Ένα είδος μικρών ψαριών παρατηρήθηκε από να σκαρφαλώνει σε έναν κατακόρυφο καταρράκτη ύψους 15 μέτρων στο Κονγκό σε μια συμπεριφορά που απεικονίζει τους εκπληκτικούς και έξυπνους τρόπους με τους οποίους τα ζώα μπορούν να προσαρμοστούν σε ακραία περιβάλλοντα.
Οι ερευνητές τεκμηρίωσαν πώς αυτό το είδος οστρακοειδών, του οποίου η επιστημονική ονομασία είναι Parakneria thysi, σκαρφαλώνει στους καταρράκτες Luvilombo στην άνω λεκάνη του Κονγκό, ένα τεράστιο ποτάμιο σύστημα που εκτείνεται στην Κεντρική Αφρική και φιλοξενεί το δεύτερο μεγαλύτερο τροπικό δάσος στον κόσμο. Οι ερευνητές παρατήρησαν τα ψάρια να ανεβαίνουν στην κατακόρυφη όψη του βράχου κατά τη διάρκεια εποχιακών πλημμυρών στο τέλος της περιόδου των βροχών, συνήθως τον Απρίλιο και τον Μάιο.
Ενώ αυτό το είδος μπορεί να φτάσει περίπου τα 9,8 εκατοστά (3,9 ίντσες) σε μήκος, οι ερευνητές παρατήρησαν μόνο μικρά έως μεσαίου μεγέθους άτομα – μήκους περίπου 3,7 έως 4,8 cm (1,5 έως 1,9 ίντσες) – να ταξιδεύουν στους καταρράκτες.
Οι παρατηρήσεις δείχνουν ότι ένα ψάρι μπορεί να χρειαστεί σχεδόν 10 ώρες για να ολοκληρώσει την αργή και απαιτητική ανάβαση στην κορυφή, κινούμενο σε σύντομες εκρήξεις και ξεκουράζεται συχνά. Τα μεγαλύτερα άτομα του είδους φάνηκαν να είναι πολύ βαριά για να υποστηρίξουν τα πτερύγια τους την ανάβαση.
«Αυτή η ανακάλυψη υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης της συνέχειας των υδάτινων ρευμάτων, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της λεκάνης του Κονγκό, όπου οι μελέτες για τη συμπεριφορά των ψαριών είναι σχεδόν ανύπαρκτες», δήλωσε ο Pacifique Kiwele, ερευνητής ιχθυολογίας και μέλος του επιστημονικού προσωπικού στο Université de Lubumbashi στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, ο οποίος ήταν ο κύριος συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Scientific Reports.
«Προτρέπει τους επιστήμονες να είναι ακόμη πιο προσεκτικοί στις παρατηρήσεις τους, καθώς όλα είναι πιθανά. Ποιος θα το πίστευε χωρίς να είναι αρκετά κοντά για να ελέγξει και να το τεκμηριώσει με φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό, ότι πράγματι κάποια ψάρια μπορούν να σκαρφαλώσουν σε καταρράκτες; Δείχνει ότι υπάρχουν θαύματα εκεί έξω που ξεπερνούν τη φαντασία μας», είπε ο Kiwele. Ορισμένα άλλα είδη ψαριών είναι ικανά να σκαρφαλώνουν σε καταρράκτες με διάφορα μέσα, αλλά οι ερευνητές είπαν ότι αυτό το είδος είναι το πρώτο που τεκμηριώνεται στην Αφρική.
Οι ερευνητές κατέγραψαν τη συμπεριφορά αυτού του οστρακοειδούς ψαριού σε τέσσερις περιπτώσεις το 2018 και το 2020, παρατηρώντας τα να κινούνται προς τα πάνω στην επιφάνεια του βράχου μέσω αυτού που ονομάζεται ζώνη εκτόξευσης, περιοχές που διατηρούνται υγρές με ψεκασμό και όχι με άμεση ροή νερού.
Πώς γίνεται αυτό το παράδοξο φαινόμενο; Τα ψάρια προσκολλώνται σε υγρές επιφάνειες βράχων χρησιμοποιώντας τα θωρακικά πτερύγια τους, που υποστηρίζονται από πυελικά πτερύγια και βοηθούνται από μικροσκοπικές προεξοχές που μοιάζουν με αγκίστρι, γνωστές ως unculi, που τα βοηθούν να πιάσουν επιφάνειες, είπαν οι ερευνητές. Στη συνέχεια σπρώχνουν τον εαυτό τους προς τα πάνω κουνώντας το σώμα τους από τη μία πλευρά στην άλλη.
Σε κλίμακα ανθρώπινου μεγέθους, θα ήταν συγκρίσιμο με ένα άτομο που σκαρφαλώνει εκατοντάδες μέτρα (γιάρδες) κάθετα. Η ανάβαση είναι επίσης επικίνδυνη. Μερικά ψάρια χάνουν τη λαβή τους όταν ξαφνικά τα χτυπούν πίδακες νερού, ρίχνοντάς τα από το βράχο, ιδιαίτερα όταν αναποδογυρίζουν για να πλοηγηθούν σε προεξέχοντα τμήματα.
Δεδομένου του όγκου του νερού στη βάση των καταρρακτών, τα ψάρια που πέφτουν είναι πολύ πιθανό να αρχίσουν να σκαρφαλώνουν ξανά. Ωστόσο, όσα προσγειώνονται απευθείας σε βράχους μπορεί να μην επιβιώσουν, είπαν οι ερευνητές.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Οι ερευνητές είπαν ότι τα ψάρια μπορεί να σκαρφαλώσουν ανάντη για να βρουν κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης και περιοχές με λιγότερο ανταγωνισμό και λιγότερα αρπακτικά.
Οι ερευνητές εντόπισαν δύο σημαντικές ανθρώπινες απειλές για το είδος: την παράνομη αλιεία με τη χρήση κουνουπιέρων με λεπτό πλέγμα που μπορούν εύκολα να πιάσουν τα ψάρια και την άντληση νερού για άρδευση, η οποία εδώ και μερικά χρόνια έχει εξαντλήσει τον ποταμό Luvilombo.
Η ανακάλυψη υπογραμμίζει πόσο λίγα είναι γνωστά για τη συμπεριφορά των ψαριών στη λεκάνη του Κονγκό, είπαν οι ερευνητές. «Είναι πολύ πιθανό άλλα είδη ψαριών που ζουν σε γρήγορους βιότοπους να είναι ικανά να ξεπεράσουν παρόμοια κάθετα εμπόδια», είπε ο Kiwele, προσθέτοντας ότι οι ερευνητές σχεδιάζουν περαιτέρω επιτόπια εργασία για να επιβεβαιώσουν τις προκαταρκτικές παρατηρήσεις σε μια άλλη οικογένεια ψαριών.
Περισσότερες ειδήσεις
«Πράσινη» ανάπλαση στο Ηράκλειο με 600 δέντρα και χιλιάδες φυτεύσεις
Κίνα: Φόβοι για μεγάλες πλημμύρες και ξηρασίες το 2026
ΗΠΑ: Ξεκινούν έρευνες για μικροπλαστικά και φαρμακευτικές ουσίες στο πόσιμο νερό
