Νέους κανόνες για τη λειτουργία και, κυρίως, για την επόμενη ημέρα των ελληνικών λιμανιών φέρνει το σχέδιο νόμου του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με το οποίο επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο για την προώθηση επενδύσεων και έργων υποδομής. Στο επίκεντρο βρίσκονται η μεγαλύτερη αυτονομία των Οργανισμών Λιμένων, η επιτάχυνση του σχεδιασμού και των Master Plans, αλλά και η επίλυση εκκρεμοτήτων που αφορούν συγκεκριμένα λιμάνια, όπως η Σούδα, η Ρόδος, η Μυτιλήνη και η Πάχη Μεγάρων.
Το σχέδιο νόμου, με τίτλο «Ενίσχυση λειτουργίας Οργανισμών Λιμένων και λοιπές διατάξεις», έρχεται ουσιαστικά να παρέμβει σε ορισμένα από τα στάδια που προηγούνται της υλοποίησης μιας λιμενικής επένδυσης. Η στόχευση είναι να αρθούν διοικητικά και θεσμικά εμπόδια, να ενισχυθεί η οικονομική βιωσιμότητα των λιμανιών και να δημιουργηθούν συνθήκες που θα διευκολύνουν την προσέλκυση νέων κεφαλαίων και την υλοποίηση υποδομών.
Στην πράξη, οι αλλαγές κινούνται σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την καθημερινή λειτουργία των Οργανισμών Λιμένων και ιδιαίτερα τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνουν τα τιμολόγιά τους. Ο δεύτερος αφορά το επενδυτικό σκέλος: ποιος αναλαμβάνει τον σχεδιασμό, πώς χρηματοδοτούνται οι απαιτούμενες μελέτες, πώς προχωρούν τα Master Plans και με ποιον τρόπο αντιμετωπίζονται χωροταξικές και ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες που μπορούν να λειτουργήσουν ως εμπόδιο για νέα έργα.
Μία από τις πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις αφορά την τιμολογιακή πολιτική. Για τους Οργανισμούς Λιμένων που λειτουργούν ως ανώνυμες εταιρείες και έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων, ο καθορισμός των τιμολογίων περνά, κατά κανόνα, στα διοικητικά τους συμβούλια. Με αυτόν τον τρόπο οι διοικήσεις αποκτούν μεγαλύτερη δυνατότητα να προσαρμόζουν τις χρεώσεις τους στις οικονομικές και εμπορικές συνθήκες κάθε λιμανιού.
Η αυτονομία αυτή δεν είναι απόλυτη. Το Δημόσιο διατηρεί δικαίωμα παρέμβασης σε κατηγορίες όπου ο ανταγωνισμός είναι περιορισμένος ή όπου οι χρεώσεις αφορούν την ακτοπλοΐα. Συγκεκριμένα, για τα τέλη ελλιμενισμού και λιμενικών υποδομών που σχετίζονται με επιβατηγά – οχηματαγωγά πλοία, καθώς και για λιμενικές υπηρεσίες στις οποίες δεν υπάρχει ανταγωνισμός μέσα στο ίδιο λιμάνι ή μεταξύ λιμανιών, προτεινόμενη αύξηση άνω του 3% θα χρειάζεται κοινή υπουργική έγκριση από τα υπουργεία Ναυτιλίας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Στο συγκεκριμένο ποσοστό δεν προσμετράται η αναπροσαρμογή βάσει του δείκτη τιμών καταναλωτή.
Παράλληλα, εάν μια μεταβολή των τελών έχει ως αποτέλεσμα να υποχωρήσουν τα έσοδα του Οργανισμού σε σχέση με τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό του, θα απαιτείται απόφαση της Γενικής Συνέλευσης.
Ιδιαίτερη σημασία για το επενδυτικό σκέλος έχει ο ρόλος που αναλαμβάνει το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο (πρώην Υπερταμείο), το οποίο στο σχέδιο νόμου αναφέρεται με τη νομική επωνυμία Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. (ΕΕΣΥΠ).
Το Ταμείο αποκτά συγκεκριμένο πλαίσιο λειτουργίας ως αρχή σχεδιασμού λιμένων, με αρμοδιότητες που συνδέονται με την ωρίμανση του σχεδιασμού και των Master Plans. Πρόκειται για ένα κρίσιμο στάδιο, καθώς πριν ένα λιμενικό έργο περάσει στη φάση της υλοποίησης πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μελέτες, περιβαλλοντικές διαδικασίες και οι απαραίτητες διοικητικές και δικαστικές εγκρίσεις.
Το νομοσχέδιο προβλέπει μάλιστα συγκεκριμένο μηχανισμό χρηματοδότησης αυτής της διαδικασίας. Στα λιμάνια όπου το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο λειτουργεί ως αρχή σχεδιασμού και η πλειοψηφία του φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης βρίσκεται σε ιδιώτη, θα καταβάλλονται 25.000 ευρώ ετησίως ανά λιμένα, μέχρι να εγκριθεί το αντίστοιχο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα και Master Plan. Τα ποσά θα παρακρατούνται από την ετήσια αμοιβή παραχώρησης που καταβάλλεται στο Ελληνικό Δημόσιο.
