Σε διαδικασία συνολικής επανεξέτασης τίθεται το σύνολο των επιβατικών βαγονιών που κυκλοφορούν στο ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο, καθώς τα συμπεράσματα της διερεύνησης του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) καταδεικνύουν την ανάγκη να ελεγχθεί καθολικά η πυραντοχή των καθισμάτων. Τα στοιχεία αυτά οδήγησαν στην έκδοση επίσημης σύστασης ασφαλείας προς τη Hellenic Train και τον ΟΣΕ, με χρονικό ορίζοντα ενεργειών που χαρακτηρίζεται ως «εύλογος», και με εποπτικό ρόλο της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ).
Η συμπληρωματική έκθεση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, η οποία προστίθεται στο πόρισμα για το δυστύχημα των Τεμπών με τα 57 θύματα – ανάμεσά τους και επιβατών που είχαν επιζήσει της σύγκρουσης – αναδεικνύει ότι ο υφιστάμενος στόλος, ο οποίος είχε πιστοποιηθεί προ 25ετίας, εξακολουθεί να λειτουργεί με χαμηλότερες απαιτήσεις πυρασφάλειας σε σχέση με τα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα που ακολουθούν τα καινούρια τρένα. Η διαπίστωση αυτή έρχεται να ενισχύσει τις επίμονες παρεμβάσεις συγγενών των θυμάτων, οι οποίοι εδώ και μήνες ζητούν συγκεκριμένες κινήσεις αναβάθμισης της πυρασφάλειας στο εσωτερικό των συρμών βάσει των εκσυγχρονισμένων προτύπων ασφαλείας.
Πέρα όμως από την ηλικία του τροχαίου υλικού, η έκθεση αναδεικνύει ένα δομικό πρόβλημα που αφορά τις μεταγενέστερες επεμβάσεις συντήρησης. Οι αντικαταστάσεις φθαρμένων υλικών στα καθίσματα, όπως προκύπτει από τις εργαστηριακές δοκιμές, δεν οδήγησαν σε ενίσχυση της ασφάλειας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τα νεότερα υλικά παρουσίασαν χειρότερη συμπεριφορά από τα αρχικά.
Οι δοκιμές σε τρία διαφορετικά δείγματα αποκάλυψαν πλήρη έλλειψη ομοιογένειας, με διαφορετική σύνθεση υλικών και διαφορετική συμπεριφορά στη φωτιά. Το αποτέλεσμα είναι ότι στο ίδιο τρένο συνυπάρχουν καθίσματα με διαφορετικό επίπεδο πυραντοχής, στοιχείο που ενδέχεται να δημιουργεί διαφορετικές «ταχύτητες» ασφαλείας.
Με βάση τα παραπάνω, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ ζητεί από τη Hellenic Train, ως φορέα συντήρησης, και από τον ΟΣΕ, ως κάτοχο του τροχαίου υλικού, να προχωρήσουν σε εκτεταμένη απογραφή και αξιολόγηση των καθισμάτων. Δεν τίθεται ζήτημα απόσυρσης συρμών ή διακοπής της κυκλοφορίας, αλλά τίθεται η απαίτηση να αποτυπωθεί με ακρίβεια η πραγματική κατάσταση του εσωτερικού εξοπλισμού των τρένων που διατρέχουν το ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο.
Η σύσταση προβλέπει μη καταστροφικό έλεγχο όλων των καθισμάτων και καταγραφή:
Στο επόμενο στάδιο, οι φορείς καλούνται να προχωρήσουν σε ανάλυση και εκτίμηση κινδύνων και να καταρτίσουν σχέδιο τεχνικών παρεμβάσεων, είτε συντήρησης είτε αναβάθμισης, με στόχο τη σύγκλιση σε ενιαίο επίπεδο πυραντοχής σε όλα τα επιβατικά βαγόνια. Ο ΟΣΕ αναλαμβάνει ρόλο έγκρισης και, εφόσον απαιτηθεί, υλοποίησης του σχεδίου.
Η σύσταση βασίζεται στα ευρήματα που προέκυψαν από την αμαξοστοιχία IC-62, από την οποία ελήφθησαν δείγματα τον Δεκέμβριο του 2024 από το βαγόνι Β2 (κουπέ) και από το βαγόνι Β4, τόσο με παλαιότερο όσο και με νεότερο ύφασμα καθισμάτων.
