Η αντιπυρική περίοδος δεν έχει ολοκληρωθεί, όμως ο μέχρι τώρα απολογισμός είναι ήδη βαρύς: 3.083 πυρκαγιές, περίπου 300.000 καμένα στρέμματα και δύο νεκροί πυροσβέστες. Μόνο μέσα στον Αύγουστο καταγράφηκαν 830 φωτιές, ενώ τέσσερα μεγάλα μέτωπα ευθύνονται για τα δύο τρίτα της συνολικής καμένης έκτασης.
Παράλληλα, η επίσημη αποτίμηση φέρνει ξανά στην επιφάνεια κρίσιμες αδυναμίες: οικισμούς με δρόμους πλάτους μόλις τριών μέτρων και χωρίς εναλλακτική διαφυγή, ιδιωτικά δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που χρειάζονται αυστηρότερους κανόνες και έναν εναέριο στόλο του οποίου η ουσιαστική ανανέωση παραμένει υπόθεση των επόμενων ετών.
Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς προειδοποίησε ότι η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται σε ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, καθώς η παρατεταμένη ξηρασία έχει στεγνώσει το έδαφος και έχει αυξήσει σημαντικά τη διαθέσιμη καύσιμη ύλη.
«Αυτή τη στιγμή τα πάντα είναι δυναμίτης», ανέφερε, καλώντας τους πολίτες να αποφεύγουν κάθε εργασία που μπορεί να προκαλέσει ανάφλεξη. Τις επόμενες ημέρες αναμένεται ενίσχυση των βορειοανατολικών ανέμων στο Αιγαίο, με επιρροή σε Ανατολική Βοιωτία, Εύβοια, Αττική, Ανατολική Πελοπόννησο και νησιά του Αιγαίου, ενώ υψηλός παραμένει ο κίνδυνος και στο Ιόνιο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός, από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου έχουν καταγραφεί 3.083 πυρκαγιές, από τις οποίες οι 830 εκδηλώθηκαν τον Αύγουστο.
Ο ίδιος έκανε λόγο για μείωση περίπου 20% σε σύγκριση με προηγούμενα έτη. Ωστόσο, η συνολική καμένη έκταση ανέρχεται ήδη σε περίπου 300.000 στρέμματα.
Από αυτά, σύμφωνα με την επίσημη κατανομή, περίπου 28.000 στρέμματα αφορούν δάση, ενώ οι υπόλοιπες εκτάσεις περιλαμβάνουν καλαμιώνες, βαλτώδεις περιοχές, δασικές εκτάσεις με χαμηλή θαμνώδη βλάστηση και άλλες κατηγορίες γης.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η συγκέντρωση της καταστροφής σε ελάχιστα μέτωπα: μόλις τέσσερις πυρκαγιές έκαψαν περίπου 200.000 στρέμματα, δηλαδή τα δύο τρίτα της συνολικής έκτασης που έχει παραδοθεί στις φλόγες.
Η πρώτη από τις μεγάλες πυρκαγιές εκδηλώθηκε στις 28 Ιουλίου στην Κρύα Βρύση, στο νότιο Ρέθυμνο, υπό θυελλώδεις ανέμους. Την επόμενη ημέρα ξέσπασε δεύτερη φωτιά στην περιοχή του Κουρταλιώτικου Φαραγγιού.
Τα δύο μέτωπα ενώθηκαν, αφήνοντας πίσω τους περίπου 50.000 στρέμματα καμένης γης. Στην ίδια περιοχή έχασαν τη ζωή τους δύο πυροσβέστες.
Στις 31 Ιουλίου ακολούθησαν οι μεγάλες πυρκαγιές στην Ξηρονομή Βοιωτίας και στον Άγιο Βασίλειο, στον Κιθαιρώνα. Η δεύτερη επεκτάθηκε γρήγορα προς το Πόρτο Γερμενό, με τις τέσσερις πυρκαγιές σε Κρήτη και Βοιωτία να διαμορφώνουν τελικά τον απολογισμό των περίπου 200.000 στρεμμάτων.
