Η επιστροφή του Myspace ακούγεται σχεδόν σαν… ειδοποίηση από μια άλλη εποχή. Πριν τα κοινωνικά δίκτυα μετατραπούν σε ατελείωτες ροές περιεχομένου, πριν οι αλγόριθμοι αποφασίζουν τι θα δούμε και πριν τα σύντομα βιντεάκια (reels) κατακτήσουν τις οθόνες μας, υπήρχε ένα μέρος όπου ο καθένας μπορούσε να «στήσει» το ψηφιακό του δωμάτιο όπως ήθελε: με χρώματα, μουσική, κινούμενες εικόνες και, φυσικά, τον Tom ως πρώτο φίλο.
Τώρα, το άλλοτε ισχυρότερο κοινωνικό δίκτυο στον κόσμο ετοιμάζεται να επανέλθει στις οθόνες μας, με νέα δεδομένα. Οι σημερινοί ιδιοκτήτες του, Tim και Chris Vanderhook, συνιδρυτές της Viant Technology, αποκάλυψαν στο ντοκιμαντέρ «Myspace» του Tommy Avalone ότι σκοπεύουν να επαναφέρουν την υπηρεσία όταν κρίνουν πως έχει έρθει η κατάλληλη στιγμή.
Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει ημερομηνία, συγκεκριμένο σχέδιο διάθεσης ή σαφής περιγραφή του νέου Myspace. Υπάρχει μόνο η πρόθεση και η παραδοχή των ιδιοκτητών ότι, ακόμη κι αν η νέα προσπάθεια αποτύχει, είναι διατεθειμένοι να δοκιμάσουν ξανά.
Το Myspace ιδρύθηκε το 2003 από τους Tom Anderson και Chris DeWolfe και εξελίχθηκε στο πρώτο παγκόσμιο φαινόμενο της κοινωνικής δικτύωσης. Το 2008 προσέλκυε περίπου 115 εκατ. επισκέπτες τον μήνα, αριθμός που το καθιστούσε τη δημοφιλέστερη υπηρεσία του είδους της στον κόσμο.
Η κυριαρχία του, όμως, αποδείχθηκε σύντομη. Το Facebook το ξεπέρασε, οι διαφημιζόμενοι άρχισαν να μετακινούν τους προϋπολογισμούς τους προς τον νέο πρωταγωνιστή και οι διαδοχικές αλλαγές ιδιοκτησίας δεν κατάφεραν να ανακόψουν την πτώση. Οι αδελφοί Vanderhook απέκτησαν το Myspace το 2011 και δύο χρόνια αργότερα επιχείρησαν να το εκσυγχρονίσουν, δημιουργώντας ουσιαστικά μια καινούργια υπηρεσία από την αρχή.
Η επανεκκίνηση του 2013 δεν έφερε το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Σύμφωνα με όσα ανέφεραν οι ίδιοι στο ντοκιμαντέρ, η προσπάθεια συσσώρευσε ζημιές άνω των 150 εκατ. δολαρίων, καθώς η απώλεια κοινού και διαφημίσεων συνεχιζόταν.
Σήμερα, μάλιστα, η αγορά είναι πολύ πιο πυκνή και απαιτητική. Το Myspace δεν θα βρει απέναντί του μόνο το Facebook, αλλά το Instagram, το TikTok, το Snapchat, το YouTube και το Reddit – υπηρεσίες με τεράστιο κοινό, ώριμα διαφημιστικά εργαλεία και μηχανισμούς που έχουν μάθει να διεκδικούν κάθε διαθέσιμο δευτερόλεπτο προσοχής.
Η χρονική συγκυρία αφήνει περιθώριο επανεμφάνισης. Η αυξανόμενη κόπωση από τα κοινωνικά δίκτυα, η ανησυχία για την ψυχική υγεία, οι επικρίσεις για τον εθιστικό σχεδιασμό και η εντεινόμενη κανονιστική πίεση έχουν δημιουργήσει χώρο για μικρότερες και πιο προσωπικές ψηφιακές κοινότητες.
Η Kate Winick, κύρια αναλύτρια της Forrester, εκτιμά ότι ο ενθουσιασμός γύρω από μια πιθανή επιστροφή του Myspace εκφράζει τη νοσταλγία για μια πιο «αναλογική» περίοδο του διαδικτύου, όταν οι αλγόριθμοι δεν κυριαρχούσαν σε κάθε πτυχή της ψηφιακής ζωής. Στην ίδια τάση εντάσσεται η ανάπτυξη μικρότερων ή περισσότερο ιδιωτικών κοινοτήτων σε υπηρεσίες όπως το Substack και το Discord.
Εδώ, όμως, βρίσκεται και η μεγάλη παγίδα. Αν το Myspace αντιγράψει τη συνήθη συνταγή των σημερινών κοινωνικών δικτύων, θα εμφανιστεί απλώς ως ο μικρότερος παίκτης σε μια αγορά γεμάτη γίγαντες. Αν, από την άλλη, στηριχθεί υπερβολικά στη μορφή που είχε τη δεκαετία του 2000, κινδυνεύει να προσφέρει ένα δύσχρηστο και απαιτητικό περιβάλλον σε ένα κοινό που έχει συνηθίσει την καθαρή εμφάνιση, την άμεση ανακάλυψη περιεχομένου και την απλότητα του TikTok και του Instagram.
Η ειρωνεία είναι προφανής: όσοι θέλουν να περνούν λιγότερο χρόνο στο διαδίκτυο δύσκολα θα αφιερώσουν περισσότερο χρόνο στη διαμόρφωση μιας περίτεχνης προσωπικής σελίδας, μόνο και μόνο για να αναπαραγάγουν την αίσθηση μιας πιο «εκτός σύνδεσης» ζωής.
