Ο παρατεταμένος καύσωνας και η εξαιρετικά έντονη ξηρασία δοκιμάζουν πλέον άμεσα την πυρηνική ηλεκτροπαραγωγή στην Ευρώπη, καθώς η πτώση της στάθμης των ποταμών και οι υψηλές θερμοκρασίες του νερού δυσκολεύουν την ψύξη των αντιδραστήρων.
Η μεγαλύτερη πίεση καταγράφεται στη Ρουμανία, όπου η κρατική Nuclearelectrica προειδοποίησε ότι ενδέχεται να θέσει εκτός λειτουργίας ακόμη και τον τελευταίο ενεργό αντιδραστήρα του πυρηνικού σταθμού Cernavoda από την Πέμπτη 13 Αυγούστου, εάν συνεχιστεί η πτώση της στάθμης του Δούναβη. Οι δύο αντιδραστήρες του σταθμού καλύπτουν υπό κανονικές συνθήκες περίπου το 20% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας.
Η Ρουμανία έχει ήδη κηρύξει κατάσταση ενεργειακής έκτακτης ανάγκης για τον Αύγουστο, ενώ οι αρχές έχουν επιστρατεύσει έκτακτες παρεμβάσεις για να διατηρήσουν επαρκή ροή νερού προς τα συστήματα ψύξης του σταθμού.
Η κατάσταση στον Δούναβη έχει οδηγήσει τις ρουμανικές αρχές σε μέτρα που υπό κανονικές συνθήκες δύσκολα θα βρίσκονταν στο ενεργειακό εγχειρίδιο.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν εκβάθυνση της κοίτης, ελεγχόμενη υποβρύχια έκρηξη βραχώδους σχηματισμού και χρήση φορτηγίδων γεμάτων με βράχους, ώστε να διοχετεύεται μεγαλύτερη ποσότητα νερού προς το Cernavoda.
Παρά τις εργασίες, η παροχή του Δούναβη υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, περίπου στα 1.370 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, ενώ οι προβλέψεις δείχνουν περαιτέρω πτώση τουλάχιστον έως τις 16 Αυγούστου.
Η διακοπή και του τελευταίου διαθέσιμου αντιδραστήρα θα ενίσχυε την πίεση στο ηλεκτρικό σύστημα της Ρουμανίας, σε μια περίοδο κατά την οποία και η υδροηλεκτρική παραγωγή έχει περιοριστεί και οι δυνατότητες εισαγωγών από γειτονικές αγορές είναι στενότερες.
Καλύτερη είναι προς το παρόν η εικόνα στην Ουγγαρία, όπου οι βροχοπτώσεις ανέβασαν τη στάθμη του Δούναβη κατά περίπου 19 εκατοστά, επιτρέποντας την έναρξη επαναφοράς δεύτερης τουρμπίνας στον πυρηνικό σταθμό Paks.
Η μονάδα είχε φτάσει να λειτουργεί με μόλις μία από τις οκτώ τουρμπίνες της, σε λίγο πάνω από το 10% της δυναμικότητάς της, καθώς η χαμηλή στάθμη του ποταμού περιόριζε τις δυνατότητες ψύξης. Το Paks καλύπτει σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής της Ουγγαρίας, γεγονός που καθιστά κάθε σημαντική περικοπή της λειτουργίας του κρίσιμη για το ενεργειακό σύστημα της χώρας.
Η ανάκαμψη, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη, καθώς η άνοδος της στάθμης του ποταμού μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή.
Στη Γαλλία, όπου η πυρηνική ενέργεια καλύπτει περίπου το 70% της ηλεκτροπαραγωγής, η EDF βρίσκεται αντιμέτωπη τόσο με τους περιορισμούς που επιβάλλει η ακραία ζέστη όσο και με ένα διαφορετικό πρόβλημα στο Gravelines.