Απαντώντας στα ερωτήματα για την επάρκεια της αεροπυρόσβεσης, ο Ευάγγελος Τουρνάς υποστήριξε ότι το πρόβλημα δεν ήταν η έλλειψη μέσων, αλλά οι συνθήκες που δεν επέτρεψαν στα αεροσκάφη να επιχειρήσουν αποτελεσματικά.
Στον Κιθαιρώνα, η αρχική εστία βρισκόταν σε δύσβατη πλαγιά χωρίς πρόσβαση για τις επίγειες δυνάμεις. Εναέρια μέσα που κατευθύνονταν προς την Ξηρονομή εκτράπηκαν προς την περιοχή, όπως και αεροσκάφη Air Tractor που περιπολούσαν στην Αττική.
Όταν έφτασαν, όμως, οι άνεμοι ξεπερνούσαν τα 100 χλμ./ώρα και οι αναταράξεις δεν τους επέτρεπαν να κατέβουν κάτω από τα 1.000 πόδια, να πραγματοποιήσουν υδροληψία ή να κάνουν αποτελεσματικές ρίψεις.
Οι άνεμοι συνέχισαν να πνέουν με ταχύτητα 90 έως 100 χλμ./ώρα και κατά τη διάρκεια της νύχτας. Όπως περιέγραψε ο υπουργός, πάνω από την περιοχή σχηματίστηκε ένα «οριζόντιο καυτό νέφος», ενώ τα ξημερώματα «έβρεξε πραγματικά φωτιά σε όλο το Πόρτο Γερμενό».
Η ανανέωση του εθνικού στόλου αεροπυρόσβεσης εξακολουθεί να απέχει από την πλήρη επιχειρησιακή εφαρμογή. Η Ελλάδα πρόκειται να αποκτήσει επτά Canadair CL-515, με το πρώτο να αναμένεται το 2028 και την παράδοση του συνόλου να προβλέπεται έως το 2031.
Ακόμη και η παραλαβή του πρώτου αεροσκάφους, ωστόσο, δεν συνεπάγεται την άμεση ένταξή του στις επιχειρήσεις. Θα απαιτηθεί εκπαίδευση πιλότων και μηχανικών, διαδικασία η οποία σε νέα αεροπορικά συστήματα μπορεί να ξεπεράσει τον έναν χρόνο. Ο υπουργός εκτίμησε ότι στην περίπτωση των CL-515 μπορεί να ολοκληρωθεί ταχύτερα, καθώς θα αξιοποιηθεί προσωπικό με εμπειρία στα CL-415.
Παράλληλα, έχουν φτάσει στη χώρα τρία ελικόπτερα Leonardo AW139 και τρία αεροσκάφη επιτήρησης και συντονισμού, για τα οποία η εκπαίδευση των πρώτων χειριστών βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Από τα οκτώ νέα ελικόπτερα Super Puma, τα δύο πρώτα αναμένονται το φθινόπωρο του 2026 και προβλέπεται να επιχειρούν από το 2027.
Η πυρκαγιά στα Περιστέρια Σαλαμίνας ανέδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο τα προβλήματα οικισμών που έχουν αναπτυχθεί μέσα ή δίπλα σε δασικές περιοχές, χωρίς επαρκείς δρόμους πρόσβασης και ασφαλείς οδούς διαφυγής.
Σε ορισμένα σημεία οι δρόμοι έχουν πλάτος περίπου τρία μέτρα, επιτρέποντας την προσέγγιση μόνο μικρών πυροσβεστικών οχημάτων χωρητικότητας περίπου 500 λίτρων νερού.
