Σε ανεπούλωτη πληγή για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μετατρέπεται σταδιακά το κόστος της κλιματικής κρίσης, καθώς οι ολοένα συχνότερες πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραίες θερμοκρασίες προκαλούν ζημιές που στην πλειονότητά τους παραμένουν ανασφάλιστες.
Σύμφωνα με το Reuters, τα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν ήδη προκαλέσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση οικονομικές απώλειες περίπου 822 δισ. ευρώ από το 1980 έως το 2024, με το 25% των ζημιών να έχει καταγραφεί μόλις την τελευταία τετραετία.
Η εξέλιξη αυτή προσθέτει έναν ακόμη πονοκέφαλο στα δημόσια οικονομικά, τα οποία βρίσκονται ήδη υπό πίεση λόγω των αυξημένων αμυντικών δαπανών και του κόστους που συνδέεται με τη γήρανση του πληθυσμού. Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο επειδή μόνο περίπου το 25% των κλιματικών καταστροφών στην ΕΕ καλύπτεται από ασφαλιστήρια συμβόλαια, ενώ σε ορισμένες χώρες η κάλυψη δεν ξεπερνά το 5%.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα αυξημένους κινδύνους, λόγω της μεγάλης έκθεσης της οικονομίας της σε καύσωνες και πυρκαγιές, αλλά και της εξάρτησής της από τον τουρισμό. Όπως επισημαίνεται, η χώρα αναζητά τρόπους ενίσχυσης της ασφαλιστικής κάλυψης, ενώ παράλληλα εξετάζει την αναβάθμιση υποδομών ύδρευσης και ενέργειας σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς.
Το δημοσιονομικό αποτύπωμα των καταστροφών μπορεί να αποδειχθεί σημαντικό. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Γερμανίας, η οποία μετά τις πλημμύρες του 2021 χρειάστηκε να διαθέσει περίπου 30 δισ. ευρώ δημόσιων πόρων, καθώς μεγάλο μέρος των ζημιών δεν ήταν ασφαλισμένο. Αντίστοιχα, οι πλημμύρες στην Ισπανία το 2024 εκτιμάται ότι θα απαιτήσουν κόστος ανοικοδόμησης που αντιστοιχεί σε 0,7% του ΑΕΠ για την περίοδο 2024-2026.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κατάσταση ενδέχεται να επιδεινωθεί, καθώς η συχνότερη εμφάνιση ακραίων φαινομένων μπορεί να καταστήσει την ασφάλιση ακριβότερη και λιγότερο διαθέσιμη. Έτσι, οι κυβερνήσεις καλούνται να επενδύσουν προληπτικά στην ανθεκτικότητα των υποδομών, αντί να περιορίζονται σε έκτακτες δαπάνες μετά από κάθε καταστροφή.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται λύσεις όπως υποχρεωτική ασφάλιση, κοινά ευρωπαϊκά συστήματα αντασφάλισης και «καταστροφικά ομόλογα». Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει προτείνει τη δημιουργία δημόσιου-ιδιωτικού μηχανισμού αντασφάλισης σε επίπεδο ΕΕ, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται μέτρα για την κάλυψη του ασφαλιστικού κενού.
Το βασικό ζητούμενο, ωστόσο, είναι η έγκαιρη χρηματοδότηση της πρόληψης. Μελέτες δείχνουν ότι οι επενδύσεις προσαρμογής μπορούν να περιορίσουν πολλαπλάσιες μελλοντικές απώλειες. Αντίθετα, η αναβολή τους ενδέχεται να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο, όπου οι επαναλαμβανόμενες καταστροφές αυξάνουν το δημόσιο χρέος και μειώνουν τα διαθέσιμα κονδύλια για προστατευτικές υποδομές.
Για την Ελλάδα, η πρόληψη αποκτά σημασία, καθώς κάθε νέα καταστροφή επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό και τον τουρισμό.
Περισσότερες ειδήσεις
Σε επίπεδα ρεκόρ οι θαλάσσιες θερμοκρασίες της Ευρώπης – Αποκλειστική αιτία η κλιματική αλλαγή
Η «έκλειψη του αιώνα» έρχεται το 2027 – Πού αξίζει να ταξιδέψετε για να τη δείτε
