Έναν ολοένα και πιο σημαντικό παράγοντα απώλειας ειδών αποτελεί η κλιματική αλλαγή για ορισμένα από τα φυτά που κάνουν τα τοπία αναγνωρίσιμα, τα οποία ενδέχεται να μην επιβιώσουν μέχρι το τέλος του αιώνα, συρρικνώνοντας τους κατάλληλους βιότοπους που χρειάζονται τα φυτά για να επιβιώσουν.
Σύμφωνα με το Reuters, oι ερευνητές μοντελοποίησαν τις μελλοντικές περιοχές εξάπλωσης για πολυάριθμα είδη αγγειόσπερμων φυτών, μια κατηγορία που περιλαμβάνει σχεδόν όλα τα φυτά του κόσμου – αυτά που διαθέτουν ιστούς που μεταφέρουν νερό και θρεπτικά συστατικά. Εξέτασαν περισσότερα από 67.000 είδη, δηλαδή περίπου το 18% των γνωστών αγγειόσπερμων φυτών του κόσμου. Διαπίστωσαν ότι το 7% έως 16% θα μπορούσε να χάσει περισσότερο από το 90% της περιοχής εξάπλωσής του, γεγονός που τα θέτει σε υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης.
Παραδείγματα περιλαμβάνουν το Catalina ironwood, ή island ironwood, ένα σπάνιο ενδημικό δέντρο της Καλιφόρνιας και περίπου το ένα τρίτο των ειδών ευκαλύπτου, μία από τις πιο αναγνωρίσιμες ομάδες φυτών της Αυστραλίας. Οι ερευνητές κατέληξαν στις εκτιμήσεις τους μετά από την εξέταση εκατομμυρίων καταγραφών σχετικά με τις τοποθεσίες των φυτών, καθώς και σεναρίων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για την περίοδο 2081-2100.
Ο βιότοπος ενός φυτού δεν είναι απλώς ένα σημείο στον χάρτη, αλλά το πλήρες φάσμα των συνθηκών που χρειάζεται: θερμοκρασία, βροχόπτωση, εδάφη, χρήση γης και χαρακτηριστικά του τοπίου, όπως η σκιά.
«Ένας τρόπος να το απεικονίσουμε αυτό είναι να φανταστούμε τα φυτά να προσπαθούν να ακολουθήσουν ένα κινούμενο “κλιματικό περίβλημα”. Καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονται, πολλά είδη μπορούν να μετακινηθούν προς τα βόρεια ή σε υψηλότερα υψόμετρα για να παραμείνουν αρκετά δροσερά. Όμως, η θερμοκρασία είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας», δήλωσαν σε κοινή δήλωση προς το Reuters η Junna Wang, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Yale, και η Xiaoli Dong, καθηγήτρια περιβαλλοντικών επιστημών και πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις.
Σε πολλά μέρη, όπως έδειξε η μελέτη, η κλιματική αλλαγή περιορίζει αυτούς τους συνδυασμούς, αφήνοντας λιγότερες περιοχές όπου εξακολουθούν να συνυπάρχουν όλες οι συνθήκες που χρειάζεται ένα είδος. Για τα φυτά, η μετακίνηση ή η διασπορά συνήθως συμβαίνει από γενιά σε γενιά, μέσω σπόρων ή σπορίων που μεταφέρονται από τον άνεμο, το νερό, τα ζώα ή τη βαρύτητα. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές συνέκριναν τη ρεαλιστική μετακίνηση με ένα σενάριο στο οποίο τα φυτά μπορούσαν να φτάσουν σε οποιοδήποτε νέο κατάλληλο βιότοπο, τα ποσοστά εξαφάνισης ήταν πολύ παρόμοια.
«Αν το βασικό πρόβλημα ήταν η αργή μετακίνηση, τότε η απεριόριστη διασπορά θα έπρεπε να μειώσει δραστικά τον κίνδυνο εξαφάνισης. Όμως, αυτό δεν είναι αυτό που διαπιστώσαμε», δήλωσαν οι Wang και Dong.
«Αν ο περιορισμός της διασποράς ήταν ο κύριος παράγοντας, τότε στρατηγικές όπως η υποβοηθούμενη μετανάστευση – η φυσική βοήθεια των ειδών να μετακινηθούν σε νέες περιοχές – θα μπορούσαν να λύσουν μεγάλο μέρος του προβλήματος. Αλλά αν η κλιματική αλλαγή μειώνει συνολικά την έκταση των κατάλληλων ενδιαιτημάτων, τότε η απλή βοήθεια των ειδών να μετακινηθούν μπορεί να μην είναι αρκετή», πρόσθεσαν.
Περισσότερες ειδήσεις
«Καιρικά φαινόμενα που δεν έχουμε ξαναδεί»: Πώς θα επηρεάσει την Ελλάδα το νέο El Niño
Mundial 2026: «Καμπανάκι» από τους ειδικούς για ισχυρή πιθανότητα επικίνδυνων θερμοκρασιών
Πώς η κλιματική κρίση «χτυπά» τον χώρο εργασίας και την ψυχική μας υγεία
