Τουλάχιστον τριετή καθυστέρηση «γράφει» πλέον και επισήμως η ολοκλήρωση της Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας, η οποία μετατίθεται πλέον για το 2032, επιβεβαιώνοντας και τυπικά τη σημαντική μετατόπιση στο αρχικό χρονοδιάγραμμα, η οποία αποτελούσε κοινό μυστικό.
Αρχικά, το έργο είχε προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί έως τις 20 Ιουνίου 2029, ωστόσο οι διαδοχικές παρατάσεις που έχουν δοθεί τα τελευταία χρόνια, χωρίς να αποδίδεται υπαιτιότητα στην ανάδοχο κοινοπραξία, οδήγησαν σε αναθεώρηση του χρονοδιαγράμματος. Μάλιστα, όπως προκύπτει από τα αναφερόμενα στην έκθεση που συνοδεύει τα οικονομικά αποτελέσματα της AVAX που ανακοινώθηκαν την Πέμπτη (2/4), η ανάδοχος κοινοπραξία η ΑΒΑΞ – GHELLA – ALSTOM στο επικαιροποιημένο σχέδιο το οποίο είχε υποβάλλει μετακινούσε το χρονοδιάγραμμα ακόμα πιο μακριά και συγκεκριμένα τον Φεβρουάριο του 2034. Ωστόσο περίπου ένα μήνα πριν η Ελληνικό Μετρό ενέκρινε τελικά νέα προθεσμία περαίωσης για τις 3 Σεπτεμβρίου 2032, η οποία μένει να φανεί εάν θα τηρηθεί δεδομένου ότι ακόμα δεν έχουν παραδοθεί στο ανάδοχο σχήμα ελεύθεροι όλοι οι απαραίτητοι αργοταξιακοί χώροι.
Υπό το πρίσμα των νέων δεδομένων, στο επίκεντρο έχει βρεθεί και το ζήτημα της πρόσθετης καταβολής, ύψους 41,6 εκατομμυρίων ευρώ, που είχε λάβει η ανάδοχος βάσει του άρθρου 154 του νόμου 4938/2022 ως πριμ για την πρόοδο των εργασιών.
Οπως αναφέρεται, με την ίδια απόφαση που ενέκρινε την παράταση ολοκλήρωσης του έργου, αποφασίστηκε και η επιστροφή του ποσού αυτού μέσω συμψηφισμού με μελλοντικές πληρωμές, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο αντιπαράθεσης.
Η ανάδοχος αντέδρασε καταθέτοντας ένσταση, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση για επιστροφή του πριμ είναι νομικά πλημμελής. Όπως επισημαίνει, οι καθυστερήσεις στο έργο δεν οφείλονται σε δική της υπαιτιότητα αλλά κυρίως στη μη έγκαιρη παράδοση ελεύθερων χώρων εργασίας από τον κύριο του έργου, γεγονός που – όπως υποστηρίζει – προσομοιάζει με κατάσταση ανωτέρας βίας. Με βάση τη νομοθεσία, σε τέτοιες περιπτώσεις δεν αίρεται το δικαίωμα λήψης του πριμ, ενώ επικαλείται και σχετικές αποφάσεις της διοίκησης που έχουν δικαιώσει αναδόχους σε ανάλογες συνθήκες.
Τα προβλήματα στην εξέλιξη του έργου συνδέονται άμεσα με εκκρεμότητες σε κρίσιμα εργοτάξια. Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν παραδοθεί πλήρως χώροι σε σταθμούς όπως το Γουδή και ο Ευαγγελισμός, καθώς και σε σημεία εισόδων και φρεάτων σε Καισαριανή και Αλεξάνδρας, από ένα σύνολο 26 εργοταξίων. Σε άλλες περιπτώσεις, όπως στα Εξάρχεια, στο πάρκο Ριζάρη ή στην Πανεπιστημιούπολη, το έργο βρέθηκε αντιμέτωπο με ένα μίγμα κοινωνικών αντιδράσεων, δικαστικών προσφυγών, περιβαλλοντικών ζητημάτων και τεχνικών εμποδίων από προσφυγές κατοίκων και θεσμικών φορέων μέχρι την ανάγκη ανασχεδιασμών λόγω υπόγειων δικτύων με τις καθυστερήσεις αυτές να επηρεάζουν καθοριστικά την πρόοδο των εργασιών.
Παρά τα εμπόδια, η κατασκευή των σηράγγων προχωρά, όπως σημειώνεται στην οικονομική έκθεση. Ο ένας μετροπόντικας έχει φτάσει περίπου στο 44% της διάνοιξης, ενώ ο δεύτερος έχει ήδη ολοκληρώσει πάνω από πέντε χιλιόμετρα. Η πλήρης διάνοιξη των σηράγγων εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2026.
Η υπόθεση του πριμ βρίσκεται πλέον ενώπιον του αρμόδιου Τεχνικού Συμβουλίου, το οποίο θα γνωμοδοτήσει επί της ένστασης, με την τελική απόφαση να λαμβάνεται από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστο Δήμα. Από την έκβαση της διαδικασίας θα εξαρτηθεί όχι μόνο η τύχη του πριμ των 41,6 εκατομμυρίων ευρώ, αλλά και η συνολική οικονομική ισορροπία της σύμβασης, σε ένα έργο κρίσιμο για τις μετακινήσεις στην Αθήνα, το οποίο ήδη μετατίθεται σημαντικά χρονικά.
Η λεγόμενη «πορτοκαλί γραμμή», η οποία στην πρώτη φάση της θα συνδέει το Άλσος Βεΐκου στο Γαλάτσι με το Γουδή, αποτελεί το μεγαλύτερο εν εξελίξει δημόσιο έργο στη χώρα, με προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 1,8 δισ. ευρώ. Περιλαμβάνει 15 νέους σταθμούς και φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τις μετακινήσεις στην πρωτεύουσα, εξυπηρετώντας καθημερινά περίπου 340.000 επιβάτες ημερησίως, ενώ οι μετακινήσεις με Ι.Χ. αναμένεται να μειωθούν κατά 60.000 ημερησίως.
Περισσότερες ειδήσεις