Νέο δάνειο ύψους 45 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για το 2027 πρότεινε την Τετάρτη (18/11) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο να καλύψει μέρος του αυξανόμενου χρηματοδοτικού κενού της χώρας και να ενισχύσει την άμυνά της, καθώς συνεχίζονται οι ρωσικές επιθέσεις.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen, ανακοίνωσε ότι η χρηματοδότηση θα αποπληρωθεί από το Κίεβο μόνο όταν η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις για τις ζημιές που έχει προκαλέσει ο πόλεμος.
«Πιστεύουμε ότι αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να δώσουμε στην Ουκρανία ισχυρή θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε η von der Leyen, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι και τα 27 κράτη-μέλη θα στηρίξουν την πρόταση.
Ωστόσο, Σλοβακία, Τσεχία, Ουγγαρία και Βουλγαρία έχουν ήδη εκφράσει την πρόθεσή τους να μη συμμετάσχουν στον νέο γύρο χρηματοδότησης.
Το νέο δάνειο θα καλύψει περίπου τα δύο τρίτα του χρηματοδοτικού κενού των 70 δισ. ευρώ που εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσει η Ουκρανία το 2027.
Σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν, 25 δισ. ευρώ θα διατεθούν για στρατιωτικές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας οπλικών συστημάτων, ενώ 20 δισ. ευρώ θα καλύψουν δημοσιονομικές και πολιτικές ανάγκες, διασφαλίζοντας τη λειτουργία βασικών δημόσιων υπηρεσιών, όπως τα σχολεία και τα νοσοκομεία.
Η νέα χρηματοδότηση έρχεται να προστεθεί στο δάνειο των 90 δισ. ευρώ που συμφώνησε η ΕΕ στα τέλη του 2025 για την κάλυψη στρατιωτικών και πολιτικών αναγκών της Ουκρανίας κατά την περίοδο 2026-2027.
Η εντατικοποίηση των ρωσικών επιθέσεων σε ενεργειακές και άλλες υποδομές, σε συνδυασμό με τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες και τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, έχει διευρύνει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας, Andrius Kubilius, επισήμανε ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη απορροφούν ολοένα μεγαλύτερο μέρος των στρατιωτικών δαπανών της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσίασε, η Ρωσία αναμένεται να χρησιμοποιήσει 10 εκατ. μη επανδρωμένα αεροσκάφη το 2026 και 20 εκατ. το 2027.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Ουκρανία, με τη βοήθεια της ΕΕ, θα πρέπει να ανταποκριθεί σε αυτή την αύξηση, τονίζοντας ότι η ευρωπαϊκή στήριξη είναι καθοριστική για τη διατήρηση των αμυντικών δυνατοτήτων της χώρας.
Παρά την αισιοδοξία της von der Leyen, Σλοβακία, Τσεχία, Ουγγαρία και Βουλγαρία έχουν διαμηνύσει ότι δεν προτίθενται να συμμετάσχουν στη νέα χρηματοδότηση.
Η εξέλιξη έχει προκαλέσει την αντίδραση του Γερμανού καγκελάριου Friedrich Merz, ο οποίος έχει προειδοποιήσει ότι θα μπλοκάρει τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία για τη συμμετοχή όλων των κρατών-μελών στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Η Γερμανία αποτελεί τον μεγαλύτερο καθαρό χρηματοδότη του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και τον μεγαλύτερο δωρητή της Ουκρανίας εντός ΕΕ, ενώ οι τέσσερις χώρες που αντιδρούν είναι καθαροί αποδέκτες ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Η πρόεδρος της Κομισιόν σημείωσε ότι η διάρθρωση του δανείου επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στηρίξουν τις πολιτικές και δημοσιονομικές ανάγκες της Ουκρανίας, χωρίς να απαιτείται να χρηματοδοτήσουν απευθείας στρατιωτικές δαπάνες.
Η πρόταση θα πρέπει να εγκριθεί από τα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα, ενώ η τροποποίηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για την παροχή των απαραίτητων εγγυήσεων προϋποθέτει ομόφωνη συμφωνία των κρατών-μελών.
Η ΕΕ επιδιώκει να καλύψει τα 45 δισ. ευρώ από τις συνολικές ανάγκες των 70 δισ. ευρώ, ζητώντας από διεθνείς εταίρους, όπως η Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς, να εξασφαλίσουν τα υπόλοιπα 25 δισ. ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει επίσης μηχανισμούς που θα διευκολύνουν τη συμμετοχή τρίτων χωρών στη χρηματοδότηση, αξιοποιώντας μελλοντικά έσοδα από δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή νέων δανείων.
Αντίστοιχος μηχανισμός χρησιμοποιείται ήδη για την αποπληρωμή δανείων ύψους 45 δισ. ευρώ που συμφωνήθηκαν από την G7 το 2024.
Παράλληλα, χώρες με την υψηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση, ΑΑΑ, θα μπορούν να παρέχουν εγγυήσεις στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, συνολικού ύψους έως 5 δισ. ευρώ, διευκολύνοντας την άντληση πρόσθετων κεφαλαίων από τις αγορές.
Στις χώρες που πληρούν τα συγκεκριμένα κριτήρια περιλαμβάνονται η Αυστραλία, ο Καναδάς, το Λιχτενστάιν, η Νορβηγία, η Σιγκαπούρη και η Ελβετία.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη δεσμευτεί για πακέτο οικονομικής και στρατιωτικής στήριξης ύψους 10 δισ. λιρών.
Από την πλευρά του, ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelenskyy ζήτησε την ταχεία έγκριση του νέου δανείου, εκφράζοντας την προσδοκία ότι όλα τα κράτη-μέλη θα υποστηρίξουν την πρόταση.
«Η ισχυρή στήριξη προς την Ουκρανία είναι το καλύτερο μήνυμα προς τη Ρωσία ότι αυτός ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει», ανέφερε σε ανάρτησή του στο X.
Περισσότερες ειδήσεις