MENU

ETS2: Δέκα χώρες ζητούν «φρένο» στο νέο σύστημα χρέωσης CO₂ στα καύσιμα – Οι επτά προτεραιότητες της Ελλάδας

Η Κομισιόν επιμένει ότι το μέτρο αποτελεί βασικό εργαλείο για την ενεργειακή μετάβαση, όμως οι αντιδράσεις εντείνονται

Με ακόμη εννέα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συντάσσεται η Ελλάδα, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει το νέο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών για τα καύσιμα θέρμανσης και τις οδικές μεταφορές (ETS2), υποστηρίζοντας ότι οι σημερινές οικονομικές και γεωπολιτικές συνθήκες δεν επιτρέπουν νέες επιβαρύνσεις για τους πολίτες, σύμφωνα με το Reuters. Η χώρα μας συμμετέχει στην κοινή δήλωση μαζί με την Ιταλία, την Πολωνία, τη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Τσεχική Δημοκρατία, την Εσθονία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία,

Η αντίθεσή τους στην εισφορά κινδυνεύει να ανατρέψει τα σχέδια για την επικαιροποίηση της κύριας πολιτικής των Βρυξελλών για την κλιματική αλλαγή, το σύστημα εμπορίας εκπομπών (ETS), και θα μπορούσε να τους φέρει αντιμέτωπους με τους υποστηρικτές της νέας χρέωσης όπως η Γερμανία και η Σουηδία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει την Παρασκευή (17/7) μια αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας, το οποίο αναγκάζει τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, τα εργοστάσια, τις αεροπορικές εταιρείες και τις ναυτιλιακές εταιρείες να πληρώνουν για τις εκπομπές CO2 τους.

Γιατί αντιδρούν οι δέκα χώρες

Σε δήλωση που κοινοποιήθηκε χθες (14/7) στην Επιτροπή, οι 10 χώρες δήλωσαν ότι θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν την αναθεώρηση για να επανεξετάσουν επίσης μια νέα τιμή CO2, γνωστή ως ETS2, που η ΕΕ σχεδιάζει να επιβάλει στα καύσιμα θέρμανσης και μεταφορών από το 2028.

«Οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν νέους κλιματικούς φόρους στις τρέχουσες οικονομικές και γεωπολιτικές συνθήκες. Ως εκ τούτου, το ETS2 θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα στην αναθεώρηση και να επανεξεταστεί προσεκτικά», ανέφερε η δήλωση.

Για παράδειγμα, ζήτησαν από την ΕΕ να δώσει στις βιομηχανίες περισσότερες δωρεάν άδειες CO2 χωρίς ευρείς όρους. Η Επιτροπή έχει δηλώσει ότι θέλει μόνο να δώσει περισσότερες δωρεάν άδειες σε εταιρείες που συμφωνούν να επενδύσουν στην απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές στην Ευρώπη.

Το μέτρο που στοχεύει στην αλλαγή της καθαρής ενέργειας

Αντιμετωπίζοντας αντιδράσεις από τις κυβερνήσεις που ανησυχούν ότι ο νέος φόρος άνθρακα στα καύσιμα θα αυξήσει τις τιμές για τους καταναλωτές, οι Βρυξέλλες τον έχουν ήδη καθυστερήσει κατά ένα χρόνο.

Οι υποστηρικτές του υποστηρίζουν ότι είναι ζωτικής σημασίας για την προώθηση της στροφής σε καθαρότερα αυτοκίνητα και συστήματα οικιακής θέρμανσης και τα έσοδα από τη χρέωση CO2 θα επανεπενδυθούν για να βοηθήσουν τους ανθρώπους να στραφούν σε καθαρές τεχνολογίες, μειώνοντας την επιβάρυνση των καταναλωτών.

Η Επιτροπή έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί να την τροποποιήσει περαιτέρω πριν από την έναρξή της, ώστε να δοθεί χρόνος στις εταιρείες να προετοιμαστούν.

Ωστόσο, όταν οι εθνικές κυβερνήσεις και οι νομοθέτες της ΕΕ διαπραγματεύονται και εγκρίνουν τις αλλαγές στην αγορά άνθρακα, θα μπορούσαν να προσθέσουν δικές τους τροποποιήσεις, συμπεριλαμβανομένης της χρέωσης ETS2. Οι 10 χώρες πίσω από τη δήλωση έχουν αρκετές ψήφους στο σύστημα της ΕΕ για να μπλοκάρουν τις τροπολογίες στις οποίες αντιτίθενται.