Αν και οι συγκεκριμένοι συρμοί έχουν κατασκευαστεί πριν από περίπου 25 χρόνια και είχαν πιστοποιηθεί με βάση τις τότε ισχύουσες απαιτήσεις ασφαλείας, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ επέλεξε να συγκρίνει τα υλικά με το αυστηρότερο πλαίσιο του σύγχρονου κανονισμού EN 45545-2, προκειμένου να εξαχθούν ουσιαστικά συμπεράσματα για την ασφάλεια σήμερα.
Κανένα δείγμα δεν ανταποκρίθηκε στις σύγχρονες απαιτήσεις. Το καθοριστικό στοιχείο, όμως, ήταν η διαφοροποίηση και μεταξύ των δειγμάτων που είχαν ληφθεί από το ίδιο μοιραίο τρένο. Οι έλεγχοι μάλιστα έδειξαν ότι το παλαιότερο υλικό με ενδιάμεσο στρώμα αραμιδίου είχε σαφώς καλύτερη επίδοση, ενώ το νεότερο υλικό και το κάθισμα χωρίς εμφανές στρώμα πυροπροστασίας εμφάνισαν σημαντικά χειρότερη συμπεριφορά.
Κατά τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ, το γεγονός ότι καθίσματα που προέρχονται από την ίδια αρχική σύμβαση παρουσιάζουν τόσο διαφορετικά αποτελέσματα «αποδεικνύει ανομοιόμορφη μηχανική συμπεριφορά ή ποιότητα των εξεταζόμενων υλικών στις διαφορετικές θέσεις».
Στο πόρισμα σημειώνεται ότι «η ανομοιογένεια των ανωτέρω αποτελεσμάτων δικαιολογεί την ανάγκη ολοκληρωμένης αποτίμησης του επιπέδου πυραντοχής των καθισμάτων των υπαρχουσών επιβαταμαξών και σε συνδυασμό με τα περί Πυροπροστασίας της Έκθεσης Διερεύνησης RL01-2025, θεμελιώνει λόγο έκδοσης σχετικής σύστασης ασφαλείας προς τους αρμόδιους φορείς».
Από τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη του ΕΟΔΑΣΑΑΜ προκύπτει ότι στα βαγόνια του IC-62 πραγματοποιήθηκαν εργασίες συντήρησης την περίοδο 2020 – 2021, στο πλαίσιο της σύμβασης μίσθωσης τροχαίου υλικού από τη ΓΑΙΑΟΣΕ προς την ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Συγκεκριμένα, το 2021 αντικαταστάθηκαν υφάσματα σε καθίσματα των βαγονιών Β3 και Β4. Οι αντικαταστάσεις έγιναν με υλικό από παλαιό απόθεμα της ΕΕΣΣΤΥ που παραδόθηκε στη Hellenic Train, ενώ το 2023 έγιναν επιπλέον επισκευές σε καθίσματα του βαγονιού Α1, βάσει σύμβασης του 2022.
Στο ίδιο μήκος κύματος φαίνεται να κινείται και η ΡΑΣ, η οποία ολοκληρώνει τη δική της διερεύνηση και έχει ήδη αναθέσει σε εξωτερικό σύμβουλο τη διενέργεια μελέτης εκτίμησης κινδύνου πυρκαγιάς για το σύνολο του επιβατικού τροχαίου υλικού. Στο κείμενο της σχετικής προκήρυξης γίνεται αναφορά σε αυξημένο πυροθερμικό φορτίο στον εσωτερικό εξοπλισμό, με τα καθίσματα να αναφέρονται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Στόχος της Αρχής είναι να τεθούν προσωρινά και μεσοπρόθεσμα μέτρα, με τελικό σκοπό οι υφιστάμενοι συρμοί να προσεγγίσουν ισοδύναμο επίπεδο πυρασφάλειας με τα νεότερα τρένα, σε μια διαδικασία που εξελίσσεται υπό τη σκιά της τραγωδίας των Τεμπών από την οποία στα τέλη του μήνα θα έχουν κλείσει τρία χρόνια.
Περισσότερες ειδήσεις
Hellenic Train: Το βλέμμα σε ΟΣΕ και ΥΠΟΜΕ
Μνημόνιο συνεργασίας ΕΟΔΑΣΑΑΜ – Ελληνικής Αστυνομίας για την ασφάλεια των μεταφορών
