Χωρίς συμφωνία για την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) ολοκληρώθηκε η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες, με τη νέα ενεργειακή κρίση να εντείνει τη σύγκρουση μεταξύ των κρατών – μελών για το κόστος της πράσινης μετάβασης και τις επιπτώσεις της στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προειδοποίησε ότι χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στο σύστημα η Ευρώπη κινδυνεύει με αποβιομηχάνιση, ενώ η Eurelectric ζητά να διατηρηθεί η ακεραιότητα του ETS, προκρίνοντας ένα σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο που θα στηρίζει τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια.
Η συζήτηση για το μέλλον του ETS αναδεικνύει τις διαφορετικές προτεραιότητες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η ανάγκη επιτάχυνσης της απανθρακοποίησης συγκρούεται με τις πιέσεις που δέχονται η βιομηχανία και οι καταναλωτές από το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Στη συνεδρίαση κεκλεισμένων των θυρών, ο Έλληνας πρωθυπουργός υποστήριξε ότι το σύστημα πρέπει να παραμείνει βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απανθρακοποίηση, αλλά να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Μάλιστα χαρακτήρισε ανεπαρκές το αρχικό προσχέδιο συμπερασμάτων της Συνόδου, επισημαίνοντας ότι δεν ανταποκρίνεται στον επείγοντα χαρακτήρα της κρίσης.
Η Ελλάδα, μαζί με την Ιταλία, την Τσεχία, την Πολωνία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, ζήτησαν την αναβολή της εφαρμογής του ETS2 για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές τουλάχιστον έως το 2030. Στον αντίποδα, η Φινλανδία, η Δανία και η Σουηδία εξέφρασαν την αντίθεσή τους σε οποιαδήποτε αποδυνάμωση του συστήματος ή υποχώρηση από τους ευρωπαϊκούς κλιματικούς στόχους. Οι διαφωνίες αυτές διατηρούν ανοιχτό το ζήτημα της αναθεώρησης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Eurelectric, που εκπροσωπεί τον ευρωπαϊκό κλάδο ηλεκτρικής ενέργειας, παρεμβαίνει στη συζήτηση με επιστολή προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα και τα μέλη του Συμβουλίου. Η οργάνωση ζητά να διατηρηθεί η ακεραιότητα του ETS και να αποφευχθούν παρεμβάσεις που θα υπονομεύσουν τη μακροπρόθεσμη προβλεψιμότητά του, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η κλιματική φιλοδοξία πρέπει να συμβαδίζει με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η Eurelectric επισημαίνει ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο πρωτοφανούς κλίμακας επενδύσεων στο ενεργειακό της σύστημα. Οι εταιρείες του κλάδου καλούνται να κινητοποιήσουν τρισεκατομμύρια ευρώ έως το 2050 για την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, την ενεργειακή αποδοτικότητα, τις υποδομές και τις τεχνολογίες που απαιτούνται για τη δημιουργία μιας οικονομίας με χαμηλές εκπομπές, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ισχυρότερη ανταγωνιστικότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, το EU ETS αποτελεί, σύμφωνα με την Eurelectric, βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, με επιρροή που εκτείνεται και πέρα από τα σύνορα της ΕΕ.
Πρώτη προτεραιότητα είναι η διατήρηση της ακεραιότητας του ETS. Η Eurelectric ζητά προβλέψιμη πορεία μείωσης του ανώτατου ορίου εκπομπών και λειτουργία του Αποθεματικού Σταθερότητας της Αγοράς βάσει σαφών κανόνων. Όπως υποστηρίζει, ένα σταθερό πλαίσιο ενισχύει τη ζήτηση για εγχώριες καθαρές πηγές ενέργειας, στηρίζει τις σχετικές επενδύσεις και προωθεί την καινοτομία και τον βιομηχανικό μετασχηματισμό. Αντίθετα, οι έκτακτες και αποσπασματικές παρεμβάσεις δεν θα πρέπει να αποδυναμώνουν το μακροπρόθεσμο επενδυτικό σήμα του συστήματος.
Δεύτερος άξονας είναι η αξιοποίηση των εσόδων από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων εκπομπών. Η Eurelectric ζητά τουλάχιστον το 50% των εσόδων από το ETS1 να επανεπενδύεται στην απανθρακοποίηση των τομέων που υπάγονται στο σύστημα, καθώς και στην ενεργειακή μετάβαση.
Τρίτη προτεραιότητα αποτελεί η εξισορρόπηση της κλιματικής πολιτικής με την ανταγωνιστικότητα. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπών πρέπει να είναι στοχευμένη και να συνοδεύεται από όρους, σε ευθυγράμμιση με τη σταδιακή εφαρμογή του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM).
Τέταρτος στόχος είναι η διατήρηση των επενδύσεων στην απανθρακοποίηση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Eurelectric ξεκαθαρίζει ότι οι διεθνείς πιστώσεις άνθρακα δεν θα πρέπει να υποκαθιστούν τις μειώσεις εκπομπών εντός της ΕΕ στο πλαίσιο του ETS ούτε να απορροφούν πόρους που είναι αναγκαίοι για τον βιομηχανικό μετασχηματισμό της Ευρώπης.
Περισσότερες ειδήσεις
ETS2: Νέο τέλος ρύπων για καύσιμα και θέρμανση – Τα «φρένα» της ΕΕ για να μην ανέβουν οι τιμές
