Σήμα κινδύνου εκπέμπουν οι δήμαρχοι της Αττικής βλέποντας την Αθήνα να κινείται ολοένα και πιο κοντά σε ένα μόνιμο κυκλοφοριακό αδιέξοδο. Από τη λεωφόρο Κηφισίας μέχρι τη λεωφόρο Ποσειδώνος και από τα βόρεια επιχειρηματικά κέντρα έως το παραλιακό μέτωπο, οι βασικοί οδικοί άξονες λειτουργούν πλέον στα όρια αντοχής τους, ενώ οι μεγάλες αστικές αναπτύξεις προχωρούν ταχύτερα από τα έργα υποδομών που θα έπρεπε να τις συνοδεύουν. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, οι αιρετοί ζητούν μετ’ επιτάσεως επείγουσες παρεμβάσεις, νέες επεκτάσεις μετρό και ουσιαστική συμμετοχή της αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό των μετακινήσεων.
Οι παρεμβάσεις που έγιναν στο πλαίσιο της Attica Green Expo κατέδειξαν ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον σε συγκεκριμένες ζώνες της πρωτεύουσας. Αντιθέτως, αποκτά χαρακτηριστικά συνολικής αστικής δυσλειτουργίας, με τους δήμους να περιγράφουν μια πόλη που αναπτύσσεται χωρίς ενιαίο συγκοινωνιακό σχέδιο.
Στα βόρεια προάστια, το Μαρούσι αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο δήμαρχος Θεόδωρος Αμπατζόγλου μίλησε για «κατάσταση ακινησίας» στην Κηφισίας, έναν άξονα που, όπως υποστήριξε, έχει πλέον κορεστεί πλήρως. Η περιοχή φιλοξενεί καθημερινά περί τους 40.000 εργαζόμενους σε εταιρείες, ενώ ο δήμος έχει στα όριά του μεγάλα εμπορικά κέντρα με περίπου 4,5 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως αλλά και σημαντικές ιδιωτικές κλινικές, δημιουργώντας μια καθημερινή πίεση που το οδικό δίκτυο αδυνατεί να απορροφήσει.
Ο ίδιος ζήτησε να επιταχυνθεί η επέκταση της Γραμμής 4 προς Μαρούσι, Πεύκη και Κηφισιά, υποστηρίζοντας ότι χωρίς νέα μέσα σταθερής τροχιάς το βόρειο λεκανοπέδιο δεν θα μπορέσει να αντέξει τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, επανέφερε την ανάγκη για την επέκταση της λεωφόρου Κύμης, έργο που παραμένει μπλοκαρισμένο στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ σημείωσε πως ακόμη και οι δημοτικές συγκοινωνίες δυσκολεύονται να λειτουργήσουν λόγω έλλειψης οδηγών. «Έχουμε λεωφορεία που μένουν ακινητοποιημένα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Την ίδια ώρα, στα νότια προάστια, η αγωνία επικεντρώνεται στις συνέπειες που θα επιφέρει η πλήρης ανάπτυξη του Ελληνικού. Ο δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης, Γιάννης Κωνσταντάτος, περιέγραψε τη λεωφόρο Ποσειδώνος ως έναν δρόμο που βρίσκεται ήδη σε μόνιμη συμφόρηση, προειδοποιώντας ότι οι πιέσεις θα ενταθούν δραματικά τα επόμενα χρόνια.
Κατά τον ίδιο, το ίδιο το έργο του Ελληνικού δεν αποτελεί το βασικό πρόβλημα, καθώς έχει ενσωματωθεί στον πολεοδομικό σχεδιασμό της περιοχής. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι γύρω από την επένδυση δημιουργείται ένα τεράστιο νέο κυκλοφοριακό φορτίο, με δώδεκα νέες λωρίδες κυκλοφορίας και αυξημένες μετακινήσεις, χωρίς να έχουν προχωρήσει κρίσιμες συνοδευτικές παρεμβάσεις.