Η θέση της Ελλάδας: Οι 7 προτεραιότητες για την αναθεώρηση του ETS

Παράλληλα με την κοινή πρωτοβουλία των δέκα κρατών-μελών, η ελληνική κυβέρνηση δημοσιοποίησε non paper, στο οποίο αποτυπώνει αναλυτικά τις θέσεις της ενόψει της επικείμενης αναθεώρησης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS). Όπως επισημαίνεται, η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στους στόχους της απανθρακοποίησης και της ενεργειακής μετάβασης, ωστόσο θεωρεί ότι η νέα ευρωπαϊκή πολιτική πρέπει να διασφαλίζει ταυτόχρονα την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, την ενεργειακή ασφάλεια και την κοινωνική συνοχή.

Σύμφωνα με το κείμενο, η χώρα συνυπογράφει την κοινή πρωτοβουλία μαζί με την Ιταλία, την Πολωνία, τη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Τσεχία, την Εσθονία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία, ενώ υπενθυμίζεται ότι η ίδια ομάδα κρατών είχε συμβάλει και στην απόφαση για την αναβολή της εφαρμογής του ETS2 κατά έναν χρόνο, κατά το Έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος τον Νοέμβριο του 2025.

Το non paper διευκρινίζει ότι η ελληνική πλευρά δεν αμφισβητεί τον ρόλο του ETS ως βασικού ευρωπαϊκού εργαλείου για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, αλλά ζητά μια πιο ισορροπημένη αναθεώρηση που θα λαμβάνει υπόψη τις νέες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, την ανταγωνιστικότητα, την ενεργειακή ασφάλεια και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε κράτους-μέλους.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα χαρακτηριστικά της Ελλάδας, όπως η νησιωτικότητα, η στρατηγική σημασία της ναυτιλίας, η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και η ανάγκη διατήρησης μιας ισχυρής βιομηχανικής βάσης, τα οποία -όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση- θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον σχεδιασμό των ευρωπαϊκών πολιτικών.

Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική θέση εστιάζει σε επτά βασικές προτεραιότητες:

  • Ρεαλιστική πορεία μείωσης των εκπομπών, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να παραμείνει φιλόδοξη χωρίς να υπονομεύεται η παραγωγική δραστηριότητα και η απασχόληση.
  • Προστασία της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με διατήρηση αποτελεσματικών μηχανισμών δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων μέχρι να αποδειχθεί στην πράξη η αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM).
  • Αναγνώριση των εθνικών ιδιαιτεροτήτων, όπως τα διαφορετικά ενεργειακά μείγματα, η νησιωτικότητα και το αυξημένο κόστος μετάβασης για ορισμένα κράτη-μέλη.
  • Κοινωνικά δίκαιη εφαρμογή του ETS2, με μέτρα που θα προστατεύουν τα ευάλωτα νοικοκυριά και θα διατηρούν την κοινωνική αποδοχή της πράσινης μετάβασης.
  • Μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα στην αγορά άνθρακα, ώστε να ενισχυθούν οι επενδύσεις και να περιοριστεί η αβεβαιότητα για επιχειρήσεις και καταναλωτές.
  • Προστασία της ανταγωνιστικότητας της ναυτιλίας και των ευρωπαϊκών λιμένων, αποτρέποντας τη μεταφορά δραστηριοτήτων σε λιμένες τρίτων χωρών και στηρίζοντας μια διεθνή λύση μέσω του IMO.
  • Διασφάλιση της αεροπορικής συνδεσιμότητας, με την αναθεώρηση να λαμβάνει υπόψη το διεθνές πλαίσιο CORSIA και τις ανάγκες χωρών με ισχυρή εξάρτηση από τον τουρισμό.

Σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση, η αναθεώρηση του EU ETS θα πρέπει να αποτελέσει ευκαιρία ώστε η κλιματική φιλοδοξία, η ανταγωνιστικότητα, η ενεργειακή ασφάλεια και η κοινωνική συνοχή να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, διατηρώντας την ευρωπαϊκή βιομηχανία και τις επενδύσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Περισσότερες ειδήσεις

OPEC: Νέο «ψαλίδισμα» στις προβλέψεις για τη ζήτηση πετρελαίου το 2026

Προτροπή της IEA στην ΕΕ: Επανεξετάστε την απαγόρευση νέων γεωτρήσεων στην Αρκτική

Η ηλιακή ενέργεια γράφει… ιστορία στην Ευρώπη – Για πρώτη φορά κάλυψε το 25% της ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ

Σχετικά Άρθρα