Τρεις αντιδραστήρες του πυρηνικού σταθμού Gravelines στη βόρεια Γαλλία τέθηκαν εκτός λειτουργίας αργά τη Δευτέρα έπειτα από μαζική εισροή μεδουσών στα συστήματα άντλησης νερού. Πρόκειται για τις μονάδες 2, 3 και 4, ενώ η παραγωγή της μονάδας 1 περιορίστηκε στο 50% προληπτικά. Η μονάδα 5 βρισκόταν ήδη εκτός για συντήρηση και η μονάδα 6 παρέμεινε σε πλήρη λειτουργία. Η EDF διευκρίνισε ότι δεν υπήρξε κίνδυνος για την ασφάλεια του σταθμού, του προσωπικού ή του περιβάλλοντος.
Δεν είναι η πρώτη φορά που το Gravelines αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο πρόβλημα. Αντίστοιχη μαζική εισροή μεδουσών είχε προκαλέσει διακοπές και το προηγούμενο καλοκαίρι, με την EDF να έχει έκτοτε εγκαταστήσει πρόσθετα συστήματα παρακολούθησης και έγκαιρου εντοπισμού.
Ταυτόχρονα, οι υψηλές θερμοκρασίες και οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί στη θερμοκρασία του νερού που επιστρέφει στους ποταμούς αναγκάζουν την EDF να περιορίζει την παραγωγή και άλλων αντιδραστήρων.
Οι συνολικοί περιορισμοί θα μπορούσαν να φθάσουν έως τα 7,3 GW, περίπου το 12% του γαλλικού πυρηνικού στόλου, σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς.
Οι περικοπές στην πυρηνική παραγωγή έχουν ήδη περάσει και στις αγορές.
Οι γαλλικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για παράδοση επόμενης ημέρας αυξήθηκαν κατά 21,8% στα 142,5 ευρώ/MWh, ενώ στη Γερμανία η αντίστοιχη τιμή ενισχύθηκε κατά 22,8% στα 138,5 ευρώ/MWh, καθώς στην πίεση από τη χαμηλότερη γαλλική πυρηνική παραγωγή προστέθηκε και η ασθενής αιολική παραγωγή στη Γερμανία.
Το πρόβλημα αναδεικνύει μια κρίσιμη παράμετρο για τα ευρωπαϊκά ενεργειακά συστήματα: παρότι οι πυρηνικοί σταθμοί μπορούν να προσφέρουν μεγάλες ποσότητες σταθερής ηλεκτροπαραγωγής, πολλοί εξαρτώνται από ποτάμια ή παράκτιες πηγές νερού για την ψύξη τους.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες και κυβερνήσεις εξετάζουν πλέον πρόσθετες επενδύσεις σε συστήματα ψύξης, αναβαθμίσεις υποδομών και διαφορετικό προγραμματισμό των εργασιών συντήρησης, ώστε οι μονάδες να μπορούν να ανταποκριθούν καλύτερα σε περιόδους παρατεταμένου καύσωνα και ξηρασίας.
Και το κόστος δεν περιορίζεται στην ενέργεια. Η Triodos εκτιμά ότι οι επιπτώσεις της ακραίας ζέστης και της ξηρασίας στην ευρωπαϊκή οικονομία θα μπορούσαν να φθάσουν περίπου τα 180 δισ. ευρώ το 2026, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 1% του ΑΕΠ της ΕΕ, κυρίως λόγω της χαμηλότερης παραγωγικότητας της εργασίας αλλά και των προβλημάτων στην ενέργεια, τις μεταφορές και τη γεωργία.
Περισσότερες ειδήσεις
Σε χαμηλό 30 ετών η στάθμη του νερού στον Δούναβη – Πλήγμα για τη γεωργία και τη ναυτιλία
Φυσικό αέριο: Στο 58% οι αποθήκες της Ευρώπης – Φόβοι για ακριβό χειμώνα με τιμές έως 62 ευρώ/MWh
«Stress test» για την ευστάθεια των ηλεκτρικών δικτύων στην Ευρώπη οι συνεχείς καύσωνες