Οι πέντε δήμοι των νοτίων προαστίων, όπως είπε, διεκδικούν πλέον ανοιχτά έναν συνολικό επανασχεδιασμό του παραλιακού μετώπου, με βασικά αιτήματα τη Σήραγγα Υμηττού και την επέκταση του μετρό προς τη Γλυφάδα. Σύμφωνα με τον ίδιο, χωρίς αυτά τα έργα η περιοχή κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με κυκλοφοριακή ασφυξία παρά τη μεγάλη επένδυση που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο δήμαρχος Μοσχάτου – Ταύρου, Ανδρέας Ευθυμίου, ο οποίος προειδοποίησε ότι οι νέες αναπτύξεις στο παραλιακό μέτωπο, όπως το ΑΕΝΑΟΝ και το Ελληνικό, θα φέρουν τεράστιες πιέσεις στις γειτονιές των κατοίκων. Ήδη, όπως αποκάλυψε, εξετάζονται σενάρια ελεγχόμενης στάθμευσης για να περιοριστεί η επιβάρυνση, κυρίως τα Σαββατοκύριακα.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Αγίου Δημητρίου Στέλιος Μαμαλάκης μίλησε για ένα «συγκοινωνιακό παράδοξο». Παρότι ο δήμος διαθέτει τρεις σταθμούς μετρό στα όριά του, μεγάλα τμήματα της πόλης παραμένουν ουσιαστικά αποκομμένα από αυτούς. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η κατάσταση στη λεωφόρο Βουλιαγμένης θα επιδεινωθεί δραματικά όταν ολοκληρωθούν οι νέες αναπτύξεις προς το παραλιακό μέτωπο, σημειώνοντας ότι ακόμη και βασικές πεζές συνδέσεις απουσιάζουν.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι όταν η αυτοδιοίκηση συμμετέχει ενεργά στον σχεδιασμό των γραμμών, τα αποτελέσματα είναι θετικά. Ως παράδειγμα ανέφερε την τροποποίηση της λεωφορειακής γραμμής 112, η οποία αφού επανασχεδιάστηκε από τον δήμο αύξησε σημαντικά την επιβατική κίνηση.
Αιχμές για τον τρόπο λήψης αποφάσεων άφησε και ο δήμαρχος Νέας Σμύρνης, Γιώργος Κουτελάκης, υποστηρίζοντας ότι η τοπική αυτοδιοίκηση παραμένει ουσιαστικά εκτός του μητροπολιτικού σχεδιασμού των μεταφορών. Υπερασπίστηκε ιδιαίτερα το τραμ, το οποίο χαρακτήρισε κομβικό μέσο βιώσιμης μετακίνησης, σημειώνοντας όμως ότι αντιμετωπίζεται διαχρονικά περίπου ως …ο παρίας των συγκοινωνιακών μέσων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση επιχειρεί να προβάλλει την εικόνα ενός σταδιακού εκσυγχρονισμού των δημόσιων συγκοινωνιών. Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης αναφέρθηκε στην ανανέωση στόλου λεωφορείων, στην αύξηση οδηγών και στις επενδύσεις για περισσότερους συρμούς σε μετρό και ηλεκτρικό. Παράλληλα, έκανε λόγο για ενίσχυση της μικροκινητικότητας, με 700 θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων σε σταθμούς μετρό και προγράμματα δωρεάν ηλεκτρικών ποδηλάτων μέσω ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Ανακοίνωσε μάλιστα ότι προωθείται συνεργασία με δήμους και ομάδες εθελοντών για τον καθαρισμό σταθμών και συρμών του ΗΣΑΠ που βανδαλίζονται. Σύμφωνα με το σχέδιο, η ΣΤΑΣΥ θα παρέχει υλικά και εξοπλισμό, ενώ εθελοντικές ομάδες πολιτών των δήμων που αναπτύσσονται κατά μήκος της Γραμμής 1, θα πραγματοποιούν τακτικές παρεμβάσεις καθαρισμού.
Η εξαγγελία ήρθε τη στιγμή που η κυβέρνηση παραδέχεται ότι οι βανδαλισμοί σε υποδομές και κοινόχρηστο εξοπλισμό έχουν αυξηθεί. Ο ίδιος ο υπουργός αναφέρθηκε σε περιπτώσεις καταστροφών σε δημοτικά ηλεκτρικά ποδήλατα λίγες μόλις ώρες μετά την τοποθέτησή τους, όπως συνέβη στη Νέα Σμύρνη.
