Η φυγή ενός παιδιού από το σπίτι δεν είναι ποτέ «καπρίτσιο» ή απλή εφηβική αντίδραση. Για τους ειδικούς ψυχικής υγείας αποτελεί ένα ισχυρό προειδοποιητικό σήμα ότι κάτι βαθύτερο δεν λειτουργεί σωστά στο περιβάλλον του παιδιού.

Οι ψυχολόγοι τονίζουν ότι κάθε παιδί χρειάζεται τρία βασικά στοιχεία για να αναπτυχθεί υγιώς: ασφάλεια, αποδοχή και αίσθηση ότι ανήκει κάπου. Όταν αυτά λείπουν, η φυγή μπορεί να εμφανιστεί καθαρά και μόνο ως τρόπος επιβίωσης.

Γιατί ένα παιδί φεύγει από το σπίτι

Σύμφωνα με την παιδοψυχολογία, η φυγή λειτουργεί συχνά ως μηχανισμός διαφυγής από μια κατάσταση που το παιδί βιώνει ως αφόρητη.

Οι πιο συχνοί λόγοι περιλαμβάνουν:

🔹 Συναισθηματική πίεση και συγκρούσεις στο σπίτι

Έντονες συγκρούσεις, συνεχής κριτική, έλλειψη επικοινωνίας ή αίσθημα απόρριψης μπορούν να δημιουργήσουν την πεποίθηση ότι «κανείς δεν με καταλαβαίνει».

🔹 Σχολικός εκφοβισμός (bullying)

Παιδιά που βιώνουν συστηματικό εκφοβισμό συχνά αισθάνονται παγιδευμένα ανάμεσα στο σχολείο και στο σπίτι χωρίς ασφαλή χώρο.

🔹 Ψυχική υγεία και εφηβεία

Άγχος, κατάθλιψη, έντονη μοναξιά ή κρίσεις ταυτότητας στην εφηβεία αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα φυγής.

🔹 Κακοποίηση ή αίσθημα ανασφάλειας

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα παιδιά φεύγουν επειδή προσπαθούν να ξεφύγουν από καταστάσεις που τα φοβίζουν ή τα πληγώνουν, ακόμη κι αν οι ενήλικες δεν αντιλαμβάνονται τη σοβαρότητα.

Δεν φεύγουν μόνο «από» ένα μέρος, αλλά και «προς» κάποιο άλλο

Ένα κρίσιμο σημείο που τονίζουν οι ψυχολόγοι είναι ότι τα παιδιά δεν φεύγουν μόνο για να ξεφύγουν, αλλά συχνά επειδή πιστεύουν ότι αλλού θα βρουν:

• κατανόηση,
• αποδοχή,
• ελευθερία,
• ή κάποιον που τα «ακούει».

Δυστυχώς, αυτή η αναζήτηση μπορεί να τα εκθέσει σε σοβαρούς κινδύνους, καθώς τα ασυνόδευτα παιδιά είναι πιο ευάλωτα σε εκμετάλλευση, παραπλάνηση ή βία.

Τα σημάδια που προηγούνται μιας φυγής

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η φυγή σπάνια συμβαίνει ξαφνικά. Συνήθως προηγούνται ενδείξεις όπως:

• έντονη απόσυρση ή απομόνωση,
• συχνές εκρήξεις θυμού,
• απότομες αλλαγές συμπεριφοράς,
• φράσεις όπως «κανείς δεν με νοιάζεται»,
• προετοιμασία αποχώρησης (μάζεμα αντικειμένων, μυστικότητα).

Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των σημάτων μπορεί να αποτρέψει μια επικίνδυνη κατάσταση.

Τι λένε οι ψυχολόγοι ότι χρειάζονται περισσότερο τα παιδιά

Οι έρευνες συγκλίνουν σε ένα βασικό συμπέρασμα:
η σχέση εμπιστοσύνης είναι ο ισχυρότερος προστατευτικός παράγοντας.

Τα παιδιά χρειάζονται:

• να αισθάνονται ότι μπορούν να μιλήσουν χωρίς φόβο,
• να ακούγονται χωρίς άμεση κριτική,
• να γνωρίζουν ότι η αγάπη των γονιών δεν εξαρτάται από τη συμπεριφορά τους.

Η ανοιχτή επικοινωνία μειώνει σημαντικά την πιθανότητα φυγής.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν γονείς και ενήλικες

Γονείς

• Δημιουργήστε ασφαλές περιβάλλον διαλόγου.
• Ακούστε πριν συμβουλέψετε.
• Πάρτε σοβαρά τα συναισθήματα του παιδιού, ακόμη κι αν φαίνονται «υπερβολικά».
• Ζητήστε βοήθεια ειδικού όταν οι συγκρούσεις γίνονται συνεχείς.

Εκπαιδευτικοί και λοιποί ενήλικες

• Γίνετε ένας ασφαλής άνθρωπος αναφοράς.
• Παρατηρήστε αλλαγές συμπεριφοράς.
• Μην αγνοείτε σημάδια απομόνωσης ή φόβου.

Η φυγή δεν είναι λύση, είναι κραυγή βοήθειας.

Όταν ένα παιδί νιώθει ότι ανήκει κάπου και ότι ακούγεται πραγματικά, η ανάγκη να φύγει σχεδόν πάντα μειώνεται.

Η πρόληψη, σύμφωνα με τους ψυχολόγους, ξεκινά από κάτι απλό αλλά δύσκολο: να ακούμε πραγματικά τα παιδιά πριν φτάσουν στο σημείο να φύγουν.

Περισσότερες ειδήσεις

Συναγερμός: Αύξηση 31,6% στα περιστατικά ανηλίκων με σκέψεις αυτοκτονίας στην Ελλάδα – Πού μπορούν να ζητήσουν βοήθεια

Προειδοποίηση ΠΟΥ: Η μοναξιά σκοτώνει και τα έφηβα κορίτσια είναι η πιο απομονωμένη ομάδα στον κόσμο

Πέντε φράσεις που βοηθούν τα παιδιά να νιώθουν ασφαλή με τα συναισθήματά τους