Καθώς η φωτιά είχε αποκλείσει τον παράκτιο δρόμο από τις Κολώνες προς τα Περιστέρια και δεν υπήρχε εναλλακτική δίοδος, αποφασίστηκε η απομάκρυνση των κατοίκων διά θαλάσσης. Περισσότεροι από 500 άνθρωποι μεταφέρθηκαν με πλωτά μέσα.
Ο υπουργός αναγνώρισε ότι για τη μείωση του κινδύνου απαιτούνται νέοι δρόμοι πρόσβασης και διαφυγής, αλλά και συνολικός επανασχεδιασμός του τρόπου με τον οποίο αναπτύσσονται οικισμοί σε περιοχές αυξημένου φυσικού κινδύνου.
Για την πυρκαγιά στον Κιθαιρώνα, ο Ευάγγελος Τουρνάς απέκλεισε ως αιτία τις ίδιες τις ανεμογεννήτριες και παρέπεμψε στο ιδιωτικό δίκτυο μέσω του οποίου μεταφέρεται η παραγόμενη ενέργεια προς το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ.
Όπως τόνισε, χρειάζονται αυστηρότεροι κανόνες αδειοδότησης, καθαρισμός των εγκαταστάσεων και κατάλληλα μέσα προστασίας, ώστε τα ιδιωτικά δίκτυα μεταφοράς να μην προκαλούν πυρκαγιές. Αντίστοιχες ενάρξεις έχουν καταγραφεί φέτος και σε φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, επίσης στο τμήμα μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας.
Για τον ΔΕΔΔΗΕ υποστήριξε ότι δεν δικαιολογείται η συνολική στοχοποίησή του, αναφέροντας ότι έχει υπογειοποιηθεί σχεδόν το 15% του δικτύου και ότι συνεχίζονται οι επιθεωρήσεις, η αλλαγή μονωτήρων και η τοποθέτηση συνεστραμμένων καλωδίων.
Ο υπουργός ανέφερε ότι τα προγράμματα AntiNero λειτουργούν εδώ και πέντε χρόνια και περιλαμβάνουν τη διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Στη συγκεκριμένη παρέμβαση, πάντως, δεν παρουσιάστηκαν αναλυτικά στοιχεία για τις εκτάσεις που έχουν καθαριστεί, τα σημεία στα οποία πραγματοποιήθηκαν παρεμβάσεις ή την αποτελεσματικότητά τους στις περιοχές που επλήγησαν από τις μεγάλες πυρκαγιές.
Σε εξέλιξη παραμένει η διερεύνηση της σύγκρουσης των δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων, τόσο από την αρμόδια ανακριτική αρχή υπό την εποπτεία εισαγγελέα όσο και από τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ, σε συνεργασία με την αμερικανική FAA.
Η επιτροπή έχει παραλάβει ημερολόγια, καταγεγραμμένες συνομιλίες, τηλεφωνικές και ασύρματες επικοινωνίες. Εξετάζονται, μεταξύ άλλων, η τεχνική κατάσταση των δύο ελικοπτέρων, οι κανόνες πτήσης, οι εξουσιοδοτήσεις, οι επικοινωνίες και το ακριβές σημείο στο οποίο σημειώθηκε η σύγκρουση.
Μέχρι στιγμής έχουν επιβληθεί 738 διοικητικά πρόστιμα για παραβάσεις σχετικές με την πρόκληση πυρκαγιών και έχουν πραγματοποιηθεί 313 συλλήψεις με τη διαδικασία του αυτοφώρου. Τα πρόστιμα μπορούν, ανάλογα με τον ημερήσιο δείκτη κινδύνου, να φτάσουν τις 8.000 ή ακόμη και τις 10.000 ευρώ.
Περισσότερες ειδήσεις
Το νέο οικονομικό πλήγμα της Ευρώπης έχει όνομα: Κλιματική αλλαγή – Τι γίνεται με την Ελλάδα
Η «έκλειψη του αιώνα» έρχεται το 2027 – Πού αξίζει να ταξιδέψετε για να τη δείτε