Εξίσου δύσκολος είναι ο προσδιορισμός του κοινού. Οι άνθρωποι που θυμούνται το Myspace με πραγματική τρυφερότητα είναι πλέον κυρίως 30άρηδες και 40άρηδες, με εργασία, οικογένεια και περιορισμένο χρόνο. Μπορεί να μπουν από περιέργεια την πρώτη ημέρα, δεν είναι όμως καθόλου βέβαιο ότι θα θελήσουν να προσθέσουν ακόμη μία καθημερινή συνήθεια κοινωνικής δικτύωσης.
Γι’ αυτό, σύμφωνα με τη Winick, το νέο Myspace θα χρειαστεί μια ουσιαστικά διαφορετική πρόταση και θα πρέπει να προσελκύσει τις γενιές Ζ και Άλφα, χωρίς να αποκλείσει τους μεγαλύτερους σε ηλικία χρήστες. Οι τελευταίοι, άλλωστε, διαθέτουν και τη μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη, σε μια περίοδο κατά την οποία πληθαίνουν οι περιορισμοί και οι προτάσεις απαγόρευσης της πρόσβασης των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα.
Ακόμη και αν το όνομα Myspace εξασφαλίσει μια εντυπωσιακή αρχική επισκεψιμότητα, η εμπορική επιτυχία θα κριθεί στη διάρκεια. Ο Jamie MacEwan, ανώτερος αναλυτής της Enders, σημειώνει ότι το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν το Myspace μπορεί να εκθρονίσει το Facebook έπειτα από δύο δεκαετίες, αλλά αν μπορεί να λειτουργήσει ως μια μικρότερη, κερδοφόρα διαφημιστική υπηρεσία.
Η πρόκληση είναι μεγάλη. Οι καθιερωμένες υπηρεσίες προσφέρουν στους διαφημιζομένους τεράστια κλίμακα, λεπτομερή στοιχεία και δοκιμασμένη απόδοση. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ειδικά, έχουν λίγους λόγους να διαθέσουν χρήματα σε μια νέα υπηρεσία όταν έχουν ήδη κοινό και παρουσία αλλού. Οι περισσότερες εταιρείες θα περιμένουν πρώτα να δουν αν οι πελάτες τους χρησιμοποιούν πράγματι το Myspace και μόνο τότε θα εξετάσουν τη μεταφορά μέρους του διαφημιστικού τους προϋπολογισμού.
Τα παραδείγματα των τελευταίων ετών δείχνουν πόσο εύκολα ο αρχικός θόρυβος σβήνει. Το Noplace, μια εφαρμογή με αισθητική που παρέπεμπε στο Myspace και στόχευε κυρίως στη γενιά Ζ, βρέθηκε στην πρώτη θέση των λήψεων την ημέρα της κυκλοφορίας του και εξαφανίστηκε από τον κατάλογο των δημοφιλέστερων εφαρμογών ήδη την επομένη.
Το Bluesky, που παρουσιάστηκε ως εναλλακτική λύση στο X, άντλησε 100 εκατ. δολάρια σε δεύτερο γύρο χρηματοδότησης τον Απρίλιο του 2025. Ωστόσο, έως τα τέλη του επόμενου Οκτωβρίου οι καθημερινά ενεργοί χρήστες του από κινητές συσκευές είχαν μειωθεί κατά 40% σε ετήσια βάση, ενώ πρώην επικεφαλής μηχανικός της υπηρεσίας ανέφερε ότι οι καθημερινοί δημιουργοί αναρτήσεων υποχώρησαν από περίπου 1,4 εκατ. στα τέλη του 2024 σε περίπου 600.000 τον Ιούνιο.
Ανάλογη κάμψη γνώρισε και το BeReal: από περίπου 20 εκατ. μηνιαίους ενεργούς χρήστες στην κορύφωσή του το 2022, περιορίστηκε κοντά στα 16 εκατ., σύμφωνα με στοιχεία της Similarweb που είχαν δημοσιοποιηθεί από το TechCrunch.
Για το Myspace, επομένως, η ευκαιρία δεν βρίσκεται στην κατά μέτωπο σύγκρουση με τους κυρίαρχους παίκτες. Βρίσκεται στη δυνατότητα να προσφέρει το αντίθετο από όσα έχουν κουράσει το κοινό: μικρότερες κοινότητες, περισσότερο προσωπικό έλεγχο, λιγότερο επιθετικούς μηχανισμούς παραμονής και μια εμπειρία που δεν υπαγορεύεται εξ ολοκλήρου από τον αλγόριθμο.
Αυτή η υπόσχεση, βέβαια, κρύβει μια σκληρή επιχειρηματική αντίφαση. Όσο λιγότερο μια υπηρεσία παλεύει να κρατήσει τον χρήστη κολλημένο στην οθόνη, τόσο δυσκολότερα μετατρέπει την προσοχή του σε διαφημιστικά έσοδα.
Το Myspace διαθέτει κάτι που οι περισσότερες νεοφυείς προσπάθειες θα ζήλευαν: ένα όνομα αναγνωρίσιμο σε ολόκληρο τον κόσμο και μια θέση στη συλλογική μνήμη του διαδικτύου. Αυτό μπορεί να του χαρίσει την πρώτη επίσκεψη. Δεν του εξασφαλίζει, όμως, τη δεύτερη.
Περισσότερες ειδήσεις
Αυτή η Ευρωπαϊκή χώρα ανοίγει το πρώτο… κέντρο «απεξάρτησης» από τα social media
Επιστροφή στο 2006: Η γενιά του TikTok δοκιμάζει τη ζωή χωρίς smartphone και… παθαίνει σοκ!
