς η γραφειοκρατία «στραγγαλίζει» την αγορά