Ξεχωριστή πρόβλεψη υπάρχει για τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη. Για τα ήδη εγκεκριμένα αναπτυξιακά προγράμματα προβλέπεται εφάπαξ καταβολή 120.000 ευρώ για τον Πειραιά και 100.000 ευρώ για τη Θεσσαλονίκη στο Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο, για την κάλυψη των σχετικών λειτουργικών δαπανών.
Από τις ειδικές παρεμβάσεις του νομοσχεδίου ξεχωρίζει εκείνη για το λιμάνι της Σούδας, καθώς επιχειρείται να διαμορφωθεί πιο ξεκάθαρη διαδικασία για την ωρίμανση και τη χρηματοδότηση των έργων του.
Το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο ορίζεται ως αρχή σχεδιασμού για τον λιμένα Σούδας, ενώ προβλέπεται ότι θα υπογραφεί σύμβαση με το Λιμενικό Ταμείο Χανίων, στην οποία θα καθοριστούν οι όροι συνεργασίας και η αμοιβή του Ταμείου.
Παράλληλα, οι μελέτες και τα έργα που περιλαμβάνονται σε εγκεκριμένο Master Plan θα μπορούν να χρηματοδοτούνται από τον ειδικό λογαριασμό που προβλέπει η σχετική νομοθεσία. Επιπλέον, εφόσον έχουν εγκριθεί από την Κυβερνητική Επιτροπή Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας, δεν θα χρειάζεται να ενταχθούν επιπλέον στο επιχειρησιακό πρόγραμμα του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου. Πρόκειται για μία διαδικαστική αλλαγή που περιορίζει ένα επιπλέον στάδιο για τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Στην Πάχη Μεγάρων, το νομοσχέδιο επανακαθορίζει τα όρια της χερσαίας και της θαλάσσιας ζώνης του λιμανιού. Ταυτόχρονα, η Πάχη χαρακτηρίζεται πλέον λιμένας τοπικής σημασίας, με φορέα διαχείρισης και εκμετάλλευσης τον Οργανισμό Λιμένος Ελευσίνας. Έτσι αποσαφηνίζονται τόσο η κατηγορία του λιμένα όσο και το καθεστώς διαχείρισής του.
Στη Ρόδο, αντίθετα, η παρέμβαση έχει κυρίως χωροταξικό και ιδιοκτησιακό χαρακτήρα. Το νέο πλαίσιο επιτρέπει να βρίσκονται εντός της καθορισμένης λιμενικής ζώνης τμήματα που ανήκουν κατά κυριότητα στον Δήμο Ρόδου. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι συγκεκριμένες εκτάσεις θα μπορούν να εντάσσονται στο Master Plan του λιμανιού και, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να περιλαμβάνονται σε παραχωρήσεις. Με αυτόν τον τρόπο αντιμετωπίζεται μία εκκρεμότητα που θα μπορούσε να δυσχεραίνει τον συνολικό σχεδιασμό και τη μελλοντική αξιοποίηση της λιμενικής ζώνης.
Σημαντική είναι και η αλλαγή για τη Μυτιλήνη, καθώς το λιμάνι χαρακτηρίζεται πλέον λιμένας διεθνούς ενδιαφέροντος. Ταυτόχρονα επανακαθορίζονται τα όρια της λιμενικής ζώνης, ενώ προβλέπεται η εκπόνηση Αναπτυξιακού Προγράμματος και Master Plan, με φορέα διαχείρισης το Διαδημοτικό Λιμενικό Ταμείο Λέσβου.
Στη νέα χερσαία ζώνη εντάσσεται και τμήμα ακινήτου ιδιοκτησίας της ΕΤΑΔ. Για τη χρήση του, το Διαδημοτικό Λιμενικό Ταμείο Λέσβου θα καταβάλλει στην ΕΤΑΔ 25.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ με μεταξύ τους συμφωνία θα καθοριστούν η διάρκεια της χρήσης, ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του ανταλλάγματος.
Μία ακόμη αλλαγή αφορά τους ιδιώτες που έχουν αναλάβει δραστηριότητες μέσω υποπαραχωρήσεων. Το νομοσχέδιο ξεκαθαρίζει ότι θα πρέπει να ασφαλίζουν τον πάγιο εξοπλισμό που κατέχουν και διαχειρίζονται, σύμφωνα με τους όρους της εκάστοτε σύμβασης, ακόμη και όταν ο εξοπλισμός δεν τους έχει μεταβιβαστεί κατά κυριότητα.
Περισσότερες ειδήσεις
Πιο σύγχρονες φοιτητικές εστίες στο ΕΜΠ με τη στήριξη της HELLENiQ ENERGY
