Μετά από μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας που ακολούθησε την τραγωδία των Τεμπών και το συνολικό «πάγωμα» των μεγάλων σιδηροδρομικών έργων της χώρας, επανέρχεται στο προσκήνιο το μεγάλο διπλό έργο για τη δυτική Θεσσαλονίκη και το λιμάνι της πόλης. Η εταιρεία Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ενεργοποίησε τη δεύτερη φάση του διαγωνισμού για τη «Σιδηροδρομική Σύνδεση του 6ου Προβλήτα Λιμένα Θεσσαλονίκης και την κατασκευή του Προαστιακού Δυτικής Θεσσαλονίκης», περνώντας πλέον στο στάδιο των δεσμευτικών οικονομικών προσφορών.
Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 66,34 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, θεωρείται μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις συνδυασμένων μεταφορών στη Βόρεια Ελλάδα, καθώς συνδέει δύο διαφορετικές αλλά αλληλοσυμπληρούμενες υποδομές: Την ανάπτυξη προαστιακού σιδηροδρόμου στη δυτική πλευρά της Θεσσαλονίκης και τη νέα σιδηροδρομική πρόσβαση του 6ου Προβλήτα του λιμανιού.
Σύμφωνα με τη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη, οι οικονομικές προσφορές θα υποβληθούν έως τις 24 Ιουνίου 2026, ενώ εφόσον δεν υπάρξουν νέες εμπλοκές, ο ανάδοχος θα μπορούσε να αναδειχθεί ακόμα και μέσα στο φθινόπωρο. Στον διαγωνισμό συνεχίζουν τρία σχήματα: Η ΤΕΡΝΑ, η κοινοπραξία Άβαξ – Alstom και σχήμα υπό την Aktor.
Η συγκεκριμένη εργολαβία αποτελεί ουσιαστικά το μοναδικό μεγάλο αστικό σιδηροδρομικό project από το πακέτο έργων που είχε προκηρυχθεί στα τέλη του 2021 και κατάφερε να διατηρήσει ζωντανή τη χρηματοδοτική του προοπτική. Η ανατροπή στο σύνολο του σχεδιασμού είχε οδηγήσει στην αναστολή ή επανεξέταση σχεδόν όλων των μεγάλων διαγωνισμών της τότε ΕΡΓΟΣΕ, με αποτέλεσμα αρκετά έργα να μείνουν εκτός προτεραιοτήτων.
Καθοριστικό ρόλο για τη διάσωση του έργου της Θεσσαλονίκης έπαιξαν αφενός οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για βιώσιμες μεταφορές και αφετέρου η στρατηγική σημασία των εμπορευματικών διαδρόμων που συνδέουν την Ελλάδα με τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η ένταξή του στο πρόγραμμα «Μεταφορές 2021-2027» του ΕΣΠΑ διατήρησε ενεργή τη χρηματοδότηση και επέτρεψε την επανεκκίνηση της διαδικασίας.
Αντίθετα, άλλα projects του ίδιου «πακέτου» έργων παραμένουν στον «αέρα». Η σχεδιαζόμενη σιδηροδρομική σύνδεση προς Λαύριο και Ραφήνα φαίνεται να έχει εγκαταλειφθεί, ενώ στην Πάτρα οι διαφωνίες για τη διέλευση της γραμμής συνεχίζουν να δημιουργούν προσκόμματα. Παράλληλα, το έργο «Νέα Καρβάλη – Τοξότες» βρέθηκε αντιμέτωπο με σοβαρές ενστάσεις από το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο έκρινε ότι υπήρχαν ζητήματα μελετητικής ωριμότητας και σχεδιασμού, ουσιαστικά μπλοκάροντας την υπογραφή της σύμβασης και θέτοντας σε κίνδυνο τη χρηματοδότηση των 211 εκατ. ευρώ από το CEF.
Το έργο της Θεσσαλονίκης χωρίζεται σε δύο βασικές ενότητες. Η πρώτη αφορά τον Δυτικό Προαστιακό, ο οποίος θα αξιοποιήσει περίπου 20 χιλιόμετρα υφιστάμενης σιδηροδρομικής υποδομής. Η νέα διάταξη που προέκυψε από τον ανταγωνιστικό διάλογο έχει μορφή «Υ», με δύο ανατολικούς κλάδους προς Σίνδο και Αγχίαλο – Διαβατά και ενιαία σύνδεση προς τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό.
