Για δεκαετίες ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης υπήρξε ίσως το πιο πολυσυζητημένο έργο υποδομής του νησιού. Ένας δρόμος που συνδέθηκε με υποσχέσεις, καθυστερήσεις, διαγωνισμούς που μετατέθηκαν στον χρόνο και μια διαρκή συζήτηση γύρω από την ανάγκη εκσυγχρονισμού του βασικού οδικού άξονα της Κρήτης.
Σήμερα, όμως, η εικόνα αρχίζει σταδιακά να αλλάζει. Η επικείμενη παράδοση των πρώτων χιλιομέτρων στο τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος θεωρείται το πρώτο ουσιαστικό βήμα μετάβασης από τη θεωρία στην πράξη. Για πρώτη φορά, κομμάτι του νέου ΒΟΑΚ ετοιμάζεται να περάσει από τη φάση των εργοταξίων στη λειτουργική χρήση από τους οδηγούς, σηματοδοτώντας μια νέα περίοδο για το μεγαλύτερο οδικό έργο που έχει σχεδιαστεί ποτέ στην Κρήτη.
Το πρώτο αυτό ορόσημο αφορά το ανατολικό τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, έργο που κατασκευάζεται ως δημόσιο έργο. Σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών θα ήθελε μέσα στο καλοκαίρι – κυρίως για πολιτικούς λόγους που σχετίζονται με τις εκλογές – να δοθούν στην κυκλοφορία περίπου 10 χιλιόμετρα νέου αυτοκινητόδρομου.
Το συνολικό μήκος του τμήματος φτάνει τα 14,5 χιλιόμετρα και το κόστος του έργου ανέρχεται στα 186 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Ουσιαστικά, το κομμάτι που πρόκειται να παραδοθεί αντιστοιχεί περίπου στο 70% του συνολικού έργου, γεγονός που δείχνει ότι το ανατολικό άκρο του ΒΟΑΚ βρίσκεται πλέον σε αρκετά προχωρημένη φάση κατασκευής.
Ο νέος δρόμος θα διαθέτει χαρακτηριστικά σύγχρονου αυτοκινητόδρομου, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας και ΛΕΑ ανά κατεύθυνση, διαχωρισμένο κατάστρωμα και συνολικό πλάτος 22,5 μέτρων. Η πλήρης ολοκλήρωση του έργου συνδέεται και με τον ανισόπεδο κόμβο Αγίου Νικολάου, ο οποίος αναμένεται να ακολουθήσει σε δεύτερο χρόνο.
Σε τοπικό επίπεδο, το έργο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας προς τον Άγιο Νικόλαο, ειδικά κατά τους θερινούς μήνες, όταν η τουριστική κίνηση αυξάνεται αισθητά. Σε ευρύτερο επίπεδο, όμως, η σημασία του είναι ακόμα μεγαλύτερη, πρόκειται για το πρώτο χειροπιαστό τμήμα του νέου ενιαίου άξονα που σχεδιάζεται να ενώσει ολόκληρη τη βόρεια Κρήτη.
Ο υφιστάμενος ΒΟΑΚ αποτελεί εδώ και χρόνια έναν από τους πιο επικίνδυνους οδικούς άξονες της χώρας. Η έλλειψη διαχωριστικού στηθαίου σε πολλά σημεία, οι στενές λωρίδες, οι μεγάλες κυκλοφοριακές πιέσεις και οι αυξημένες τουριστικές ροές έχουν δημιουργήσει διαχρονικά σοβαρά προβλήματα οδικής ασφάλειας.
Παράλληλα, οι καθυστερήσεις στις μετακινήσεις και η δυσκολία σύνδεσης διαφορετικών περιοχών της Κρήτης επηρεάζουν άμεσα την οικονομική δραστηριότητα του νησιού, από τον τουρισμό μέχρι την αγροτική παραγωγή και τη μεταποίηση.
Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο Υποδομών παρουσιάζει τον νέο ΒΟΑΚ ως έργο στρατηγικής σημασίας, το οποίο δεν αφορά μόνο τις μεταφορές αλλά συνολικά την αναπτυξιακή προοπτική της Κρήτης. Η εικόνα πλέον δείχνει ότι το έργο δεν εξελίσσεται αποσπασματικά αλλά ταυτόχρονα σε πολλά διαφορετικά μέτωπα. Εργασίες, πρόδρομες παρεμβάσεις και εργοτάξια έχουν αναπτυχθεί σε Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο και Λασίθι, ενώ ενεργές συμβάσεις βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στα βασικά τμήματα του άξονα.
Το αμέσως επόμενο τμήμα, Χερσόνησος – Νεάπολη, μήκους περίπου 22,5 χιλιομέτρων, υλοποιείται μέσω ΣΔΙΤ από το σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Aktor. Πρόκειται για ένα κρίσιμο κομμάτι του σχεδιασμού, καθώς θα ενώσει λειτουργικά το Ηράκλειο με την ανατολική Κρήτη και τον Άγιο Νικόλαο. Η ολοκλήρωσή του εκτιμάται ότι θα τοποθετηθεί χρονικά μεταξύ 2027 και 2028.
