Πέρασαν σχεδόν 15 χρόνια από τότε που ξεκίνησε, εν μέσω της βαθιάς οικονομικής κρίσης, η διαδικασία παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, για να φτάσει σήμερα η υπόθεση στο τέλος της. Έπειτα από αλλεπάλληλες καθυστερήσεις, θεσμικές εμπλοκές και διαδοχικές ανατροπές, η διαχείριση ενός αυτοκινητοδρόμου στρατηγικής σημασίας για τη χώρα περνά πλέον σε κοινοπραξία με επικεφαλής τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και τη γαλλική EGIS. Ο νέος παραχωρησιούχος αναμένεται να εγκατασταθεί τις πρώτες ημέρες του νέου έτους.
Η παραχώρηση της Εγνατία Οδού κλείνει ένα από τα πιο βαριά και σύνθετα κεφάλαια στη διαχείριση των οδικών αξόνων της χώρας. Πρόκειται για έναν από τους πιο απαιτητικούς και δαπανηρούς αυτοκινητοδρόμους στην Ευρώπη, λόγω του μεγάλου αριθμού γεφυρών και σηράγγων, στον οποίο, ωστόσο, δεν έχει πραγματοποιηθεί ποτέ εκτεταμένη βαριά συντήρηση. Κι αυτό, παρά το υψηλό λειτουργικό κόστος και τον κομβικό του ρόλο για τη Βόρεια Ελλάδα και τη διασύνδεσή της με τα Βαλκάνια.
Σύμφωνα με πρόσφατη εταιρική παρουσίαση του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η σύμβαση παραχώρησης, διάρκειας 35 ετών, εκτιμάται ότι θα αποφέρει συνολικά έσοδα 11,5 δισ. ευρώ από την κυκλοφορία των οχημάτων. Τα λειτουργικά κέρδη αναμένεται να διαμορφωθούν στα 6,9 δισ. ευρώ, με το περιθώριο λειτουργικής κερδοφορίας να φτάνει το 60,4%, ποσοστό που αποτυπώνει τη δυναμική του έργου. Στο επενδυτικό σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis Projects, η συμμετοχή του ελληνικού ομίλου ανέρχεται στο 90%.
Πέραν των άμεσων οικονομικών αποδόσεων, η παραχώρηση δημιουργεί σημαντικά ενδοομιλικά οφέλη, κυρίως για την ΤΕΡΝΑ, τον κατασκευαστικό βραχίονα του ομίλου. Η ΤΕΡΝΑ θα αναλάβει τόσο το κατασκευαστικό αντικείμενο της σύμβασης όσο και τα εκτεταμένα έργα βαριάς συντήρησης. Σύμφωνα με πηγές του ομίλου, οι συνολικές επενδύσεις για εργασίες ανάταξης και συντήρησης του οδικού άξονα υπολογίζονται σε 3,8 δισ. ευρώ. Μαζί με το τίμημα της παραχώρησης, ύψους 1,27 δισ. ευρώ, οι συνολικές κεφαλαιακές ανάγκες για την Εγνατία Οδό υπερβαίνουν τα 5 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η πρώτη πενταετία της σύμβασης, έως το τέλος του 2030, κατά την οποία προβλέπονται επενδύσεις ύψους 820 εκατ. ευρώ. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν αντικατάσταση ασφαλτικών και οδοστρωμάτων, βαριά συντήρηση γεφυρών και σηράγγων, αναβάθμιση της οριζόντιας και κάθετης σήμανσης, καθώς και αντικατάσταση των μεταλλικών στηθαίων ασφαλείας. Παράλληλα, η σύμβαση προβλέπει την κατασκευή και λειτουργία 16 Σταθμών Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών, καθώς και 12 σύγχρονων χώρων στάθμευσης και αναψυχής.
Την ίδια στιγμή, ανοιχτό παραμένει το κεφάλαιο της παραχώρησης του βασικού τμήματος του Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ). Αν και στον διαγωνισμό έχει επικρατήσει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για το τμήμα Κίσσαμος – Χανιά – Ηράκλειο, είναι κοινό μυστικό ότι εδώ και μήνες βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για τη διεύρυνση του μετοχικού σχήματος, με τη συμμετοχή και άλλων εγχώριων κατασκευαστικών ομίλων. Στα υπόλοιπα τμήματα του έργου, Χερσόνησος – Νεάπολη και Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, οι εργολάβοι έχουν ήδη εγκατασταθεί.