Το δίκτυο θα εξυπηρετεί επτά στάσεις: Σίνδο, Αγχίαλο, Διαβατά, Κορδελιό, Επτανήσου, Μενεμένη και Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης. Η σύνδεση αυτή θεωρείται κρίσιμη για τη δυτική πλευρά της πόλης, όπου σήμερα οι δημόσιες μεταφορές βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στο οδικό δίκτυο.
Στο τεχνικό αντικείμενο περιλαμβάνεται η κατασκευή αποβαθρών, στεγάστρων, πεζογεφυρών, χώρων στάθμευσης και προσβάσεων για πεζούς και ΑμεΑ. Προβλέπονται επίσης συστήματα πληροφόρησης επιβατών, εγκαταστάσεις CCTV, συστήματα ανακοινώσεων και τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Παράλληλα, θα υλοποιηθούν έργα αποστράγγισης, οχετοί, παρεμβάσεις ηλεκτροκίνησης 25kV και επεκτάσεις του συστήματος σηματοδότησης.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη διαλειτουργικότητα με τα υπόλοιπα μέσα σταθερής τροχιάς της πόλης. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι ο Δυτικός Προαστιακός θα «κουμπώνει» με το Μετρό Θεσσαλονίκης στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό, δημιουργώντας ένα ενιαίο δίκτυο μετακινήσεων από τα δυτικά έως τα ανατολικά της πόλης.
Η δεύτερη ενότητα αφορά τη σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου Προβλήτα του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης με το βασικό σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας. Πρόκειται για νέα διπλή γραμμή μήκους περίπου 2,3 χιλιομέτρων, με δυνατότητα αμφίδρομης κυκλοφορίας και σηματοδότηση ETCS επιπέδου 1.
Η νέα γραμμή θα ξεκινά από τον άξονα Θεσσαλονίκης – Ειδομένης και θα καταλήγει κοντά στην Πύλη 16 του λιμανιού, ακολουθώντας την ανατολική όχθη του Δενδροποτάμου. Το πλέον απαιτητικό τεχνικά τμήμα είναι η νέα σιδηροδρομική γέφυρα μήκους περίπου 970 μέτρων, μέσω της οποίας η γραμμή θα υπερβαίνει την οδό Γιαννιτσών, την υφιστάμενη βιομηχανική σιδηροδρομική γραμμή, την εθνική οδό Αθηνών – Θεσσαλονίκης και την οδό 26ης Οκτωβρίου.
Το έργο περιλαμβάνει επίσης χωματουργικές εργασίες, κατασκευή υποδομής για τη νέα διπλή γραμμή, μετατόπιση τμήματος της υφιστάμενης γραμμής κατά περίπου 2,3 μέτρα, έργα αποστράγγισης, αντιθορυβικά πετάσματα και τοπικές αποκαταστάσεις ισόπεδων διαβάσεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το χρηματοδοτικό σχήμα της σύμβασης. Η προκήρυξη προβλέπει προκαταβολή 15% προς τον ανάδοχο, χωρίς αναθεώρηση και ΦΠΑ, με αντίστοιχη εγγύηση. Από αυτό το ποσό, το 5% αφορά δαπάνες εκκίνησης του έργου και το υπόλοιπο 10% προμήθειες υλικών και εξοπλισμού.
Η συνολική διάρκεια της σύμβασης ανέρχεται σε 84 μήνες. Από αυτούς, οι 18 μήνες αφορούν την ολοκλήρωση του έργου του Δυτικού Προαστιακού Θεσσαλονίκης, ενώ οι 36 μήνες αντιστοιχούν στην κατασκευή της σιδηροδρομικής σύνδεσης του 6ου Προβλήτα του ΟΛΘ με το εθνικό δίκτυο. Το υπόλοιπο διάστημα της σύμβασης αφορά την περίοδο συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης των έργων μετά την ολοκλήρωσή τους, όπως προβλέπεται στους όρους του διαγωνισμού.
Περισσότερες ειδήσεις
Με τρία χρόνια καθυστέρηση οδεύει προς υλοποίηση ο Προαστιακός Δυτικής Θεσσαλονίκης