Ταυτόχρονα, έχει ήδη ενεργοποιηθεί και η μεγάλη σύμβαση παραχώρησης για το βασικό τμήμα Χανιά – Ηράκλειο – Χερσόνησος, το οποίο αποτελεί τον κορμό του νέου ΒΟΑΚ και υλοποιείται με επικεφαλής τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Το συνολικό μήκος του άξονα Ηράκλειο – Χανιά – Κίσαμος φτάνει τα 187 χιλιόμετρα, με προϋπολογισμό περίπου 2 δισ. ευρώ και περίοδο παραχώρησης 35 ετών. Από αυτά, τα πρώτα πέντε χρόνια αφορούν την κατασκευή και τα υπόλοιπα τη λειτουργία και συντήρηση του δρόμου.
Στον συνολικό σχεδιασμό έχει ενταχθεί και το δυτικό τμήμα Κίσαμος – Χανιά, μήκους περίπου 30 χιλιομέτρων, το οποίο περιλαμβάνεται ως προαίρεση στη σύμβαση παραχώρησης. Η περιβαλλοντική αδειοδότηση του τμήματος έχει ήδη εγκριθεί, ενώ το κόστος εκτιμάται μεταξύ 200 και 250 εκατ. ευρώ, ανάλογα με τις τελικές μελέτες. Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνεται και ο ανισόπεδος κόμβος Χανίων, που θα συνδέει τον ΒΟΑΚ με το αεροδρόμιο της πόλης.
Ο ΒΟΑΚ θεωρείται ένα από τα πιο σύνθετα έργα υποδομών που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη στη χώρα. Η μορφολογία της Κρήτης, οι μεγάλες κυκλοφοριακές ανάγκες και η απαίτηση να παραμένει λειτουργικός ο υφιστάμενος δρόμος κατά τη διάρκεια των εργασιών δημιουργούν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό τεχνικό περιβάλλον.
Στο βασικό τμήμα του έργου προβλέπονται συνολικά 23 σήραγγες και 85 γέφυρες, αριθμοί που αποτυπώνουν το εύρος και τη δυσκολία της κατασκευής. Παράλληλα, οι εργασίες βρίσκονται σε συνεχή συντονισμό με τις αρχαιολογικές υπηρεσίες, καθώς σε αρκετά σημεία έχουν εντοπιστεί σημαντικά ευρήματα.
Πρόσφατες αυτοψίες της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών στα εργοτάξια της ανατολικής Κρήτης είχαν ως βασικό αντικείμενο ακριβώς αυτόν τον συντονισμό ανάμεσα στην πρόοδο των κατασκευών και στις αρχαιολογικές έρευνες.
Καθώς τα έργα επεκτείνονται σε όλο το μήκος του άξονα, αυξάνονται και οι παρεμβάσεις για τη διαχείριση της κυκλοφορίας. Υπουργείο Υποδομών, Περιφέρεια Κρήτης και ΕΛ.ΑΣ. έχουν προχωρήσει σε συντονισμό για νυχτερινές εργασίες, ειδικές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και αυξημένη αστυνόμευση, με στόχο να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην καθημερινότητα κατοίκων και επισκεπτών.
Παράλληλα, μέχρι να ολοκληρωθεί ο νέος αυτοκινητόδρομος, συνεχίζονται παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας στον υφιστάμενο ΒΟΑΚ. Το υπουργείο έχει ανακοινώσει έργα βελτίωσης σε πέντε κρίσιμα τμήματα του δρόμου, αλλά και πρόσθετες παρεμβάσεις σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας από την Κίσσαμο έως τα Λινοπεράματα.
Η πρόοδος που καταγράφεται σήμερα δεν σημαίνει ότι ο δρόμος προς την ολοκλήρωση του ΒΟΑΚ είναι εύκολος ή χωρίς κινδύνους καθυστερήσεων. Τεχνικές δυσκολίες, αρχαιολογικά ζητήματα, χρηματοδοτικά θέματα και η ανάγκη διατήρησης της κυκλοφορίας αποτελούν παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τα χρονοδιαγράμματα.
Ωστόσο, η παράδοση των πρώτων χιλιομέτρων στο Λασίθι έχει ήδη έναν ισχυρό συμβολισμό για την Κρήτη. Για πρώτη φορά, ο νέος ΒΟΑΚ δεν περιορίζεται σε μελέτες, συμβάσεις και διαγωνισμούς, αλλά αποκτά πραγματική φυσική παρουσία στο νησί, μέσα από παραδομένα τμήματα, ενεργά εργοτάξια και έργα που αρχίζουν να αλλάζουν σταδιακά τον οδικό χάρτη της Κρήτης.
Περισσότερες ειδήσεις
Πρόσθετα έργα στο Καστέλι για ενίσχυση των υποδομών και της ασφάλειας του υπό κατασκευή αεροδρομίου
Επενδυτικό «κρεσέντο» της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στην Κρήτη – Ο οδικός χάρτης για ΒΟΑΚ, Καστέλι και λειψυδρία