Με την προσθήκη της Εγνατίας Οδού, το χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεων της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ενισχύεται περαιτέρω και περιλαμβάνει πλέον την Ιόνια Οδό, τη Νέα Οδό, την Κεντρική Οδό Ε65, την Εγνατία Οδό, τμήματα του ΒΟΑΚ, την Αττική Οδό, καθώς και συμμετοχή στην Ολυμπία Οδό. Συνολικά, ο όμιλος ελέγχει ή συμμετέχει σε περίπου 2.300 χιλιόμετρα αυτοκινητοδρόμων, τοποθετώντας τον ανάμεσα στους ισχυρότερους παίκτες στον ευρωπαϊκό χάρτη των υποδομών.
Σύμφωνα και με την τελευταία έκθεση της Mediobanca, στα 2,55 δισ. ευρώ αποτιμάται ο τομέας των παραχωρήσεων του ομίλου. Όπως επισημαίνεται, οι οδικές παραχωρήσεις αποτιμώνται κοντά στα 2 δισ. ευρώ, ενώ τα 557 εκατ. ευρώ αφορούν παραχωρήσεις εκτός οδικών αξόνων, όπως το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, έργα διαχείρισης υδάτων και απορριμμάτων, καθώς και το IRC στο Ελληνικό. Στο παρελθόν, η διοίκηση του ομίλου έχει εκφράσει ανοιχτά την πρόθεση ενοποίησης του τομέα των παραχωρήσεων κάτω από μία ενιαία «ομπρέλα», με τις πρώτες κινήσεις προς αυτή την κατεύθυνση να έχουν ήδη γίνει. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων διαχειριστών αυτοκινητοδρόμων στην Ευρώπη, δίπλα σε ονόματα όπως η Vinci, η Eiffage και η Ferrovial. Παράλληλα, θεωρείται ο μεγαλύτερος «παίκτης» στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερο βάρος στο ανεκτέλεστο ύψους 9,2 δισ. ευρώ έχει και ο νέος Διεθνής Αερολιμένας Ηρακλείου Κρήτης στο Καστέλι, το μεγαλύτερο αεροδρομιακό έργο που υλοποιείται σήμερα στη χώρα. Με συνολικό κόστος που προσεγγίζει τα 625 εκατ. ευρώ και ανάδοχο το σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – GMR, το έργο περιλαμβάνει την κατασκευή ενός σύγχρονου αεροδρομίου από μηδενική βάση, καθώς και οδικό άξονα 18 χιλιομέτρων που θα το συνδέει με τον ΒΟΑΚ. Το έργο έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027 και έναρξη λειτουργίας το 2028.
Στον αστικό ιστό της Αθήνας, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υπογράφει δύο από τα πιο εμβληματικά projects της επόμενης δεκαετίας στο Ελληνικό, το Ολοκληρωμένο Τουριστικό Συγκρότημα (IRC) και το The Ellinikon Mall. Το IRC, με κόστος άνω του 1 δισ. ευρώ, αποτελεί το μεγαλύτερο κτιριακό έργο που έχει κατασκευαστεί ποτέ στη χώρα, με τρία κτίρια συνολικής επιφάνειας άνω των 240.000 τ.μ. και έναν πύργο περίπου 190 μέτρων. Την επένδυση υλοποιεί το σχήμα Hard Rock International – ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ενώ την κατασκευή έχει αναλάβει η ΤΕΡΝΑ, με στόχο την ολοκλήρωση έως το τέλος του 2027. Το Ellinikon Mall, από την άλλη, θα αποτελέσει το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο στην Ελλάδα, με 100.000 τ.μ. ανεπτυγμένης επιφάνειας και περίπου 280 καταστήματα.
Στον τομέα της ενέργειας, ξεχωρίζει η μονάδα αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία, επένδυση στρατηγικής σημασίας και Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος. Με συνολική ισχύ 680 MW στην παραγωγή και 730 MW στην άντληση, και προϋπολογισμό άνω των 650 εκατ. ευρώ, αποτελεί τη μεγαλύτερη επένδυση αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα, ενισχύοντας καθοριστικά τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος.
Το ανεκτέλεστο συμπληρώνεται από μεγάλα έργα μεταφορών και υποδομών, όπως το βόρειο τμήμα του Ε65, τα έργα αποκατάστασης στη Θεσσαλία μετά τα ακραία καιρικά φαινόμενα Daniel και Elias, η πρώτη φάση επέκτασης του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος», αρδευτικά έργα ΣΔΙΤ στη Θράκη και την Κρήτη, αλλά και διεθνή projects, όπως η σιδηροδρομική γραμμή Petrarch – Dragoman στη Βουλγαρία.
Με το βλέμμα στραμμένο στο 2026, ο όμιλος αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω το χαρτοφυλάκιό του με νέα έργα, από το μητροπολιτικό πάρκο ΑΕΝΑΟΝ στο Φάληρο έως μεγάλες ΣΔΙΤ σε μεταφορές, σωφρονιστικές υποδομές και κυβερνητικά συγκροτήματα.
Περισσότερες ειδήσεις